مجله خبری تشریفات

کاشی کاری مسجد روحانی لطف الله
کتیبه سردر
کتیبه سردر مسجد روحانی لطف الله مرتبط با شایسته ترین ثلث نویس زمان پادشاه تشریفات ترحیم مشهد عباس، معلم علیرضا عباسی میباشد. هر کس از طرف فرمان روا عباس کنیه شاهنواز خان گرفت. وی ضمن مهارت فوق العاده در نسخه ها و ثلث در نستعلیق نویسی هم مدل مخصوص خویش را داشتند. کتیبه های درون گنبد هم به مثابه کاشی مسجدی مدرن با مسئله لاجورد و خط نوشته های سپید میباشد، که مزین به کل آیه‌ها سوره آدینه و نصر میباشد.

کاشی کاری گنبد
معرق از با ارزش ترین طرز های کاشی کاری اهل ایران میباشد که در گنبد روحانی لطف الله به زیبایی ایفا گردیده‌است. نقوش اسلیمی، گل و بوته، پیچک های درهم، خوشنویسی های بی بدیل مدرس عباسی منجر گردیده کاشی کاری این گنبد از دیگر گنبد های کشور ایران متمایز گردد.

کاشی محراب مسجد روحانی لطف الله
این محراب شاهکاری از معماری اهل ایران میباشد. مقرنس و معرق کاشی آن بسیار دیده نواز میباشد. کتیبه های محراب را هم مدرس عباسی با روایاتی از فرستاده اسلام و شعرهای روضه خوان بهایی نوشته اند.

مسجد روضه خوان لطف الله از زیباترین بناهای ارثیه از روزگار حکومت صفوی در جمهوری اسلامی ایران با او ژگی های منحصربه شخص و تزیینات کاشی کاری قشنگ از ماندگارترین مساجد معماری اهل ایران اسلامی این کشور میباشد.

منحصر به فرد بودن مسجد روضه خوان لطـف الله و پرهیز از ورود اغیار به آن سبب ساز استثنائی بودن این مسجد نسبت به بقیه مساجد اصفهان شد‌ه‌است؛ عـدم وجـود صـحن و مناره که در همه مساجد اسلامی جزء لاینفک سازه میباشد این اساسی را تأیید می نماید.

مسجد کاشان از دیرین ترین بناهای تصویب گردیده عصر اسلامی در کاشان میباشد. درباره ت تشریفات ترحیم مشهد اریخ ایجاد کرد مسجد جامع کاشان مشاجره های متعددی وجود داراست و بعضا معتقدند این مسجد بر روی آتشکدهای مرتبط با قبل از اسلام تاسیس شده است.

تاریخچه مسجد کاشان
مسجد جامع کاشان از کهنسال ترین مساجد تاریخی جمهوری اسلامی ایران میباشد که با شماره ۲۵۲ به تصویب اثر ها ملی جمهوری اسلامی ایران رسیده میباشد. درخصوص بنای اول مسجد جامع کاشان بیان شده میباشد که قبل از اسلام در‌این محل آتشکده بوده و بعداز ایمان آوردن به اسلام، هم محلی آن را تبدیل به مسجد کرده اند، محمدحسن خان اعتمادالسلطنه درباره مسجد کاشان اینگونه مینوسید :”مسجدی که در کاشان به نام جامع دارای شهرت میباشد، آوازه داراست که صفیه خاتون دختر صاحب و مالک اشتر آن را سازه نموده است.”

معماری مسجد کاشان
بنای مسجد جامع کاشان فضایی مربع صورت به بعد ها ۶۰ در ۶0 متر را در برگرفته میباشد.
ایوان، حدود ۳/۶ متر فراتر از معبر مهم همسایه و جای‌دارد.
ورود به مسجد از سه مسیر، گذر میدان کهنه (ضلع جنوب و جنوب شرقی)، کوچه پشت مسجد (ضلع شمال غربی) و ورودی دیگری که به تازگیً ایجادشده (در کنار معبر اساسی و مجاورت مناره) میسر میباشد.
اجزاء مسجد کاشان مشتمل بر ایوان، دو حیاط شمال شرقی و جنوب غربی، گنبدخانه، فضاهای خدماتی، دو فروشگاه و مناره میباشد که گرداگرد ایوان مکان گرفته اند. الگوی معماری اسلامی کنونی سازه، یک مسجد دو ایوانه میباشد.
کاشان دو محراب داراست که قبله یکی‌از کج و دیگری راست میباشد.
مسجدجامع کاشان دارنده شبستان و گنبد و حوضخانه میباشد و چند دفعه بازسازی شد‌ه‌است که تاریخ آن ها مشخص و معلوم وجود ندارد.
مسجد کاشان مشتمل بر سردر ورودی، تراس و آبگینه، گنبد آجری با مقصوره و حیاط مرتفع تحت گنبد، صحن کلان، دو شبستان والا و یک شبستان تحتانی در ضلع شمالی میباشد.
مناره فقط عنصر دیرین تاریخ دار مسجد میباشد و مبنا آن در درون فضای دکانها قرار گرفته میباشد

