این مسئله در یک سری آیه، به روشنی اورده شده میباشد، مثل آیه شریفه:
وَ لَقَدْ كَتَبْنا فِی الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الاَْرْضَ یَرِثُها عِبادِیَ الصّالِحُونَ;۱۸ در زبور پس از ذكر (تورات) نوشتیم: بندگان لایق ام وارث (حكومت) زمین خواهند شد.
منظور از وراثت زمین این میباشد كه سلطنت بر منافع، از بقیه افراد به صالحان انتقال می یابد و بركات معاش در زمین به وی تخصیص مییابد و این بركات، کارها مادی و اخروی را مشمول میشود. مراد از بركات تشریفات ترحیم مشهد مادی این میباشد كه به زودی زمین از لوث شرك و گناه، پاك گردیده، جامعه بشری باتقوا كه خدای را بندگی كنند و به او شرك نورزند، در آن معاش خواهند كرد. و معنای بركات اخروی، مقامات قربی میباشد كه در جهان برای خویش كسب خواهند كرد، زیرا این مقامات هم، از بركات حیات زمینی میباشد، هر چندین كه خودش از نعیم آخرت میباشد.۱۹
در تعبیروتفسیر مثال درباره آیه شریفه اینگونه آمده میباشد: در آیه آیتم دعوا به یكی از پرنور ترین مشوق های مادی مؤمنان كه حكومت روی زمین میباشد بابیان بلاغت اشاره شدهاست. و مضمون ارض به تک تک كره زمین گفته می گردد و سراسر دنیا را مشتمل بر می گردد، مگر این كه قرینه خاصی در كار باشد. و وقتی كه بندگان با ایمان، استعداد هایی از لحاظ دانش و زهدوتقوا و... برای خویش آماده سازند، پروردگار نیز كمك و کمک می كند تا آنها بینی مستكبران را به خاك بمالند، دست های کثیف شان را از حكومت زمین كوتاه كنند و وارث ارثیه های آنها گردند. گرچه در بعضی احادیث، صریحاً این آیه، تعبیروتفسیر به یاران مهدی(علیه السلام)گردیده است، البته معنا این احادیث، انحصاری وجود ندارد، بلكه ذکر یك مصداق بهتر و آشكار میباشد، و عمومیت مضمون آیه را محصور نمی سازد. بدین ترتیب، در هر مجال و در هر جا بندگان پارسا خداوند قیام كنند، برنده و برنده خواهند بود و عاقبت وارث زمین و حكومت آن خواهند شد. و گرچه برای آنها كه غالباً شاهد و ناظر حكومت طاغیان ظالم بوده اند، مشكل میباشد این واقعیت را به سادگی پذیرا شوند كه تک تک این حكومت ها برخلاف نوامیس آفرینش و مقررات دنیا خلقت میباشد و آن چه با آن هماهنگ میباشد به عبارتی حكومت صالحان با ایمان میباشد، البته بررسی ها بهاین جا منتهی میگردد كه این یك حقیقت میباشد، بدین ترتیب، پاراگراف «أَنَّ الاَْرْضَ یَرِثُها عِبادِیَ الصّالِحُونَ» قبل از آن كه یك وعده الهی باشد یك ضابطه تكوینی به حساب آورده می شود.۲۰در بعضا آیهها از خلافت بندگان پارسا معبود، در روزگار قبل و نیز در آتی خبر میدهد، مانند آیه:
وَعَدَ اللّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِی الاَْرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ لَیُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِینَهُمُ الَّذِی ارْتَضی لَهُمْ وَ لَیُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً...;۲۱ پروردگار به كسانی از شما كه ایمان آورده و كارهای لایق ایفا داده اند وعده میدهد كه به طبعً آنها را حكمران روی زمین خواهد كرد، همانگونه كه به پیشینیان آنها خلافت روی زمین را اعطا کرد، و آئین و آیینی را كه برای آنها نیکو، پابرجا و ریشه دار خواهد تشکیل داد، و ترسشان را به امنیت و ادب مبدل می كند... .
