سجد تحت عنوان یک جای ، از دو جلوه متعدد شامل است. به عبارت دیگر، دوگونه خلق و خوی دراین مکان ویژه متجلی میشود که در باب یاد دادن و تربیت و جهت دهی رفتارهای شخصی و جمعی اشخاص بسیار مؤثر میباشد. در جلوه ظاهری مساجد، رفتارها و جاری ساختن و ارتباط ها نیکو فقهی و مذهبی و مورد قبول شرع و آئین صورت می کند و این در حالی میباشد که در جلوه پنهانی مساجد، رفتارهای فردی، غیرجمعی و کنترلی فیس میدهد. با این تفاسیر مساجد، کارکردهای فرهنگی و آموزشی اکثری در جامعه داراهستند. پزشک معالج محمد عارفی در پژوهشی نقش آئین و مساجد در کاهش زخم پذیری اجتماعی را با محوریت « نقش مسجد در امنیت اجتماع محله ای» تحقیق نموده است. حضور در مساجد برای جوان ها منجر شناخت جوان ها با مسایل اعتقادی و ارزشی میگردند و نسبت به رعایت دستمزد سایرافراد آلرژی بیشتری دارا هستند ،این اساسی در حاصل تحقیقات نیز علامت داده شدهاست.
حاصل تفحص نشانه میدهد؛ عده ای که بیشتر به مسجد مراجعه دارا هستند، کمتر دستمزد سایر افراد را ضایع کرده، معاش خویش را با نظم بیشتری توأمان ساخته و اثر ها و خلق و خوی شرعی در معاش اجتماعی آنها نیز مشهود است. غرض از ایفا این پژوهش توصیفی، ذکر التفات تشکیل ستادهای دفاع اجتماعی در مساجد بویژه مساجد محله ای و اداره آن در پوسته تشکل های مردمی در جهت پیشگیری از بروز و پیشرفت جرایم و جراحت های اجتماعی و کلاً نقش آئین در کاهش زخم پذیری اجتماعی و ارتقای سطح ارزشهای اخلاقی و انسانی و بالا رفتن ضریب امنیت و شرکت کردن های مردمی میباشد[21]
با وجود اینگونه کارکردهای پر ارزش اجتماعی در مساجد راه و روش کارهایی که می اقتدار دراین مرکزها معنوی برای جذب جوان ها پیاده کرد به گستردن تحت میباشد:
نیازسنجی، کاربر شناسی و آشنایی روحیات جوان ها
آنچه در مسیر جذب جوان ها به مساجد بیشتراز هر چیز دیگر دارای اهمیت می باشد آشنایی روحیات جوان ها و سنجش نیازهای آنها میباشد. نرم افزارریزان فرهنگی مخصوصاً در حوزه فرهنگ و تمدن فقهی می بایست به تناسب حالت محلی هر استان روحیات جوان ها را آیتم بازرسی قرار داده و با اعزام کارشناسان، نیازهای آنهارا در حوزه فرهنگ وتمدن فقهی گزینه التفات بدون شوخی قرار دهند. انتظارات آنانرا به مراد شرکت کردن در شغلهای فرهنگی مساجد با جدیت هر چه کلخیس دنبال نمایند. از آنها بخواهند درباره مسجد هر چه میدانند تیتر نمایند و انگیزه حضور یا این که عدم حضورشان در مساجد را بازگو نمایند. دراینصورت اکثری از حقیقتها که در ذهن آنها نقش بسته میباشد آشکار گردد و با این تمهیدات و پیشگفتارچینیها میاقتدار مبادرتهای آتی را پیگیری کرد. تشریفات ترحیم مشهد
دقت به آراستگی، نظافت و بهداشت مساجد
ازآنجاکه طبع جوان ها منزه و آهسته هست، لذا به جای های پاکیزه، آهسته، دیدنی و دلپذیر بیشتر تمایل پیدا مینمایند و از جای هایی که از پاکیزگی موردنیاز بهره مند وجود ندارد غربت مینمایند. به این ترتیب برای جذب آن ها به مساجد بایستی این جای ها را تر و تمیز و پاکیزه تشکیل داد. فرشهای مسجد می بایست منزه و پاکیزه باشند. نوروروشنایی مسجد در توان مناسب باشد. مسجد همواره معطر و خوشبو باشد. نمازگزاران با جامههای پاکیزه و بوی خوش وارد مسجد شوند. مسجد از وقار مایحتاج بهره مند باشد. به مسائل مادی کمتر پرداخته خواهد شد و بیشتر مسائل اخروی آیتم اهتمام قرار گیرد. مومنان به یکدیگر احترام گذارده و همدیگر را به طاقت، طاقت و خصلتهای پسندیده توصیه نمایند.
