تأثیر قیام کربلا بر جامعه شیعه
قیام امام حسین بر جامعه شیعه تأثیراتی داشته میباشد[۷۰] به عنوان مثال:
تقویت روحیه ظلمستیزی
قیام امام حسین(ع) در صورتگیری روحیه ظلمستیزی و نبرد شیعهها با حکومتهای ظالم در درورههای گوناگون نقش داشته میباشد. برخی از نویسندگان تکانهای اصلاحی و انقلابهای مردمی همانند انقلاب اسلامی جمهوری اسلامی ایران را الهام گرفته از این قیام می دانند.[۷۱] امام خمینی معتقد بود که گزاره تمام یوم عاشورا بیان کنده بایستگی پیکار دائمی تشریفات ترحیم مشهد با ظلم میباشد.[۷۲]
مهاتما گاندی؛ رهبر استقلال هند
«اینجانب معاش امام حسین(ع) آن شهید گران قدر اسلام را به اعتنا خواندهام و اعتنا کافی به صفحه های کربلا نمودهام و بر اینجانب پرنور میباشد که در حالتی که هندوستان بخواهد یک مرزو بوم موفق خواهد شد، باید از سر مشق امام حسین(ع ) تقلید نماید.»[۷۳]
ترویج دینهای سوگواری
نوشتهی علمیٔ مهم: عزاداری محرم
سوگواری و عزاداری برای امام حسین(ع) و شهیدان کربلا از ارکان صورتدهنده جامعه و نام و نشان شیعی میباشد.[۷۴] بنابه گزارشهای تاریخی، سوگواری با مسافتای کوتاهی از حادثه کربلا و با تأکیدامامان شیعه در میان شیعهها رایج شد ولی تبدیل آن از عملی شخصی و محصور به مناسک اجتماعی و همگانی فیض زمانه حکومت آل بویه میباشد.[۷۵] به نقل از ابن کثیر شیعهها در سال ۳۵۹ق در روز عاشورا بازرها را تعطیل کردند و به سوگواری سرگرم شدند.[۷۶] عزادرای برای امام حسین(ع) بهخصوص در روزها دهه محرم بین شیعهها در کشورهای گوناگون به هم پا اطعام و نذورات رایج میباشد.[۷۷]
صورتگیری ادبیات عاشورایی
نوشتهی علمیٔ مهم: ادبیات عاشورایی
اتفاق عاشورا منجر شد که بخشی از ادبیات عرب به شعر عاشورایی و مرثیهسرایی تخصیص یابد. اول شعر سرا عربزبانی که درباره اتفاق عاشورا شعر سروده میباشد عقبة بن عمرو سهمی میباشد.[۷۸] عبدالجلیل قزوینی رازی شعرهای شاعران حنفی و شافعی برای امام حسین(ع) را غیرقابل شمارش تعریف نموده است[۷۹] به نوشته دانشنامه شعر عاشورایی سرودن شعر فارسی در عزای امام حسین(ع) و رخداد کربلا از قرن چهارم هجری قمری شروع گردیده و اولیه سوگسروده تاثیر کسائی مروزی (درگذشته ۳۹۰ق) میباشد.[۸۰] در زمان صفویه در کشور ایران قسمت مهمی از شعر فارسی به حادثه عاشورا تخصیص یافته میباشد[۸۱] مولف کتاب دانشنامه شعر عاشورایی اسم ۳۴۵ شعر سرا را به یار و همدم چندین بیت از اشعار آنها برای امام حسین(ع) تودهآوری کرده میباشد.[۸۲]
اشاعه مقتلنگاری
نوشتهعلمیٔ مهم: مقتلنگاری
مقتلنگاری نوعی تاریخنگاری میباشد که به کیفیت قتل یا این که شهید شدن شخصیتهای اصلی می پردازد. کتابهای مقتل که ماجرای شهید شدن امام حسین(ع) و یارانش را تفصیل میدهند جزو ارثیه ادبی و تاریخی شیعه محسوب میگردند که کتابت آنان به دنبال رخداد عاشورا توسعه و گسترش یافته میباشد. مقتلنگاری در میان شیعه ها برای تفصیل شهید شدن امامان معصوم(ع) و شخصیتهای پررنگ شیعه بوده میباشد؛ البته بهجهت ترویج مقتلنویسی درباره رخداد کربلا، به کار گیری از این اصطلاح به نقل رویدادهای مرتبط با شهیدشدن امام حسین(ع) و یارانش تخصیص پیدا نموده است.