آیه شریفه از خلافت و حكومت بشر های مؤمن و پارسا سخن می كند. و وعده پروردگار ـ كه همانند واژه و کلمه كتابت، عهدوپیمان و كلمه حاكی از سنت قطعی میباشد ـ بر تحقق این دستور وابستگی گرفته میباشد. آیه شریفه، از طرفی از جریان یافتن این وعده الهی (حكومت صالحان) در قبل صحبت میگوید و از سوی دیگر، بر عملی شدن این وعده برای صالحان آتی تأكید داراست. و خواسته از استخلاف آن ها در زمین این میباشد كه اجتماعی با تقوا از آنها تشكیل دهد كه زمین را ارث ببرند، آن طور كه نیاكان و امم پیشین از صاحبان قوت و شوكت ارث بردند. نكته دیگر این كه این استخلاف، قائم به مجتمع صالحان وی میباشد، خیر به اشخاص معینی از وی هم چنان كه در امت های پیش از وی قائم به مجتمع بود.۲۲
۲. موفقیت مؤمنان در تقابل با كفار و مشركان
از سنت های قطعی الهی، نصرت و کمک مؤمنان در تقابل با معارضان آیین خداست. قرآن كریم در آیه ها زیادی بهاین واقعیت تصریح كرده میباشد، نظیر «وَ لَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنا لِعِبادِنَا الْمُرْسَلِینَ * إِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنْصُورُونَ * وَ إِنَّ جُنْدَنا لَهُمُ الْغالِبُونَ»۲۳ و نیز نشانهها كریمه انعام آیه ۳۴، اعراف آیه ۷۲، مؤمن آیه۵۱، انفال۲۵، هود آیه های ۴۰، ۵۸، ۶۶، ۸۱ و ۹۴، یونس آیه ۱۰۳، یوسف آیه ۱۱۰، مجادله آیه ۲۱ و روم آیه ۴۷.
آفریدگار سبحان دراین تیم از نشانهها، ضابطه كلی و مستمر ای ذکر می كند مبتنی بر این كه امداد وی و ملائکه الهی، همواره و در گستره تاریخ، بخش مؤمنان شود و كسانی كه در زمره این دسته قرار گیرند، در واقع خویش را در معرض این ضابطه قرار داده اند. از این رو در شرایطیکه در قرآن كریم مثال هایی تاریخی در خصوص سود مندی برخی اقوام از نصرت الهی ذكر میگردد تنها ذکر گر الگوها میباشد; یعنی هر قومی در هر زمان تاریخی، در مسیری كه اقوام انبیای قبل رفته اند ـ كه مسیر توحید و بندگی باشد ـ حركت كند، طبق سنت قطعی الهی، تأیید و کمک خدا منان مشتمل بر وی گردد.
خواسته از تبدیل ناپذیری كلمات خدای سبحان در آیه شریفه، این میباشد كه علامت ها و وعده هایش در حین تاریخ، تغییر تحول نمی كند. كلمه، یعنی ارتباط بی واسطه در بین موفقیت و تكمیل حالت آن و احوال دیگر و این ارتباط، یك سنت تاریخی میباشد.۲۴
مرحوم علامه طباطبایی دراین ارتباط در تعبیر و تفسیر آیه ۱۷۱ سوره صافات میگوید: در قرآن كریم هرگاه از عبارت كلمهٔ اللّه، عهد و پیمان اللّه و وعداللّه استعمال میگردد، مراد از آن، احكام حتمیه ای میباشد كه تغییر تحول و تبدیل در آن خط مش ندارد; خیر خودش آن را تغییر تحول میدهد و خیر غیر خداوند.۲۵ و دراین آیه با عبارت «سبقت كلمتنا» از حكم قطعی خدای سبحان خبر میدهد و در ادامه مشاجره های گوناگونی كه درباره مبارزات انبیای والا و كارشكنی های مشركان بی ایمان طی آیه ها پیش از آن آمد، دراین آیه شریفه، مهمترین زمینه را دراین ارتباط ذکر می كند و حسن ختام را به خوب ترین وجه آرم میدهد و آن، خبر از برد پایانی لشكر پروردگار بر لشكر شیطانی و معاندان حق میباشد تا مؤمنان اندكی كه هنگام نزول این آیهها، در مكه پایین فشار معاندان اسلام بودند و هم اینگونه تمامی مؤمنان محروم در هر بعد از ظهر و مجال، بهاین وعده والا الهی دلگرم شوند و گرد و غبار یاس و نومیدی از دل و جان خویش بشویند و برای ادامه نزاع با لشكر فسخ، فراهم و مقاوم گردند.۲۶
این مسئله در یک سری آیه، به روشنی اورده شده میباشد، مثل آیه شریفه:
وَ لَقَدْ كَتَبْنا فِی الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الاَْرْضَ یَرِثُها عِبادِیَ الصّالِحُونَ;۱۸ در زبور پس از ذكر (تورات) نوشتیم: بندگان لایق ام وارث (حكومت) زمین خواهند شد.