مسجد و امام جماعت
امام جماعت یک کدام از موادتشکیل دهنده مهم مسجد به شمار میرود. جوان ها امام جماعت را تحت عنوان آیینه مجموعنمای نیکیها و مکرمتهای انسانی و سمبل طهارت، صداقت، صفا، شجاعت، مروت، انسانیت، صبر، ایثار و سپری شد می شناسند. بدین ترتیب برای جذب جوان ها به مسجد، امام جماعت می بایست با جوان ها دوست گردیده با آنها بجوشد، در اندوه و شعف آن ها سهیم خواهد شد، از آن ها احوالپرسی نماید، با آنها به اردو رود، حتیالامکان در میادین ورزشی آن ها حضور یافته و آنهارا آیتم تشویق قرار دهد. درصورتی که امام جماعت اینگونه نماید جوان ها اورا دوست خواهند داشت و هیچگاه اورا فراموش نکرده و در صفهای جماعت حاضر گردیده و در کارهای فرهنگی مسجد تعامل و همیاری خواهند داشت.
مسجد و هیأتهای أمنا
هیأتهای أمنا، بانیان و واقفان نیز از سایر عناصر اثرگذار جذب جوان ها به مساجد به شمار می روند و طریق تعامل آن ها با جوان ها بسیار حساس و دقیق می باشد. درحالتی که خدای ناکرده هیأتهای أمنا بهخصوص با جوان ها رفتاری دون شأن آنها داشته باشند و به سیرتکاملای شخصیت آنهارا در گیر خدشه نمایند، سبب ساز مسافتتصاحب کردن وی از مسجد خواهند شد. متأسفانه در بعضا از مساجد مشاهده شدهاست که بعضی از هیأتهای أمنا اخلاق و رفتار قابل قبولی با جوان ها نداشتهاند کهاین دستور اثرات منفی در جذب جوان ها به یاور داشته میباشد. براین اساس بایستی کوشید تا متناسب محترم آنها صحبت اعلام کرد و آنها را در عملهای گروهی و جمعی شرکت کردن داده و با عطوفت و بخشندگی با آنها خلق و خوی کرد که در صورتیکه اینگونه خواهد شد موضوعهای جذب جوان ها در مساجد آماده شود.
مسجد و پاسخگویی به شک ها فکری جوان ها
شک ها فکری و شرعی فراوانی در ذهن جوان ها نقش بسته میباشد و آنها را در ادامه جای هایی میکشاند که به شبهاتشان جواب دهد. با راه اندازی رای زنیهای فقهی در مساجد و دعوت از استادان زبده برای این مراد جوان ها حضور فعالتری در مساجد پیدا خواهند کرد و مورد جواب به سؤالات آن ها آماده شود و این دستور موجب ارتقاء قدرت بررسی آن ها در مباحث اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی گردیده و شم شخصیتشان را بدون شوخیخیس مینماید؛ به این ترتیب حضور آن ها در مساجد برجسته شود. پس نیاز میباشد که در مساجد بیش تر از پیش جلسات مذاکره و مشورت شرعی تشکیل گردد[22]
ملالآور نبودن سخنرانیهای واعظان مساجد
یک کدام از مواقعی که موجب خستگی و ملالت جوان ها میگردد اعمال سخنرانیهای زمانبر یکساعته یا این که بیشتر از آن هست که ابدا نیکو وجود ندارد. عدم رعایت حد میانه روی در سخنرانیها موجبات فرارو گریز جوان ها از مساجد را مهیا خواهد ایجاد کرد. بدین ترتیب سخنرانیها می بایست حداکثر 30 تا 40 دقیقه صورت پذیرد. درین بازه زمانی مبلغ می بایست از آیهها قرآن، روایات، اشعار، پندها و اندرزها و ماجراها به کار گیری کرده و صحبت خویش را با بیانی شیوا و جالب برای مخاطبان جوان ارائه نماید تا به ذائقه آنها شیرین آید و شاهد حضور دائمی آنها در مسجد خواهد شد. مداحیها هم بایستی کوتاه و مستند ذکر شوند. لذا خطیب و مداح بایستی حق مقاله را به خیر و خوبی ادا نمایند، تا جوان ها از این شیوه به مساجد جذب شوند.