درباره مسجد جامع یزد
مسجد جامع یزد یکی‌از نفیس ترین ارثیه های تاریخی هنری و گنجینه ای از تشریفات ترحیم مشهد معماری اسلامی مو جود در شهر یزد میباشد. مسجد کنونی مرتبط با آل مظفر و تیموریان قرن هشتم و نهم هجری میباشد و الحاقاتی در عصر قاجار و صفویه داراست. مسجد جامع یزد در طرز خراسانی با تهرنگ شیستان ستوندار ایجاد شده است که امروزه چیزی از آن گشوده نمانده و به مکان آن شبستان ستونداری را در شرق میانسرای آن ساخته اند.

گنبد منزل و شبستان های جنوب میانسرا در روش آذری ساخته شدند. در حین شاهرخ در عصر دوم این‌شیوه، سردر بلند مسجد ساخته شد در روش اصفهانی دو مناره به سردر افزوده شد و در طی قاجاریان یک شبستان زمستانی (در غرب میانسرا) ساخته شد.

چنان که پیش خیس تیتر شد مسجد جامع یزد یک کدام از زیباترین مساجد زمان تیموری میباشد که از دید کاشی کاری، سردر رفیع، مناره ها و کتیبه ها در زمره زیباترین شاهکارهای معماری قرن نهم هجری قمری می‌باشد.

بلندای مناره ها و این که کاشی کاری اختصاصی به شخصی حتی‌در نقطع ی عطف مناره ها انجام یافته، تعجب همگان را بر می انگیزد. تراس تبارک، غرفه ها، گوشواره ها، رواق ها و شبستان های آن تمامی در توان زیبایی میباشد و معماری با شکوه پارتی را با همگی جلال و احتشام و نغزی و جزییات اش به حافظه می‌آورد.

مشاجره معماری مسجد سوای پرداختن به تزیینات ناقص میباشد چون تزیینات تشریفات ترحیم مشهد جزو لاینفک معماری اهل ایران اسلامی میباشد و نصیب عمده ای از آن به تزیینات تخصیص یافته و سعی کبیر و ارزشمندی در راستای هدف ها معماری مسجد اسلامی و حتی‌در تکوین و دوام و بقای آن داراست.

این تزیینات میتواند مشتمل بر کوچکترین اجزای معماری با کاربرد اشکال مصالح در بی آلایش ترین شکل ممکن تا کلی ترین و عمده ترین قسمت های معماری با گونه های و اقسام مصالح در بغرنج ترین صورت های متعدد هندسی و انتزاعی با طرز متفاوت باشد. ولی عامل و انگیزه استعمال از تزیینات برای معماری مسجد ذکر فضای قدسی میباشد و در واقع هنرمند اسلامی با تبعیت به مبانی فقهی و اعتقادی کوشش نموده با یاری این تزیینات فضای آهسته قسمت ، شیخ و معنوی ساخت نماید از این رو با آشنایی بصری این تزیینات معماری تعریف و تمجید می گردد .

یک کدام از دسته های بی نقص شامل تزیینات، مساجد در جمهوری اسلامی ایران و بناهای متبرکه وتک بناهای اصلی هستند که شاخص های گونه های تزیینات و تجلی گر معماری اهل ایران اسلامی با دقت به نوع فرهنگ و تمدن و جامعه مذهبی آن باشد . الگوهای تزیینی ، به آحاد مضمون‌ ، بخشی از نام‌و‌نشان معماری ما می‌باشند.

در‌صورتی‌که لاماسوس (گاوهایی با سرهای ریش دار) را از دروازه ملت های تخت جمشید، نقوش و مقرنس های باشکوه را از معماری مسجد امام و یا این که الگوهای گنبد را از مسجد روضه خوان لطف الله حذف کنیم آنجاست که مخلوط طبیعت و ساختار معماری جدا و نقص میشود. نقوش تزیینی نقش بسزایی در ساختار نام و نشان معماری ما دارااست و در معماری مسجد بین همگی هنرهای معماری اهل ایران از رده ویژه ای برخوردار‌است.

راه‌های دکوری فعالیت گردیده در معماری مسجد اول اسلامی قبل از هر چیز به جهت گوناگونی خویش چشمگیر میباشد. کاشی کاری، منبت کاری روی چوب، نگارگری و گچبری، آینه کاری، به کار گیری از مقرنس ها و کاربندی ها و… از تزیینات رایج بوده اند. سنگ تراشی بسیار کمتر شغل گردیده‌است.

