قم
قُم از شهرهای مذهبی کشور ایران و از مقرهای تشیع میباشد. به گفته برخی از کشور ایرانشناسان قم از سابقترین سکونتگاهها در فلات کشورایران بوده و عمر آن به پیش از اسلام می رسد. پیشینه تشیع در قم به مسافرت قوم اشعریون از کوفه بهاین شهر در قرن در آغاز قمری برمیخواهد شد. دفن حضرت معصومه(س) در قم و پیرو آن، مسافرت امامزادگان و سادات، این شهر را به مقر تشیع تشریفات ترحیم مشهد تبدیل کرد.
بنابر حدیثی از نبی اکرم(ص) انگیزه نامگذاری این شهر به قم آن میباشد که اهل آن قائم آل محمد(عج) را در قیام امداد مینمایند. در منابع روایی از این شهر با اوصافی زیرا بقاع اهل بیت و قطعهای از بیت المقدس نیز ذکر شده گردیدهاست. در بعضا منابع روایی احادیثی در فضیلت قم و جایگاه اهل آن آمده میباشد؛ به عنوان مثال اینکه قم و اهل یک محل آن در وقتی که غایب بودن امام فرصت(عج) به ظهور منتهی میگردد بر دیگر خلایق حجت میباشند.
در طول عباسیان در قم قیامهایی علیه حاکمان وقت مثلا مأمون و معتصم صورت گرفت. شاهان صفوی به قم نگاه ویژهای داشتند. در عصر حکومت آن ها، بعضی از بناهای تاریخی قم مانند مقبره حضرت معصومه(س) و مسجد امام حسن عسکری نوسازی شد.
تأسیس حوزه علمیه درین شهر و سفر طلاب از سایر شهرها و کشورها به آن بر مداقه شیعی آن افزوده میباشد. از قم تحت عنوان خاستگاه انقلاب اسلامی جمهوری اسلامی ایران نیز خاطر میگردد. مرکزها علمی و فرهنگی به عنوان مثال جامعه المصطفی العالمیه و کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی دراین شهر واقع گردیدهاست.
در قم بناها و جای های مذهبی و تاریخی اکثری مانند مسجد امام حسن عسکری، مسجد جمکران، مدرسه های علمیه دیرین به عنوان مثال مکتب سِتّیه، بقاع امزادگان و آرامستانهای تاریخی وجود داراست.
جغرافیا
قم از شهرهای مرکزی کشور ایران و راءس استان قم میباشد. این شهر در ۱۲۰ کیلومتری جنوب طهران (پایتخت کشورایران) واقع گردیدهاست. قم شهری بین اصفهان و ساوه بوده میباشد.[۱] در منابع معمولاً از آن به همدم کاشان حافظه میشدهاست.[۲] قم به جهت قرارداشتن در مسیر جاده ابریشم از التفات ارتباطی منتفع بوده میباشد. [مستلزم منبع] از منسوبین بهاین شهر با نسبت قمی حافظه می شود.[۳] جمعیت استان قم در سرشماری ۱۳۹۵ش ۱،۲۹۲،۲۸۳ اعلام شدهاست.[۴]
رده
مکتب علمیه فیضیه
در منابع روایی قم با اوصافی همانند بقعه اهل بیت،[۵] عش آل محمد،[۶] معدن شیعه،[۷] پناهگاه شیعه،[۸] پناهگاه فاطمیان،[۹] آسایشگاه مؤمنان،[۱۰] قطعهای از بیت المقدس،[۱۱] و کوفه خرد[۱۲] تعریف گردیده است.