زمان بر نکردن اقامه نمازهای جماعت
نمازهای جماعت می بایست به صورت معمول و متعارف برگزار شوند و امام جماعت از ارتفاع دادن نماز و خیلی آرام قرائت آن دوری کرده، سورههای وقتگیر را در نماز نخواند، سجدهها را وقت گیر نکند و حتیالامکان از کلامهای در میان دو نماز جلوگیری کرده و در حالتی که صحبتی خواست اعمال دهد خیلی کوتاه باشد و به حد 5 دقیقه بسنده نماید. بعداز نماز جماعت نیز بیگزینه وقت مؤمنان را نگیرد و برای مسجد جدول اپلیکیشن هفتگی تهیه کرده و تلاش نماید آن اپلیکیشن را جاری ساختن کند و جز در مورد ها خاص نرمافزارهای آن را کنسل نکند. به این ترتیب امام جماعت بایستی به صورت معقول کار کرده و بر اساس طبع دقیق جوان ها تکان نماید، چون آن ها مردان فردا و سنگربانان مساجد در هم اکنون و بعدی میباشند.
8-مسجد و جابجایی بها ها
بها، واژه و کلمه ای میباشد که معانی و کاربردهای گوناگونی دارااست که در شاخه های فلسفه، فلسفه خلق و خوی، علم ها تربیتی، علم ها اجتماعی و مباحث اقتصادی به فعالیت می رود. قیمت ها هم به نظر شخصی و معاش اجتماعی، عنصری محوری و اساسی در معاش آدم بهحساب میآید.
تحول بها ها، قضیه اتفاق و انقلاب و مهم ترین آرمان انقلاب اسلامی میباشد و معاندان میکوشند با دگرگون کردن منفی نظام ارزشی عموم، پندار های پلید استعماری و ضددینی خویش را عملی نمایند.
مسجدها یکی مهم ترین مقر شرعی میباشند که به حراست از نظام ارزشی میپردازند و از فراموش شدن قیمت ها پرهیز می نمایند،بها های اجتماعی از سبک های کلی خلق، احکام جمعی و هنجارهای کرداری که عامه مردم، آن را پذیرفته اند تشکیل میشود. با این وجود بایستی اعلام کرد کیفیت فرهنگ وتمدن و هنجارهای هر جامعه به نظام ارزشی آن بستگی داراست و قیمت های فرهنگی، هسته مهم معاش اجتماعی را به وجود می آوردند. پایداری و پویایی تکان های فقاهتی و پویایی فرهنگی فقاهتی در سایه تقویت و پیشرفت نظام ارزشی قابلیت پذیر میباشد که پایبندی به آن، مطرح ترین ادله تکوین تشخیص مذهبی میباشد. مسجد در محافظت و تقویت نظام ارزشی نقش بسیار اساسی دارااست و همت هایی هم در این مورد گردیدهاست؛ مثل: برپایی مجلس های مذهبی همانند سخنرانی های فقاهتی، ذکر بها ها و ضد قیمت ها، جواب به شبهه های فقهی و اعتقادی، ساخت و ساز نظام تربیتی فقاهتی، تقویت هویتی فقاهتی و همینطور عواملی مثل: ضعیف شدن خداباوری، توسعه و گسترش خرابی، تجمل گرایی، دنیازدگی در پوسته کالا اندوزی از عوال سقوط نظام ارزشی میباشند که با تحقیق صحیح میتواند به حل آن پرداخت.