از شیشه به رنگ های متفاوت بیشتر در پنجره ها مستعمل، پنجره ها غالبا با سنگ یا این که گچ تزئینی مشبک گردیده بودند و عدم وضوح چشمگیری داشتند، احتمالا از قالی‌کوچک ها و بافته ها نیز برای تزیین فایده گیری می گردیده شکوه و زیبایى معمارى ایرانى در زمان اسلامی به تزیینات ان بستگی داراست این تزیینات که به صورت کاشی هفت رنگ و معرق، گچبری و آینه کاری و… به جلوه درآمده میباشد و دنیایی سرشار از زیبایی و ابتکار را عرضه نموده است.

خلال خصوصیت هایی که اجزا و موادسازنده معماری به تنهایی و تحت عنوان تشریفات ترحیم مشهد یک جز دارا‌هستند، نحوهی سازمانده و رابطه این عنصرها با هم نیز، خصوصیت هایی را در فضای میدان ساخت و ساز می نماید که‌این ویژگیها بر معنای میدان تأثیر متعددی دارا‌هستند و به نوعی رابطه در بین هیبت و کارایی در گوشه و کنار را تداعی می نمایند که سبب ساز تولید فضای با معنی و هویتمند گردیده است.

نسبت طول جداره به کف، یا این که همان محصوریت در میدان خان ۱ : ۳ میباشد که در‌این نسبت ناظر خلال جداره ها قسمتی از عرش را نیز مشاهده می نماید. این سکو ی محصوریت مطلوبترین نسبت میباشد ضمن نسبت طول جداره به کف، پیوستگی جداره های میدان نیز در تعریف و تمجید محصوریت آن نقش اصلی دارااست.
استدلال دیگری که از روش مفهوم و تصویر فرضی ، نام و نشان خاصی را از میدان به ارمغان آورده، ساختار آن میباشد که به جهت هندسه ی فضایی بی آلایش و قابل فهم آن و سازماندهی مطلوب اجزا و متناسب با الگوی شهرسازی و معماری حکم دهنده بر فرصت خویش ، در حکم شناسنامه ای از فرصت و تاریخ به دنیاآمدن این میدان و فعالیتهای ممکن در آن و … میباشد .
یکی توقعات عموم از میدان به منزله ی یک فضای شهری، تعین فضایی میباشد، محصوریت مو جود در میدان خان، تعین فضایی درین میدان ساخت و ساز نموده است و شم قرار به دست آوردن در یک اطراف را به بشر منتقل می نماید. بدین ترتیب میتوان بیان کرد این میدان مهم‌ترین شرط هویتمندی را دارا است
تناسبات جانور دربین موادتشکیل دهنده کالبدی درین میدان، مقیاس انسانی در آن ساخت نموده است. رعایت مقیاس انسانی در میدان ، باعث تداوم حضور عموم گردیده‌است. همینطور رعایت مقیاس انسانی، آسایش بصیرت در میدان به وجود آورده میباشد. وجود مقیاس انسانی در میدان خان، بیان‌کننده اعتنا به نیازهای انسانی در آن میباشد.
هرچه که بشر ریلکس خیس بتواند با گوشه و کنار خارج از خویش رابطه برقرار کند و هرچه دور و اطراف با نیازها و انتظارات و خاطره های او مجاورت خیس باشد، وابستگی خیال و خاطر بیشتری در او به وجود می‌آید که به تقویت نام و نشان فرد و جامعه می انجامد که‌این تمامی در فضای میدان به نحوه بارزی مشاهده میشود.
تباین فضایی در میدان خان که از مخلوط جذاب و پیوسته ای از فضاهای متباین به وجود آمده میباشد از خصلت های پر‌نور این میدان میباشد.
درین میدان فضاهای باریک و گشاد، سرپوشیده و سرباز و … به زیبایی در کنار هم قرار گرفته اند. همینطور جداشدن حوزه علمیه از قضیه به خیال و خاطر کوشش ویژه اش و جداشدن گلدسته از قضیه اش به انگیزه داشتن هیبت گوناگون با موضوع خصوصیت تباین را سبب ساز شده است.
خواسته از موادتشکیل دهنده عملکردی اثبات، کاربری های جان دار در میدان خان میباشد. همانگونه که پیش از این نیز اشاره شد فضای شهری خلال صورت کالبدی دارنده محتوا میباشد، فعالیتها و رفتارهای به کارگیری کنندگان، محتوای فضای شهری را تشکیل می‌دهند. همان گونه که اشخاص ضمن ظواهر با رفتارهایشان شناسایی میشوند، نام‌و‌نشان فضای شهری نیز با صورت و شاکله آن گزینش می شود.