منظور از وراثت زمین این میباشد كه سلطنت بر منافع، از بقیه افراد به صالحان انتقال می یابد و بركات معاش در زمین به وی تخصیص مییابد و این بركات، کارها مادی و اخروی را مشمول میشود. مراد از بركات تشریفات ترحیم مشهد مادی این میباشد كه به زودی زمین از لوث شرك و گناه، پاك گردیده، جامعه بشری باتقوا كه خدای را بندگی كنند و به او شرك نورزند، در آن معاش خواهند كرد. و معنای بركات اخروی، مقامات قربی میباشد كه در جهان برای خویش كسب خواهند كرد، زیرا این مقامات هم، از بركات حیات زمینی میباشد، هر چندین كه خودش از نعیم آخرت میباشد.۱۹
در تعبیروتفسیر مثال درباره آیه شریفه اینگونه آمده میباشد: در آیه آیتم دعوا به یكی از پرنور ترین مشوق های مادی مؤمنان كه حكومت روی زمین میباشد بابیان بلاغت اشاره شدهاست. و مضمون ارض به تک تک كره زمین گفته می گردد و سراسر دنیا را مشتمل بر می گردد، مگر این كه قرینه خاصی در كار باشد. و وقتی كه بندگان با ایمان، استعداد هایی از لحاظ دانش و زهدوتقوا و... برای خویش آماده سازند، پروردگار نیز كمك و کمک می كند تا آنها بینی مستكبران را به خاك بمالند، دست های کثیف شان را از حكومت زمین كوتاه كنند و وارث ارثیه های آنها گردند. گرچه در بعضی احادیث، صریحاً این آیه، تعبیروتفسیر به یاران مهدی(علیه السلام)گردیده است، البته معنا این احادیث، انحصاری وجود ندارد، بلكه ذکر یك مصداق بهتر و آشكار میباشد، و عمومیت مضمون آیه را محصور نمی سازد. بدین ترتیب، در هر مجال و در هر جا بندگان پارسا خداوند قیام كنند، برنده و برنده خواهند بود و عاقبت وارث زمین و حكومت آن خواهند شد. و گرچه برای آنها كه غالباً شاهد و ناظر حكومت طاغیان ظالم بوده اند، مشكل میباشد این واقعیت را به سادگی پذیرا شوند كه تک تک این حكومت ها برخلاف نوامیس آفرینش و مقررات دنیا خلقت میباشد و آن چه با آن هماهنگ میباشد به عبارتی حكومت صالحان با ایمان میباشد، البته بررسی ها بهاین جا منتهی میگردد كه این یك حقیقت میباشد، بدین ترتیب، پاراگراف «أَنَّ الاَْرْضَ یَرِثُها عِبادِیَ الصّالِحُونَ» قبل از آن كه یك وعده الهی باشد یك ضابطه تكوینی به حساب آورده می شود.۲۰در بعضا آیهها از خلافت بندگان پارسا معبود، در روزگار قبل و نیز در آتی خبر میدهد، مانند آیه:
وَعَدَ اللّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِی الاَْرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ لَیُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِینَهُمُ الَّذِی ارْتَضی لَهُمْ وَ لَیُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً...;۲۱ پروردگار به كسانی از شما كه ایمان آورده و كارهای لایق ایفا داده اند وعده میدهد كه به طبعً آنها را حكمران روی زمین خواهد كرد، همانگونه كه به پیشینیان آنها خلافت روی زمین را اعطا کرد، و آئین و آیینی را كه برای آنها نیکو، پابرجا و ریشه دار خواهد تشکیل داد، و ترسشان را به امنیت و ادب مبدل می كند... .