9-مسجد و اشاعه فرهنگ وتمدن ایثار و شهید شدن
یک کدام از تأثیرات اصلی مساجد در زمانه پناه مقدس، رواج تمدن ایثار و شهید شدن بود. عمدتاً تشییع شهدا از مساجد محلهها آغاز می شد و تک تک عموم با حضور خاندان و نزدیکان شهدا در مساجد، محفلی روضه خوان و معنوی را برپا مینمودند و با توسل به ائمهی معصومین(علیه السلام)و ارواح شهدا، برای موفقیت رزمندگان و رسوایی معاندان اسلام، خالصانه دعا میکردند.
همینطور برگزاری مراسم شهدا در مساجد و دعوت از سخنرانان و صاحب و مالک نظران، از شغلهای اساسی شیخ و بسیج مساجد به اکانت میآمد. تشریح تمدن ایثار و شهید شدن و معرفی خصوصیتهای اخلاقی و اجتماعی شهدا، تأثیر بسزایی در روحیهی عموم بهویژه جوان ها داشت.
بخش اعظمی از بعدها شخصیتی و اخلاقی رزمندگان، بعداز شهید شدن آن ها برای عموم بازگو میشد و حتی نزدیکان رزمندگان بعداز شهید شدن عزیرانشان متوجه میشدند که چه اشخاص بزرگواری برای شهید شدن دست چین گردیدهاند، و خدا خریدار جان عاشقانی میباشد که جز به رسیدن وی نمیاندیشند و در حریق فراق وی میسوزند.
سجد تحت عنوان یک جای ، از دو جلوه متعدد شامل است. به عبارت دیگر، دوگونه خلق و خوی دراین مکان ویژه متجلی میشود که در باب یاد دادن و تربیت و جهت دهی رفتارهای شخصی و جمعی اشخاص بسیار مؤثر میباشد. در جلوه ظاهری مساجد، رفتارها و جاری ساختن و ارتباط ها نیکو فقهی و مذهبی و مورد قبول شرع و آئین صورت می کند و این در حالی میباشد که در جلوه پنهانی مساجد، رفتارهای فردی، غیرجمعی و کنترلی فیس میدهد. با این تفاسیر مساجد، کارکردهای فرهنگی و آموزشی اکثری در جامعه داراهستند. پزشک معالج محمد عارفی در پژوهشی نقش آئین و مساجد در کاهش زخم پذیری اجتماعی را با محوریت « نقش مسجد در امنیت اجتماع محله ای» تحقیق نموده است. حضور در مساجد برای جوان ها منجر شناخت جوان ها با مسایل اعتقادی و ارزشی میگردند و نسبت به رعایت دستمزد سایرافراد آلرژی بیشتری دارا هستند ،این اساسی در حاصل تحقیقات نیز علامت داده شدهاست.