کاربری های جانور در میدان مشتمل بر کاربری تجاری، آموزشی، مذهبی، خدماتی و … میباشد که در واقع محتوای آن را تشکیل میدهند و با بروز فعالیتها و عملکردهای محتلف باعث و ساخت و ساز نام‌و‌نشان در‌این گوشه و کنار شده است .
تنوع کاربری های جانور در میدان خان سبب ساز جذب و حضور اشخاص متعدد در آن گردیده است و در میدان سرزندگی ساخت و ساز نموده است. همان دیگر حضور دائمی اشخاص درین محیط، اتفاق مجدد این حوادث و تداعی آن‌ها در ذهن ساکنین، شم وابستگی اشخاص را به میدان افزایش داده و به رفتارهای آن‌ها جهت می‌بخشد و اینجاست که نام‌و‌نشان جمعی در‌این فضای شهری متجلی می‌گردد.
قابل ذکر میباشد علی رغم وجود کاربری های متنوع در میدان، روش ی ادغام و قرارگیری کاربری ها به نحوی میباشد که‌این کاربری ها مزاحمتی برای یکدیگر تولید نمیکنند.
عنصرها نصفه اثبات مو جود در میدان خان را می قدرت در دو مجموعه ی موادتشکیل دهنده طبیعی و مصنوع قرار بخشید. ارکان طبیعی دربرگیرنده پوشش گیاهی و موادسازنده مصنوع مشتمل بر مبلمان شهری، ویترین فروشگاه ها، علایم و … میباشد . از آنجایی که فضای شهری مطلوب ترین بستر ارتقا نام و نشان جمعی میباشد، چون درین فضاست که اشخاص آزادانه با یکدیگر به تعامل می‌پردازند و از اکثری از این تعاملات خاطره و روی داد میسازند، به خاطر می‌آورند و تداعی می نمایند.
وجود پوشش گیاهی و سایه اندازی درختان در فضای میدان، با اعتنا به قرارگیری در شهر یزد و در اقلیم گرم و کم آب، فضای بسیار قابل قبولی را برای استراحت و تعاملات اجتماعی مهیا کرده است و آن را به یک فضای باهویت تبدیل کرده است.
مراد از موادتشکیل دهنده غیرثابت، عموم و رفتارهای آن ها و نوع روابطی میباشد که با یکدیگر برقرار می نمایند. تنوع کاربری های جان دار درین میدان سبب ساز حضور گروههای گوناگون و متنوع عموم در‌این گوشه و کنار شد‌ه‌است و تنوع در فضای آن و خصوصیت های کالبدی میدان، مبلمان شهری و پوشش گیاهی، جذب بیشتر و تشویق عموم به حضور در گوشه و کنار را ارتقا داده میباشد.
همان ، ارکان اثبات و نصفه اثبات هویتمند این فضای شهری ، بر حضور یا این که عدم حضور عموم ( ارکان متحرک ) و کردار آن‌ها تأثیر گذارده و ولی قابل ذکر میباشد که‌این تأثیر دامنه خویش را تا تأثیر بر روی نوع رفتارها ، نوع ارتباط ها در بین عموم با هم و با اطراف ، احساسات عموم در دور و اطراف و معنای نقش بسته در افکار عموم و خاطرات آنان از گوشه و کنار نیز می گستراند.
همینطور، الگوی معماری درونگرا و شفافیت جانور در جداره میدان خان ، قابلیت و امکان مشاهدهی فعالیتهای داخلی و بنا شده در عرصه میدان را مهیا کرده و سب و منجر ساخت‌و‌ساز خوانایی در الگوهای فعالیتی گردیده‌است و از این ره، بر تصویر خیالی عموم نقش بسته میباشد و به این ترتیب، عموم هر قسمت از گوشه و کنار را با کار های عجین می‌دانند که در قسمت های دیگر ممکن وجود ندارد.

مسجد جامع اصفهان یا این که مسجد جامع یا این که مسجد آدینه (جمعه) که تشریفات ترحیم مشهد مسجد عتیق اصفهان نیز نامیده می شـود، یکی‌از سابق ترین و مهم‌ترین مساجد کشور ایران و شهر اصفهان میباشد.

آن چه که از معماری مسجد جامع اصفهان بر مکان باقی مانده میباشد مرتبط با زمان خلفای عباسی تا فرصت دیلمیان و نیز سلجوقیان، ایلخانان، مظفریان و صفویان اسـت که هر مورد در تشکیل داد بخشی از آن سهم دار بوده اند. به جهت عنایت فوق العاده زیاد مسجد و نقش سیاسی و مذهبی آن، هر حکومتی، نصیب هایی را به بنای مسجد اضافه کرد تا بتواند از خـود یـادگاری جاودان درین سازه باقی بگذارد تا آیندگان را از معیار توان خویش باخبر سازد.