آیه شریفه از خلافت و حكومت بشر های مؤمن و پارسا سخن می كند. و وعده پروردگار ـ كه همانند واژه و کلمه كتابت، عهدوپیمان و كلمه حاكی از سنت قطعی میباشد ـ بر تحقق این دستور وابستگی گرفته میباشد. آیه شریفه، از طرفی از جریان یافتن این وعده الهی (حكومت صالحان) در قبل صحبت میگوید و از سوی دیگر، بر عملی شدن این وعده برای صالحان آتی تأكید داراست. و خواسته از استخلاف آن ها در زمین این میباشد كه اجتماعی با تقوا از آنها تشكیل دهد كه زمین را ارث ببرند، آن طور كه نیاكان و امم پیشین از صاحبان قوت و شوكت ارث بردند. نكته دیگر این كه این استخلاف، قائم به مجتمع صالحان وی میباشد، خیر به اشخاص معینی از وی هم چنان كه در امت های پیش از وی قائم به مجتمع بود.۲۲
۲. موفقیت مؤمنان در تقابل با كفار و مشركان
از سنت های قطعی الهی، نصرت و کمک مؤمنان در تقابل با معارضان آیین خداست. قرآن كریم در آیه ها زیادی بهاین واقعیت تصریح كرده میباشد، نظیر «وَ لَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنا لِعِبادِنَا الْمُرْسَلِینَ * إِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنْصُورُونَ * وَ إِنَّ جُنْدَنا لَهُمُ الْغالِبُونَ»۲۳ و نیز نشانهها كریمه انعام آیه ۳۴، اعراف آیه ۷۲، مؤمن آیه۵۱، انفال۲۵، هود آیه های ۴۰، ۵۸، ۶۶، ۸۱ و ۹۴، یونس آیه ۱۰۳، یوسف آیه ۱۱۰، مجادله آیه ۲۱ و روم آیه ۴۷.
آفریدگار سبحان دراین تیم از نشانهها، ضابطه كلی و مستمر ای ذکر می كند مبتنی بر این كه امداد وی و ملائکه الهی، همواره و در گستره تاریخ، بخش مؤمنان شود و كسانی كه در زمره این دسته قرار گیرند، در واقع خویش را در معرض این ضابطه قرار داده اند. از این رو در شرایطیکه در قرآن كریم مثال هایی تاریخی در خصوص سود مندی برخی اقوام از نصرت الهی ذكر میگردد تنها ذکر گر الگوها میباشد; یعنی هر قومی در هر زمان تاریخی، در مسیری كه اقوام انبیای قبل رفته اند ـ كه مسیر توحید و بندگی باشد ـ حركت كند، طبق سنت قطعی الهی، تأیید و کمک خدا منان مشتمل بر وی گردد.
خواسته از تبدیل ناپذیری كلمات خدای سبحان در آیه شریفه، این میباشد كه علامت ها و وعده هایش در حین تاریخ، تغییر تحول نمی كند. كلمه، یعنی ارتباط بی واسطه در بین موفقیت و تكمیل حالت آن و احوال دیگر و این ارتباط، یك سنت تاریخی میباشد.۲۴
مرحوم علامه طباطبایی دراین ارتباط در تعبیر و تفسیر آیه ۱۷۱ سوره صافات میگوید: در قرآن كریم هرگاه از عبارت كلمهٔ اللّه، عهد و پیمان اللّه و وعداللّه استعمال میگردد، مراد از آن، احكام حتمیه ای میباشد كه تغییر تحول و تبدیل در آن خط مش ندارد; خیر خودش آن را تغییر تحول میدهد و خیر غیر خداوند.۲۵ و دراین آیه با عبارت «سبقت كلمتنا» از حكم قطعی خدای سبحان خبر میدهد و در ادامه مشاجره های گوناگونی كه درباره مبارزات انبیای والا و كارشكنی های مشركان بی ایمان طی آیه ها پیش از آن آمد، دراین آیه شریفه، مهمترین زمینه را دراین ارتباط ذکر می كند و حسن ختام را به خوب ترین وجه آرم میدهد و آن، خبر از برد پایانی لشكر پروردگار بر لشكر شیطانی و معاندان حق میباشد تا مؤمنان اندكی كه هنگام نزول این آیهها، در مكه پایین فشار معاندان اسلام بودند و هم اینگونه تمامی مؤمنان محروم در هر بعد از ظهر و مجال، بهاین وعده والا الهی دلگرم شوند و گرد و غبار یاس و نومیدی از دل و جان خویش بشویند و برای ادامه نزاع با لشكر فسخ، فراهم و مقاوم گردند.۲۶
چکلیست کامل برگزاری مراسم ترحیم؛ از برنامهریزی تا پایان مراسم