حاصل تفحص نشانه میدهد؛ عده ای که بیشتر به مسجد مراجعه دارا هستند، کمتر دستمزد سایر افراد را ضایع کرده، معاش خویش را با نظم بیشتری توأمان ساخته و اثر ها و خلق و خوی شرعی در معاش اجتماعی آنها نیز مشهود است. غرض از ایفا این پژوهش توصیفی، ذکر التفات تشکیل ستادهای دفاع اجتماعی در مساجد بویژه مساجد محله ای و اداره آن در پوسته تشکل های مردمی در جهت پیشگیری از بروز و پیشرفت جرایم و جراحت های اجتماعی و کلاً نقش آئین در کاهش زخم پذیری اجتماعی و ارتقای سطح ارزشهای اخلاقی و انسانی و بالا رفتن ضریب امنیت و شرکت کردن های مردمی میباشد[21]
با وجود اینگونه کارکردهای پر ارزش اجتماعی در مساجد راه و روش کارهایی که می اقتدار دراین مرکزها معنوی برای جذب جوان ها پیاده کرد به گستردن تحت میباشد:
نیازسنجی، کاربر شناسی و آشنایی روحیات جوان ها
آنچه در مسیر جذب جوان ها به مساجد بیشتراز هر چیز دیگر دارای اهمیت می باشد آشنایی روحیات جوان ها و سنجش نیازهای آنها میباشد. نرم افزارریزان فرهنگی مخصوصاً در حوزه فرهنگ و تمدن فقهی می بایست به تناسب حالت محلی هر استان روحیات جوان ها را آیتم بازرسی قرار داده و با اعزام کارشناسان، نیازهای آنهارا در حوزه فرهنگ وتمدن فقهی گزینه التفات بدون شوخی قرار دهند. انتظارات آنانرا به مراد شرکت کردن در شغلهای فرهنگی مساجد با جدیت هر چه کلخیس دنبال نمایند. از آنها بخواهند درباره مسجد هر چه میدانند تیتر نمایند و انگیزه حضور یا این که عدم حضورشان در مساجد را بازگو نمایند. دراینصورت اکثری از حقیقتها که در ذهن آنها نقش بسته میباشد آشکار گردد و با این تمهیدات و پیشگفتارچینیها میاقتدار مبادرتهای آتی را پیگیری کرد. تشریفات ترحیم مشهد
دقت به آراستگی، نظافت و بهداشت مساجد
ازآنجاکه طبع جوان ها منزه و آهسته هست، لذا به جای های پاکیزه، آهسته، دیدنی و دلپذیر بیشتر تمایل پیدا مینمایند و از جای هایی که از پاکیزگی موردنیاز بهره مند وجود ندارد غربت مینمایند. به این ترتیب برای جذب آن ها به مساجد بایستی این جای ها را تر و تمیز و پاکیزه تشکیل داد. فرشهای مسجد می بایست منزه و پاکیزه باشند. نوروروشنایی مسجد در توان مناسب باشد. مسجد همواره معطر و خوشبو باشد. نمازگزاران با جامههای پاکیزه و بوی خوش وارد مسجد شوند. مسجد از وقار مایحتاج بهره مند باشد. به مسائل مادی کمتر پرداخته خواهد شد و بیشتر مسائل اخروی آیتم اهتمام قرار گیرد. مومنان به یکدیگر احترام گذارده و همدیگر را به طاقت، طاقت و خصلتهای پسندیده توصیه نمایند.
مسجد و امام جماعت
امام جماعت یک کدام از موادتشکیل دهنده مهم مسجد به شمار میرود. جوان ها امام جماعت را تحت عنوان آیینه مجموعنمای نیکیها و مکرمتهای انسانی و سمبل طهارت، صداقت، صفا، شجاعت، مروت، انسانیت، صبر، ایثار و سپری شد می شناسند. بدین ترتیب برای جذب جوان ها به مسجد، امام جماعت می بایست با جوان ها دوست گردیده با آنها بجوشد، در اندوه و شعف آن ها سهیم خواهد شد، از آن ها احوالپرسی نماید، با آنها به اردو رود، حتیالامکان در میادین ورزشی آن ها حضور یافته و آنهارا آیتم تشویق قرار دهد. درصورتی که امام جماعت اینگونه نماید جوان ها اورا دوست خواهند داشت و هیچگاه اورا فراموش نکرده و در صفهای جماعت حاضر گردیده و در کارهای فرهنگی مسجد تعامل و همیاری خواهند داشت.