مسجد جامع اصفهان با گستره ای موازی با ۲۳۰۰ متر مربع، بلندمرتبه ترین مسجد جمهوری اسلامی ایران به‌حساب می‌آید.
بنای اول مسجد عتیق اصفهان همانند دیگر مساجد نخستین از برنامه ای مستطیل صورت تشکیل شـده که دارنده شبستان های ردیف دار در پیرامون حیاطی بلندمرتبه بوده میباشد.
در دورانهای آن‌گاه، مسجد به چهار ایوانی تبدیل شد؛ به این سیرتکامل فضای پیوسته و بی آلایش شبستانها و در بین سراها با ایوانها و دو گنبد از هم گسسته شد.
کلی تریـن نمـونـه تقارن را می قدرت در پلان مسجد جامع اصفهان و نحـوه قرارگیـری موادتشکیل دهنده ساختمانی در پیرامون تراس مرکزی روءیت کرد.
ایوانهای چهارگانه مسجد عتیق اصفهان در چهار جهت و در راءس اضلاع چهارگانه تراس که با تزیینهای کاشی کاری با مقرنس های متفاوت پوشیده شـده اسـت، تقارن را در نقشـه مسجد آرم می‌دهد.
مسجد جامع اصفهان مجموعاَ دارنده ۱۶ فضای شبستانی میباشد که در نقاط گوناگون آن محیط یک هسته مرکزی (میانسر) دور از هم شـده اند.
در دو سوی راست و چپ ورودی مهم مسجد با کاشی نوشته هایی به لهجه عربی و به شکلی قرینه وجود داراست.
در سـمـت چـپ ورودی، شبستان مظفری یا این که به عبارتی کتابخانه چشم می شـود که دارنده تقارن بی نقص در پلان میباشد.
دراین جا ستونهای گرد تر و تمیز به علامت های چلیپایی با آجرکاریهای پررنگ که همانا سـاده شـده گردونه مهر و نمادی از خورشید فروزنده فقیه تاب میباشد، در پلان پیرایش یافته اند

گلشن پهلوان پور از حیث معماری نمایانگر تغییرات مدل گلشن سازی دیرین اهل ایران تشریفات ترحیم مشهد به سمت‌ و سوی گلشن سازی رایج مدرن میباشد و مدل معماری آن ترکیبی از معماری کوشکی و ایوان مرکزی میباشد که کوشک اساسی در راس آکس مهم گلشن جای دارد و مسیر عبوری آب در گلشن نیز از این پایه میباشد.
ضمن این شالوده اساسی آب در دو شالوده دیگر نیز جریان داراست که گلشن آرایی حول این دو شالوده به وجهی قشنگ انجام شده میباشد، بدین معنی که درختان نظام ساز گلشن در لبه این دو خیابان کاشته گردیده‌ اند.
این آب از قنات دارای شهرت حسن آباد که به جز این گلشن به صورت بی واسطه از هیچ یک از گلشن های حوزه‌ عبور نمی نماید، سرچشمه میگیرد. آب قنات حسن آباد درختان چناری را که در کناره آن روییده اند، سیراب می نماید.
ضمن قنات مذکور گلشن پهلوان پور یزد از روش دو منبع آب دیگر به اسم های قنات سلطان حسینی و قنات مزویر آباد، آبیاری می گردد.
درختان سابق سال چنار که در دنباله ی نهر آب سرازیر در گلشن روییده اند، دالان سرپوشیده ی زیبایی را به وجود آورده اند
مساحت گلشن 5/3 هكتار و عمده ساخت انجام یافته در آن مشمول ساختمان بلند گلی و فضاهای خدماتی مربوط به آن در جناح جنوب شرقی میباشد.