تأثیر قیام کربلا بر جامعه شیعه
قیام امام حسین بر جامعه شیعه تأثیراتی داشته میباشد[۷۰] به عنوان مثال:
تقویت روحیه ظلمستیزی
قیام امام حسین(ع) در صورتگیری روحیه ظلمستیزی و نبرد شیعهها با حکومتهای ظالم در درورههای گوناگون نقش داشته میباشد. برخی از نویسندگان تکانهای اصلاحی و انقلابهای مردمی همانند انقلاب اسلامی جمهوری اسلامی ایران را الهام گرفته از این قیام می دانند.[۷۱] امام خمینی معتقد بود که گزاره تمام یوم عاشورا بیان کنده بایستگی پیکار دائمی تشریفات ترحیم مشهد با ظلم میباشد.[۷۲]
مهاتما گاندی؛ رهبر استقلال هند
«اینجانب معاش امام حسین(ع) آن شهید گران قدر اسلام را به اعتنا خواندهام و اعتنا کافی به صفحه های کربلا نمودهام و بر اینجانب پرنور میباشد که در حالتی که هندوستان بخواهد یک مرزو بوم موفق خواهد شد، باید از سر مشق امام حسین(ع ) تقلید نماید.»[۷۳]
ترویج دینهای سوگواری
نوشتهی علمیٔ مهم: عزاداری محرم
سوگواری و عزاداری برای امام حسین(ع) و شهیدان کربلا از ارکان صورتدهنده جامعه و نام و نشان شیعی میباشد.[۷۴] بنابه گزارشهای تاریخی، سوگواری با مسافتای کوتاهی از حادثه کربلا و با تأکیدامامان شیعه در میان شیعهها رایج شد ولی تبدیل آن از عملی شخصی و محصور به مناسک اجتماعی و همگانی فیض زمانه حکومت آل بویه میباشد.[۷۵] به نقل از ابن کثیر شیعهها در سال ۳۵۹ق در روز عاشورا بازرها را تعطیل کردند و به سوگواری سرگرم شدند.[۷۶] عزادرای برای امام حسین(ع) بهخصوص در روزها دهه محرم بین شیعهها در کشورهای گوناگون به هم پا اطعام و نذورات رایج میباشد.[۷۷]
صورتگیری ادبیات عاشورایی
نوشتهی علمیٔ مهم: ادبیات عاشورایی
اتفاق عاشورا منجر شد که بخشی از ادبیات عرب به شعر عاشورایی و مرثیهسرایی تخصیص یابد. اول شعر سرا عربزبانی که درباره اتفاق عاشورا شعر سروده میباشد عقبة بن عمرو سهمی میباشد.[۷۸] عبدالجلیل قزوینی رازی شعرهای شاعران حنفی و شافعی برای امام حسین(ع) را غیرقابل شمارش تعریف نموده است[۷۹] به نوشته دانشنامه شعر عاشورایی سرودن شعر فارسی در عزای امام حسین(ع) و رخداد کربلا از قرن چهارم هجری قمری شروع گردیده و اولیه سوگسروده تاثیر کسائی مروزی (درگذشته ۳۹۰ق) میباشد.[۸۰] در زمان صفویه در کشور ایران قسمت مهمی از شعر فارسی به حادثه عاشورا تخصیص یافته میباشد[۸۱] مولف کتاب دانشنامه شعر عاشورایی اسم ۳۴۵ شعر سرا را به یار و همدم چندین بیت از اشعار آنها برای امام حسین(ع) تودهآوری کرده میباشد.[۸۲]
اشاعه مقتلنگاری
نوشتهعلمیٔ مهم: مقتلنگاری
مقتلنگاری نوعی تاریخنگاری میباشد که به کیفیت قتل یا این که شهید شدن شخصیتهای اصلی می پردازد. کتابهای مقتل که ماجرای شهید شدن امام حسین(ع) و یارانش را تفصیل میدهند جزو ارثیه ادبی و تاریخی شیعه محسوب میگردند که کتابت آنان به دنبال رخداد عاشورا توسعه و گسترش یافته میباشد. مقتلنگاری در میان شیعه ها برای تفصیل شهید شدن امامان معصوم(ع) و شخصیتهای پررنگ شیعه بوده میباشد؛ البته بهجهت ترویج مقتلنویسی درباره رخداد کربلا، به کار گیری از این اصطلاح به نقل رویدادهای مرتبط با شهیدشدن امام حسین(ع) و یارانش تخصیص پیدا نموده است.

چکلیست کامل برگزاری مراسم ترحیم؛ از برنامهریزی تا پایان مراسم