علامه مجلسی در بحارالانوار احادیثی در فضیلت قم و مقام اهل آن آورده میباشد.[۱۳] از امام راستگو(ع) گفته شده که خداوند در مکه، رسول(ص) در مدینه و امام علی(ع) در کوفه حرمی دارا هستند و مقبره ما قم میباشد.[۱۴] همینطور از آن حضرت اورده شده که پردیس هشت در داراست یکیاز[۱۵] یا این که سه تای آنان به سوی قم میباشد.[۱۶] خاک قم مقدس میباشد اهل آن از ما و ما از آنانیم.[۱۷] همینطور امام ششم در دیدار گروهی از اهل ری، اهل قم را ستود و فرمود «مرحباً باخواننا اینجانب اهل قم».[۱۸] و در روایتی دیگر آن ها را یاران اهل بیت معرفی نموده است.[۱۹]
بر اساس احادیث دیگر قم و اهل یک محل آن در وقتی که غایب بودن امام فرصت(عج) به ظهور منتهی میگردد بر دیگر خلایق حجت میباشند و فرشتگان بلا را از این شهر و اهل آن بدور مینمایند.[۲۰] زمانی که فتنهها به شما روی آورد به قم دفاع ببرید.[۲۱] بیان شده که امام راستگو(ع)، عمران بن عبدالله قمی را بسیار گرامی داشت، اصحاب از انگیزه احترام حضرت پرسیدند فرمود وی از اهل قم میباشد. هر گاه ستمگری اهل قم را عزم نماید آفریدگار اورا هلاک مینماید.[۲۲]
بر اساس روایتی که در برخی از منابع اهل سنت از ابوموسی اشعری به گزارش امام علی(ع) آمده، قم شهر یاران حضرت مهدی(عج) و جای فرود جبرئیل در روزی که به سوی خویشاوندان لوط ارسال کرد شد، دانسته گردیده که در آنجا آبیرنگ میجوشد و هر که از آن بیاشامد از درد در جانبداری خواهد بود و با به عبارتی آب عیسی گلی را به صورت پرندهای تشکیل داد و حضرت مهدی(عج) در آن غسل مینماید و از همانجا قوچ ابراهیم، عصای موسی و انگشتری سلیمان خارج آمده میباشد.[۲۳]
قم محل سکونت بیشتر مراجع تبعیت مستقر کشورایران میباشد. اصلی ترین حوزه علمیه در کشور ایران و راس رئیس منطقههای علمیه نیز درین شهر واقع گردیدهاست. طلابی از بخش ها متعدد کشورایران و کشورهای دیگر در حوزه علمیه قم علم آموزی مینمایند. مبلغانی از حوزه علمیه این شهر به کشورهای دیگر اعزام میشوند. همینطور شماری از مسؤلان حکومتی جمهوری اسلامی ایران مدتی را در قم گذراندهاند.
شمار متعددی از عالمان، پادشاهان، مراجع تبعیت و بزرگان شیعه در قم دفن گردیدهاند. از عصر صفویه بعضی از مردگان را از شهرهای دیگر کشور ایران به قم منتقل میکردند.[۲۴]زکریا بن بشر، علی بن بابویه، ابن قولویه قمی، علی بن ابراهیم و قطب راوندی در قم مدفونند.
قم
قُم از شهرهای مذهبی کشور ایران و از مقرهای تشیع میباشد. به گفته برخی از کشور ایرانشناسان قم از سابقترین سکونتگاهها در فلات کشورایران بوده و عمر آن به پیش از اسلام می رسد. پیشینه تشیع در قم به مسافرت قوم اشعریون از کوفه بهاین شهر در قرن در آغاز قمری برمیخواهد شد. دفن حضرت معصومه(س) در قم و پیرو آن، مسافرت امامزادگان و سادات، این شهر را به مقر تشیع تشریفات ترحیم مشهد تبدیل کرد.
بنابر حدیثی از نبی اکرم(ص) انگیزه نامگذاری این شهر به قم آن میباشد که اهل آن قائم آل محمد(عج) را در قیام امداد مینمایند. در منابع روایی از این شهر با اوصافی زیرا بقاع اهل بیت و قطعهای از بیت المقدس نیز ذکر شده گردیدهاست. در بعضا منابع روایی احادیثی در فضیلت قم و جایگاه اهل آن آمده میباشد؛ به عنوان مثال اینکه قم و اهل یک محل آن در وقتی که غایب بودن امام فرصت(عج) به ظهور منتهی میگردد بر دیگر خلایق حجت میباشند.
در طول عباسیان در قم قیامهایی علیه حاکمان وقت مثلا مأمون و معتصم صورت گرفت. شاهان صفوی به قم نگاه ویژهای داشتند. در عصر حکومت آن ها، بعضی از بناهای تاریخی قم مانند مقبره حضرت معصومه(س) و مسجد امام حسن عسکری نوسازی شد.
تأسیس حوزه علمیه درین شهر و سفر طلاب از سایر شهرها و کشورها به آن بر مداقه شیعی آن افزوده میباشد. از قم تحت عنوان خاستگاه انقلاب اسلامی جمهوری اسلامی ایران نیز خاطر میگردد. مرکزها علمی و فرهنگی به عنوان مثال جامعه المصطفی العالمیه و کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی دراین شهر واقع گردیدهاست.
در قم بناها و جای های مذهبی و تاریخی اکثری مانند مسجد امام حسن عسکری، مسجد جمکران، مدرسه های علمیه دیرین به عنوان مثال مکتب سِتّیه، بقاع امزادگان و آرامستانهای تاریخی وجود داراست.