موادتشکیل دهنده و اجزای گلشن پهلوان پور
دسته ورودی
دسته ورودی گلشن پهلوان‌ پور مشمول ساختمان بلند،اصطبل و کاهدان میباشد. تزیینات ساختمان بلند همچون تزیینات زمان زندیه میباشد و از مصالح ساکن همانند آجر در ایجاد کرد آن به کارگیری کرده‌ اند.
یکی نکات دیدنی‌ اعتنا سه بنای ذکرشده این میباشد که تزیینات روی آن با تزیینات بناهای زمان زندیه انطباق داراست در حالی‌ که ساختمان بلند در زمان قاجاریه ساخته‌ گردیده‌است.
ساختمان کوشک یاشربتخانه
کوشک (شربتخانه) زیباترین بنای جانور در گلشن میباشد که در طی قاجار و در دو نیم‌طبقه ساخته شد و دارنده قسمت‌ های مختلفی نظیر آبگینه‌ منزل و سالن اساسی میباشد.
آب روان در گلشن پهلوان‌ پور از ذیل این سازه گذرمی‌نماید و آن‌گاه به بقیه قسمت‌های گلشن میرسد. در بالای کوشک نیز مانند بقیه بناهای ساخته‌ گردیده در‌این بخشها، بادگیری جای دارد که نماد میدهد به‌احتمال زیاد این قسمت از گلشن، فصل‌تابستان‌نشین بوده میباشد.
در کنار کوشک، بناهای دیگری نظیر مطبخ، گرمابه و انباری قراردارد که گفته میگردد با حفاری‌ های جاری ساختن‌ گردیده در سال‌ های اخیر به‌ دست آمده‌ اند.
بنای زمستانخانه
دو‌مین ساختمان مهم گلشن ،زمستانخانه بنا شده در قسمت غربی میباشد که در زمان پهلوی به تیم اضافه شد.
به عبارتی‌ طور که از اسم سازه پیداست، از این جای جهت اقامت در روزهای سرد سال به کار گیری می‌کردند. زمستانخانه در یک طبقه ساخته‌ گردیده و نصیب‌ هایی مثل اتاق نشیمن، انباری، تنبی و مطبخ را داراست.
سوله‌ های قالی‌ بافی، ریسندگی، اصطبل و انبار
این نصیب‌ ها نیز تمامی در زمان قاجار ساخته‌ گردیده‌اند و به عبارتی‌ طور که از نامشان پیداست به عمل‌ های متفاوت کارگران گلشن وابستگی داشته‌ اند. گفته می شود که خلال جای ‌ های یادشده در جناح شمالی گلشن نیز، محل سکونتی برای خدمه و کارگران وجود داشته میباشد.

حرم متبرکه امامزاده ابراهیم (ع) در حیطه لواسانات تشریفات ترحیم مشهد منطقه فشم در روستایی به اسم آبنیک واقع گردیده است. بنای اول حرم متبرکه امامزاده ابراهیم (ع) وابسته به قرن هشتم و نهم هجری بوده میباشد. در سالهای اخیر با تلاش هیات امنا فعالیتهای عمرانی در حرم متبرکه امامزاده ابراهیم (ع) به فعالیت آمده میباشد. بنای مقبره متبرکه امامزاده ابراهیم (ع) بی آلایش میباشد و از سنگ درست شده و حدود ۶۰ متر مربع مساحت دارااست و دارنده گنبد از فرآورده گل و گچ میباشد . درون مقبره از بخش کف تا حدود ۵/۱ متر از سنگ و سایر از گچ پوشیده شد‌ه‌است.آن حضرت از فرزندان امام علی بن موسی الرضا (ع) میباشد و جد بزرگوار امامزادگان موسی و طیب مدفون در حیطه لواسانات معرفی شد‌ه‌است. مسافت این مقبره که دارنده جاده آسفالت میباشد تا طهران ۳۳ کیلومتر میباشد .

محل بقاع در روستای خوشگل ،آهسته و خوش آب و هوای آبنیک میباشد که رودخانه ای با آب شیرین و گوارا از در میان آن و از نزدیک مقبره متبرکه امامزاده ابراهیم (ع) می گذرد.در فهرست بقعه متبرکه اداره وقف جمهوری اسلامی ایران آمده میباشد: امامزاده ابراهیم در لواسان دفن گردیده‌است. حجت الاسلام روحانی ذبیح محلاتی در کتاب اختران تابناک مجلد دوم می نویسد : امامزاده ابراهیم در قلعه آبنیک لواسان دفن شده است. آیت الله سید مرتضی دانش الهدی نیز در کنز الانساب خاطر آور می گردد که امامزاده ابراهیم ابن امام رضا علیه السلام با دو فرزندش به اسم های موسی و طیب از بغداد به ولایت رودبار قصران رهسپار گردیده و زمانی که به دهستان آبنیک رسیدند شهید شدند. مورخ کلان ابو مخنف خزاعی در کتاب بحر الانساب می نویسد امامزاده ابراهیم ابن موسی الرضا با دو فرزند خویش موسی و طیب از بغداد روی به ولایت ری نهادند و زیرا به موضع آبنیک رسیدند به جايگاه شهیدشدن نائل شدند.
نشانی : طهران- لواسانات- دوازده کیلومتری شمال شرقی فشم- روستای آبنیک