مسجد و هیأتهای أمنا
هیأتهای أمنا، بانیان و واقفان نیز از سایر عناصر اثرگذار جذب جوان ها به مساجد به شمار می روند و طریق تعامل آن ها با جوان ها بسیار حساس و دقیق می باشد. درحالتی که خدای ناکرده هیأتهای أمنا بهخصوص با جوان ها رفتاری دون شأن آنها داشته باشند و به سیرتکاملای شخصیت آنهارا در گیر خدشه نمایند، سبب ساز مسافتتصاحب کردن وی از مسجد خواهند شد. متأسفانه در بعضا از مساجد مشاهده شدهاست که بعضی از هیأتهای أمنا اخلاق و رفتار قابل قبولی با جوان ها نداشتهاند کهاین دستور اثرات منفی در جذب جوان ها به یاور داشته میباشد. براین اساس بایستی کوشید تا متناسب محترم آنها صحبت اعلام کرد و آنها را در عملهای گروهی و جمعی شرکت کردن داده و با عطوفت و بخشندگی با آنها خلق و خوی کرد که در صورتیکه اینگونه خواهد شد موضوعهای جذب جوان ها در مساجد آماده شود.
مسجد و پاسخگویی به شک ها فکری جوان ها
شک ها فکری و شرعی فراوانی در ذهن جوان ها نقش بسته میباشد و آنها را در ادامه جای هایی میکشاند که به شبهاتشان جواب دهد. با راه اندازی رای زنیهای فقهی در مساجد و دعوت از استادان زبده برای این مراد جوان ها حضور فعالتری در مساجد پیدا خواهند کرد و مورد جواب به سؤالات آن ها آماده شود و این دستور موجب ارتقاء قدرت بررسی آن ها در مباحث اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی گردیده و شم شخصیتشان را بدون شوخیخیس مینماید؛ به این ترتیب حضور آن ها در مساجد برجسته شود. پس نیاز میباشد که در مساجد بیش تر از پیش جلسات مذاکره و مشورت شرعی تشکیل گردد[22]
ملالآور نبودن سخنرانیهای واعظان مساجد
یک کدام از مواقعی که موجب خستگی و ملالت جوان ها میگردد اعمال سخنرانیهای زمانبر یکساعته یا این که بیشتر از آن هست که ابدا نیکو وجود ندارد. عدم رعایت حد میانه روی در سخنرانیها موجبات فرارو گریز جوان ها از مساجد را مهیا خواهد ایجاد کرد. بدین ترتیب سخنرانیها می بایست حداکثر 30 تا 40 دقیقه صورت پذیرد. درین بازه زمانی مبلغ می بایست از آیهها قرآن، روایات، اشعار، پندها و اندرزها و ماجراها به کار گیری کرده و صحبت خویش را با بیانی شیوا و جالب برای مخاطبان جوان ارائه نماید تا به ذائقه آنها شیرین آید و شاهد حضور دائمی آنها در مسجد خواهد شد. مداحیها هم بایستی کوتاه و مستند ذکر شوند. لذا خطیب و مداح بایستی حق مقاله را به خیر و خوبی ادا نمایند، تا جوان ها از این شیوه به مساجد جذب شوند.
زمان بر نکردن اقامه نمازهای جماعت
نمازهای جماعت می بایست به صورت معمول و متعارف برگزار شوند و امام جماعت از ارتفاع دادن نماز و خیلی آرام قرائت آن دوری کرده، سورههای وقتگیر را در نماز نخواند، سجدهها را وقت گیر نکند و حتیالامکان از کلامهای در میان دو نماز جلوگیری کرده و در حالتی که صحبتی خواست اعمال دهد خیلی کوتاه باشد و به حد 5 دقیقه بسنده نماید. بعداز نماز جماعت نیز بیگزینه وقت مؤمنان را نگیرد و برای مسجد جدول اپلیکیشن هفتگی تهیه کرده و تلاش نماید آن اپلیکیشن را جاری ساختن کند و جز در مورد ها خاص نرمافزارهای آن را کنسل نکند. به این ترتیب امام جماعت بایستی به صورت معقول کار کرده و بر اساس طبع دقیق جوان ها تکان نماید، چون آن ها مردان فردا و سنگربانان مساجد در هم اکنون و بعدی میباشند.