جغرافیا
قم از شهرهای مرکزی کشور ایران و راءس استان قم میباشد. این شهر در ۱۲۰ کیلومتری جنوب طهران (پایتخت کشورایران) واقع گردیدهاست. قم شهری بین اصفهان و ساوه بوده میباشد.[۱] در منابع معمولاً از آن به همدم کاشان حافظه میشدهاست.[۲] قم به جهت قرارداشتن در مسیر جاده ابریشم از التفات ارتباطی منتفع بوده میباشد. [مستلزم منبع] از منسوبین بهاین شهر با نسبت قمی حافظه می شود.[۳] جمعیت استان قم در سرشماری ۱۳۹۵ش ۱،۲۹۲،۲۸۳ اعلام شدهاست.[۴]
رده
مکتب علمیه فیضیه
در منابع روایی قم با اوصافی همانند بقعه اهل بیت،[۵] عش آل محمد،[۶] معدن شیعه،[۷] پناهگاه شیعه،[۸] پناهگاه فاطمیان،[۹] آسایشگاه مؤمنان،[۱۰] قطعهای از بیت المقدس،[۱۱] و کوفه خرد[۱۲] تعریف گردیده است.
علامه مجلسی در بحارالانوار احادیثی در فضیلت قم و مقام اهل آن آورده میباشد.[۱۳] از امام راستگو(ع) گفته شده که خداوند در مکه، رسول(ص) در مدینه و امام علی(ع) در کوفه حرمی دارا هستند و مقبره ما قم میباشد.[۱۴] همینطور از آن حضرت اورده شده که پردیس هشت در داراست یکیاز[۱۵] یا این که سه تای آنان به سوی قم میباشد.[۱۶] خاک قم مقدس میباشد اهل آن از ما و ما از آنانیم.[۱۷] همینطور امام ششم در دیدار گروهی از اهل ری، اهل قم را ستود و فرمود «مرحباً باخواننا اینجانب اهل قم».[۱۸] و در روایتی دیگر آن ها را یاران اهل بیت معرفی نموده است.[۱۹]
بر اساس احادیث دیگر قم و اهل یک محل آن در وقتی که غایب بودن امام فرصت(عج) به ظهور منتهی میگردد بر دیگر خلایق حجت میباشند و فرشتگان بلا را از این شهر و اهل آن بدور مینمایند.[۲۰] زمانی که فتنهها به شما روی آورد به قم دفاع ببرید.[۲۱] بیان شده که امام راستگو(ع)، عمران بن عبدالله قمی را بسیار گرامی داشت، اصحاب از انگیزه احترام حضرت پرسیدند فرمود وی از اهل قم میباشد. هر گاه ستمگری اهل قم را عزم نماید آفریدگار اورا هلاک مینماید.[۲۲]
بر اساس روایتی که در برخی از منابع اهل سنت از ابوموسی اشعری به گزارش امام علی(ع) آمده، قم شهر یاران حضرت مهدی(عج) و جای فرود جبرئیل در روزی که به سوی خویشاوندان لوط ارسال کرد شد، دانسته گردیده که در آنجا آبیرنگ میجوشد و هر که از آن بیاشامد از درد در جانبداری خواهد بود و با به عبارتی آب عیسی گلی را به صورت پرندهای تشکیل داد و حضرت مهدی(عج) در آن غسل مینماید و از همانجا قوچ ابراهیم، عصای موسی و انگشتری سلیمان خارج آمده میباشد.[۲۳]
قم محل سکونت بیشتر مراجع تبعیت مستقر کشورایران میباشد. اصلی ترین حوزه علمیه در کشور ایران و راس رئیس منطقههای علمیه نیز درین شهر واقع گردیدهاست. طلابی از بخش ها متعدد کشورایران و کشورهای دیگر در حوزه علمیه قم علم آموزی مینمایند. مبلغانی از حوزه علمیه این شهر به کشورهای دیگر اعزام میشوند. همینطور شماری از مسؤلان حکومتی جمهوری اسلامی ایران مدتی را در قم گذراندهاند.
شمار متعددی از عالمان، پادشاهان، مراجع تبعیت و بزرگان شیعه در قم دفن گردیدهاند. از عصر صفویه بعضی از مردگان را از شهرهای دیگر کشور ایران به قم منتقل میکردند.[۲۴]زکریا بن بشر، علی بن بابویه، ابن قولویه قمی، علی بن ابراهیم و قطب راوندی در قم مدفونند.
چکلیست کامل برگزاری مراسم ترحیم؛ از برنامهریزی تا پایان مراسم