جانبداریطومار شمر ذیالجوشن
شب نهم محرم، شمر مقابل اصحاب حسین(ع) ایستاد و اظهارکرد: پسران خواهرم کجایند؟! عباس، جعفر و عثمان از چادر خارج آمده و گفتند: چه می خواهی؟ شمر ذکر کرد: شما در پناه میباشید. آنان گفتند: در صورتی تو خان دایی ما هستی معبود تو و پشتیبانیطومارات را لعنت نماید. فقط برای ما پشتیبانیطومار آوردی و پسر نبی را رها تشریفات ترحیم مشهد کردی![۶۶]
ابن اعثم (درگذشت ۳۱۴ق) در گزارشی اینسیرتکامل نقل نموده است: هنگامی شمر پسران امالبنین را صدا زد، حسین به برادرانش اذعان کرد: پاسخ اورا بدهید، هر چندین گناهکار باشد، چون وی از خالوهای شماست. حضرت عباس و برادرانش به شمر گفتند: چه میگویی؟ شمر اعلام کرد: ای فرزندان خواهرم! شما در امانید. خودتان را با حسین به کشتن ندهید و از امیرالمؤمنین یزید اطاعت نمائید. دراین هنگام عباس بن علی ذکر کرد: مرگ بر تو ای شمر! خداوند تو و حمایتطومارات را لعنت نماید؛ ای معاند معبود! آیا به ما میگویی از معاند اطاعت کنیم و دست از امداد برادرمان برداریم؟![۶۷]
گزارشی دیگر به وسیله ابن کثیر (درگذشت ۷۷۴ق) برخلاف بخش اعظمی از متن ها دیرین، اینسیرتکامل نقل گردیدهاست: برادران حسین به شمر گفتند: درحالتی که به ما و برادرمان حسین نگهبانی می دهی، ما نیز نگهبانیطومارٔ تورا قبول میکنیم و گرنه ما نیازی به حفاظتطومارات نداریم.[۶۸] البته ظاهراً گزارشهای ابن کثیر و ابن اعثم بهخیال تأخر وقتی و محتوای آن، قابل تأمل و برخلاف گزارش کتاب ها سابق میباشد.[۶۹]
شهیدشدن برادران عباس
بارگاه حضرت عباس که در ۱۳۹۵ش نصب شد.
بر پایه ی گزارشهای تاریخی، نتیجه ها تزویج امام علی(ع) با امالبنین، چهار پسر به اسمهای عباس، جعفر، عبدالله و عثمان بود.[۷۰] و حضرت عباس بعد از ظهر عاشورا برادران خویش را تشویق به نزاع کرد.
در گزارشی که روحانی اثرگذار (درگذشت ۴۱۳ق)، طبرسی (درگذشت ۵۴۸ق)، ابننما (درگذشت ۶۴۵ق) و ابنحاتم (درگذشت ۶۶۴ق) نقل کردند: عباس به برادران مادری خویش عبدالله، جعفر و عثمان خاطرنشان کرد: ای فرزندان مادرم! به میدان بروید تا اینجانب شمارا مشاهده کنم [چهگونه در رویه خداوند به شهید شدن میرسید]؛ اینجانب شمارا برای خداوند و رسولش اندرز کردم، به دلیل آنکه شما فرزندی ندارید.[۷۱] به گفته محمدعلی اُردوبادی انگیزه اینکه حضرت عباس برادرانش را زودتر به میدان ارسال کرد شاید آن باشد که ثواب تجهیز آنها برای جهاد و همینطور ثواب صابران بر شهید شدن اخوی را پیروز شود.[۷۲]
مبتنی بر گزارش دیگری که ابومخنف (درگذشت ۱۵۷ق) و طبری (درگذشت ۳۱۰ق) نقل کردهاند حضرت عباس بعدازظهر عاشورا به برادران مادریاش ذکر کرد: ای فرزندان مادرم به میدان بروید تا اینجانب از شما ارث ببرم، چون شما فرزندی ندارید، آنها نیز اینگونه کرده و به شهید شدن رسیدند.[۷۳] ولی این گزارش را اشتباه می دانند، چون در آن شرایط عباس میدانست که کشته میگردد و ارث خواستن معنی ندارد.[۷۴] همینطور این گزارش با ضابطه ارث نیز ناسازگار میباشد، چون با وجود امالبنین و اینکه برادران حضرت عباس زن و فرزندی نداشتند، ارث به حضرت عباس نمیرسید، بلکه امالبنین وارث فرزندان خویش میشد.[۷۵]
چکلیست کامل برگزاری مراسم ترحیم؛ از برنامهریزی تا پایان مراسم