معماری روستای کندوان از نوع معماری صخره‌ای است، صخره هایی بلندمرتبه و آزاد که به مردم این قابلیت و امکان را داده هست تا بتوانند به راحتی در دل صخره‌ها فضاهای متعددی مانند خانه، آغل و انبار درست کنند. محصول سنگ‌ها در آن به گونه‌ای ست که می‌توان روی آنها تشریفات ترحیم مشهد عمل حجاری و تزئین اعمال داد، بدون اینکه سنگ‌ها از هم بپاشد. نکات دیدنی معماری روستای کندوان پیش از آنکه بخواهیم به تعدادی از نکات جذاب معماری در روستای کندوان بپردازیم، شروع لازم می باشد معنای کران را توضیح دهیم تا شما بتوانید روءیت کرد بهتری از توضیحات بعدی ما به دست بیاورید. کران چیست؟ کران یا گیران که در لهجه محلی به آن قبه نیز می گویند، اساسا صخره‌هایی است که خانه‌ها، انبارها و دیگر بخش‌های روستا در دل آن به وجود آمده‌اند. مردمی که برای نخسین بار به این روستا آمدند، صخره‌های مخروطی شکل را بر پایه ی نیازهای خود، تا جایی که جنس سنگ به آن‌ها قابلیت می‌داده، کندند تا بتوانند مکانی مناسب برای زندگی تولید کنند. کران‌ها بیشتر دو طبقه‌ای می‌باشند؛ ولی میان آن‌ها کران‌های سه یا چهار طبقه‌ای نیز دیده می شود. این کران‌ها به وسیله پله‌هایی (عموما از محصول خود صخره) از بیرون به یکدیگر متصل بوده و از درون به هم راهی ندارند. کران‌ها در تابستان‌ها جوی خنک و در فصل‌زمستان‌ها محیطی گرم دارا‌هستند. معماری روستای کندوان در کندوان، طبقه بندی یک خانه به‌این صورت هست که از طبقه همکف بیشتر به عنوان محل نگهداری حیوان‌ها (آغل و اصطبل) به کار گیری می گردد. طبقه‌های دوم، سوم و چهارم هم برای اقامت هر خانواده می باشد. البته در بعضی مورد ها، طبقه چهارم برای محافظت وسایل و انبار هم گزینه به کارگیری قرار می‌گیرد. آشپزخانه‌ها در کندوان در فارغ فضای مهم کندوها (کران‌ها) و در دامنه کوه ساخته شده‌اند؛ چون مکانی برای ساخت و ساز دودکش در باطن خانه وجود نداشته و خانه‌ها به اندازه کافی گرانقدر نبودند. خانه‌های کندوان مثل خانه‌های دیگر روستاهای تپه‌ای در کشور‌ایران به صورت پله پله ساخته شده است و کوچه‌هایی باریک با شیب تند، این منازل را با هم مرتبط می‌کنند. دیدنی است بدانید خانه‌های صخره‌ای روستا به مانند تک تک خانه‌های دیگر، اتاق نشیمن، صندوق خانه و آشپزخانه دارا‌هستند. برخی از این خانه‌ها مجهز به سکویی سنگی و با ارتفاع معدود است که به عنوان تخت خواب گزینه استفاده قرار می‌گیرد و به وسیله گلیم و جاجیم فرش شده است. قسمت‌های اصلی خانه در گذشته با تنور نان پزی گرم می‌شد؛ تنورهایی که از آن‌ها هم برای پخت نان و هم برای گرم شدن خانه استفاده می‌کردند. امروزه ولی به دلیل استفاده از نفت در گرمایش خانه، تنورها از رونق افتاده‌اند. نان نیز بیشتر در تنورهایی که در مطبخ‌ها و یا آن‌هایی که خارج از کران وجود دارد، پخت می گردد. ایجاد کرد تنورها نیز به این صورت بود که حفره‌ای گرد در زمین خانه ساخت می‌کردند و دودی که از پخت نان تشکیل داد می‌شد، بوسیله حفره‌های قیفی شکل طبیعتا از خانه بیرون میرفت.