8-مسجد و جابجایی بها ها
بها، واژه و کلمه ای میباشد که معانی و کاربردهای گوناگونی دارااست که در شاخه های فلسفه، فلسفه خلق و خوی، علم ها تربیتی، علم ها اجتماعی و مباحث اقتصادی به فعالیت می رود. قیمت ها هم به نظر شخصی و معاش اجتماعی، عنصری محوری و اساسی در معاش آدم بهحساب میآید.
تحول بها ها، قضیه اتفاق و انقلاب و مهم ترین آرمان انقلاب اسلامی میباشد و معاندان میکوشند با دگرگون کردن منفی نظام ارزشی عموم، پندار های پلید استعماری و ضددینی خویش را عملی نمایند.
مسجدها یکی مهم ترین مقر شرعی میباشند که به حراست از نظام ارزشی میپردازند و از فراموش شدن قیمت ها پرهیز می نمایند،بها های اجتماعی از سبک های کلی خلق، احکام جمعی و هنجارهای کرداری که عامه مردم، آن را پذیرفته اند تشکیل میشود. با این وجود بایستی اعلام کرد کیفیت فرهنگ وتمدن و هنجارهای هر جامعه به نظام ارزشی آن بستگی داراست و قیمت های فرهنگی، هسته مهم معاش اجتماعی را به وجود می آوردند. پایداری و پویایی تکان های فقاهتی و پویایی فرهنگی فقاهتی در سایه تقویت و پیشرفت نظام ارزشی قابلیت پذیر میباشد که پایبندی به آن، مطرح ترین ادله تکوین تشخیص مذهبی میباشد. مسجد در محافظت و تقویت نظام ارزشی نقش بسیار اساسی دارااست و همت هایی هم در این مورد گردیدهاست؛ مثل: برپایی مجلس های مذهبی همانند سخنرانی های فقاهتی، ذکر بها ها و ضد قیمت ها، جواب به شبهه های فقهی و اعتقادی، ساخت و ساز نظام تربیتی فقاهتی، تقویت هویتی فقاهتی و همینطور عواملی مثل: ضعیف شدن خداباوری، توسعه و گسترش خرابی، تجمل گرایی، دنیازدگی در پوسته کالا اندوزی از عوال سقوط نظام ارزشی میباشند که با تحقیق صحیح میتواند به حل آن پرداخت.
9-مسجد و اشاعه فرهنگ وتمدن ایثار و شهید شدن
یک کدام از تأثیرات اصلی مساجد در زمانه پناه مقدس، رواج تمدن ایثار و شهید شدن بود. عمدتاً تشییع شهدا از مساجد محلهها آغاز می شد و تک تک عموم با حضور خاندان و نزدیکان شهدا در مساجد، محفلی روضه خوان و معنوی را برپا مینمودند و با توسل به ائمهی معصومین(علیه السلام)و ارواح شهدا، برای موفقیت رزمندگان و رسوایی معاندان اسلام، خالصانه دعا میکردند.
همینطور برگزاری مراسم شهدا در مساجد و دعوت از سخنرانان و صاحب و مالک نظران، از شغلهای اساسی شیخ و بسیج مساجد به اکانت میآمد. تشریح تمدن ایثار و شهید شدن و معرفی خصوصیتهای اخلاقی و اجتماعی شهدا، تأثیر بسزایی در روحیهی عموم بهویژه جوان ها داشت.
بخش اعظمی از بعدها شخصیتی و اخلاقی رزمندگان، بعداز شهید شدن آن ها برای عموم بازگو میشد و حتی نزدیکان رزمندگان بعداز شهید شدن عزیرانشان متوجه میشدند که چه اشخاص بزرگواری برای شهید شدن دست چین گردیدهاند، و خدا خریدار جان عاشقانی میباشد که جز به رسیدن وی نمیاندیشند و در حریق فراق وی میسوزند.

خدمات صفر تا صد تشریفات ترحیم مشهد؛ از برنامهریزی تا پایان مراسم