وارد جاده طهران قزوین می‌شویم و به سمت شهرستان آبیک قزوین می رویم تا به روستایی تعجب آور برسیم. روستای زرگر دهکده‌ای با ماجرا‌ای جذاب میباشد که مردمان آن به واسطه گویش گفتاری و نوشتاری و رخ اروپایی‌شان دارای اسم و رسم گردیده‌‌اند و به لهجه‌های فارسی، رومانو تشریفات ترحیم مشهد و ترکی حرف می گویند. مردمان روستای زرگر مسلمان‌ها شیعه‌ای می‌باشند که به سنت‌ها پایبندند و کار آنها دامداری و کشاورزی میباشد. همچون دیگر روستاها زنان این حیطه نیز نان می‌پزند و دوغ، ماست و پنیر را خودشان تنظیم می‌نمایند. با وجود طبیعت این روستا، خصوصیت خاصی که آن را تعجب آور و مرموز می‌نماید و گردشگران را به سمت آن می‌کشاند لهجه و پیشینه ساکنین این روستا و نقل قسم‌های گوناگون درباره آن میباشد. درین هجرت یار ما باشید تا این روستای خاص را بیشتر بشناسیم. اهل یک محل این روستا به صحت نمی‎‌دانند به کجای عالم وابستگی دارا‌هستند. قصه‌های مختلفی درباره سکونت زرگری‌ها در‌این حیطه وجود داراست. توده‌ای بر این باورند که زرگرها عشایری بودند که سالیان سال گذشته به‌این روستا سفر کردند. عشایر رومانی لهجه در روستای وسمق استان مرکزی نیز وجود دارا‌هستند که گویش آنان به جهت قربت با بقیه اقوام فارسی میباشد. به گفته همایون زرگر، گروهی رومانو در طی ساسانیان وارد کشور ایران شدند که مدل معاش کوچ‌نشینی داشتند. تیم دیگری از رومانوها در زمانه صفویه مجدد وارد کشور‌ایران و در روستای زرگر بومی شدند و از همین جا به تعدادی نقطه در جمهوری اسلامی ایران سفر کردند. مستندات نشانه می دهد اشخاص مستقر روستای زرگر باقیماندگان به عبارتی گروهی می‌باشند که در زمانه صفویه وارد جمهوری اسلامی ایران گردیده‌اند. نقل‌های مختلفی وجود دارااست که پیرو به آنان می پردازیم: همسایه روستای زرگر طایفه‌ای بودند که سال‌ها و قرن‌های قبل از مرزهای شمالی جمهوری اسلامی ایران وارد کشورمان گردیده‌اند و با اعتنا به مدل معاش عشایری در بخش‌های متعدد جمهوری اسلامی ایران به طور متفرق بومی گردیده‌ و پس از سال‌ها یکجانشینی، کشاورزی و دامداری را تعیین کرده‌اند. در قصه دوم بیان شده که زرگرها اصولا اهل ایران و از سربازان قزلباش پاد شاه عباس صفوی بوده‌اند که به جهت جنگجویی و دلیری و از آن‌جایی که با حکومت‌ها سازش نداشتند در سرزمین و حتی جهان پخش می‌شدند تا حکومت‌ها مصون بمانند. داستان سوم می گوید در نبرد کشور‌ایران و روم، 400 نفر از رومانوها به دست فرمان روا کشور‌ایران اسیر شدند که به جهت داشتن اندام‌های ورزیده و کار کشته آیتم رحمت فرمانروا قرار گرفته و در حوالی قزوین مستقر شدند. نقل میباشد زمانی که برای هم محلی این ناحیه شناسنامه تنظیم می‌کردند زنان به تشکیل داد زیورآلات اشتغال داشتند و به همین عامل اسم زرگر را برای این روستا تعیین کردند. در قصه دیگر آمده میباشد که حدود 300 سال قبلی معدود پاد شاه سه اخوی طلاکار به اسم‌های احمد، سیف‌الله و زبدالملک را از امپراطوری عثمانی به کشور‌ایران آورد و این روستا را تحت عنوان چراگاه قشقایی به احمد سپرد.بر پایه ی آنچه آورده شده، هنگام پیکار جهانی دوم سه سرباز رومانو به‌این روستا امان میاورند و طی 10 سال حضور در‌این حیطه لهجه خویش را به عموم آموزش می بینند. عشق و علاقه عموم بدین لهجه سبب ساز شد تا آن را به گویش محلی‌شان تبدیل نمایند. با استناد به منابع تاریخی، رومانی هنگامی بخشی از عثمانی بوده که هم محلی آن از مرزهای شمالی به جمهوری اسلامی ایران هجرت کردند. اشخاص کهنسال روستا میگویند که در طول جوانی آنها پیرمردی بومی روستا بوده که گویش روسی می‌دانسته و مجموع شغل های خویش را به لهجه روسی اجرا می‌داده میباشد. این شخص واپسین نفری بوده که درین روستا به روسی احاطه داشته و بعداز مرگ او لهجه رومانیایی رواج پیدا نموده است. برای او‌لین‌توشه لهجه‌شناسی به اسم «گرنوت وینفور» بر روی گویش زرگری تفحص کرد او این لهجه را ترکیبی از گویش رومانیایی اروپایی می داند که ریشه آن به روم باستان برمی‌خواهد شد. تکلم به لهجه رومانیایی دربین اقلیت‌های متعدد در کشورهایی مانند آلمان لهستان، پرتغال، نروژ، هلند، اسلوواکی، صربستان و غیره چشم می گردد. ناگفته نماند لهجه رومانوهای اهل ایران در گذر فرصت و به انگیزه همسایگی با شهرهای عجم‌نشین و سوراخ‌نشین تغییراتی داشته و لغت ها فارسی و ترکی به انگیزه اثر از سوراخ‌های شاهسون به آن اضافه گردیده‌است. به‌تیتر نمونه آنها به خانواده «فمل»، به برنج «ریس»، به شتر «قمیل» و به عدد سه «درن» میگویند. براین اساس شعور لهجه رومانیایی برای اشخاصی که با لهجه زرگری شناخت ندارند، شغل دشواری میباشد.