دو وجه در تعبیروتفسیر آیه 67 از سوره فرقان
پیرو مشاجره از اوصاف عباد الرحمان، بهاین آیه رسیدهایم كه مىفرماید یكى تشریفات ترحیم مشهد از اوصاف عبادالرحمان این میباشد كه در رده انفاق خیر اسراف مىكنند و خیر بخل مىورزند، بلكه فی مابین این دو حدِ افراط و تفریط، راه و روش وسط و حد وسطى را گزینش مىكنند و نحوه میانه روی را در پیش مىگیرند.
درباره معناى این آیه، در بین مفسران دو وجه و دو پیمان وجود داراست: برخى «انفاق» را به به عبارتی معنایى كه معمولا در ذهن مردم ما میباشد مفهوم كردهاند و هدف از آن را «پول دادن به سایرافراد» دانستهاند. ولی انفاق گاهى واجب میباشد، مثل خمس و زكات، و گاهى نیز انفاق مستحبى میباشد. در هر شکل، طبق این وجه، معناى آیه این مىگردد كه عبادالرحمان در رده انفاق و بذل و عفو وبخشش مالى خیر بیش تر از حد گشادهدستى داراهستند و خیر خسّت به خرج مىدهند، بلكه میانهروی و اواسطروى را پیشه خویش قرار مىدهند.
آیه دیگرى نظیر این آیه در قرآن وجود داراست كه شاید معناى آن پرنورخیس از این آیه باشد. در آن آیه خطاب به فرستاده اكرم(صلى الله علیه وآله) مىفرماید:
1. فرقان (25)، 67.
﴿ ورقه 242 ﴾
وَلا تَجْعَلْ یَدَكَ مَغْلُولَةً إِلى عُنُقِكَ وَلا تَبْسُطْها كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُورا؛(1)و دستت را به گردنت زنجیر مكن، و بسیار هم گشادهدستى منما تا گزینه ملامت قرار گیرى و از كار فرومانى.
هر دو تعبیرى كه دراین آیه آمده، تعبیروتفسیر كنایى میباشد و غرض این میباشد كه خیر چنان دست خویش را ببند كه به هیچ كس چیزى ندهى، و خیر آن چنان گشادهدستى كن كه كه هیچ برایت نماند و كاملا دستخالى بمانى و در صورتیکه كس دیگرى محتاج بود، نتوانى به وی كمك كنى و از این جهت آیتم سرزنش و ملامت قرار گیرى. در شأن نزول این آیه آوردهاند كه یك توشه نبی(صلى الله علیه وآله)همگی آنچه را در دست داشتند به فقرا دادند و بعداز آن، كسى به آن حضرت مراجعه كرد و نیاز ضرورى و مبرمى داشت و نبی(صلى الله علیه وآله) بسیار دوست داشتند كه به وی كمكى بكنند، ولی دیگر چیزى برایشان نمانده بود كه به وی بدهند. از این رو شاید در دلشان این طور سپری شد كه اى كاش به بقیه افراد كمتر داده بودند تا چیزى باقیمانده بود كه به آن بینوا بدهند. آنگاه، بر حسب نقل، به همین مناسبت آیه نازل شد كه در جایگاه انفاق آنچنان گشادهدستى مكن كه هرچه را دارى، بدهى و چنانچه بعد از آن فقیرى نزد تو آمد دستخالى باشى و نتوانى به وی كمك كنى.
در هر شکل، این یك وجه و یك معنی براى آیه آیتم مشاجره و همینطور آیه «وَلا تَجْعَلْ یَدَكَ مَغْلُولَةً إِلى عُنُقِكَ وَلا تَبْسُطْها كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُورا» میباشد كه برخى مفسران آن را ذكر كردهاند. بر طبق این مفهوم آیه شامل دستورى اخلاقى، یا این که ارشادى به حكمى عقلى میباشد مبنى بر اینكه در بذل و عفووبخشش مالى بشر خیر می بایست زیادهروى كند و خیر بخل بورزد، بلكه بایستی مشى میانه روی را در پیش بگیرد. فلسفه این میانروی نیز آن میباشد كه بشر در حالتیکه کلیه اموال خویش را انفاق كند، به طورى كه هیچ در كَفَش نماند، ممكن میباشد آنگاه كسانى به وی مراجعه كنند و نیاز مبرم و ضرورى داشته باشند و بعد بشر امید كند كه اى كاش مقدارى از مالم را نگاه داشته بودم و در این باره كه ضرورىخیس میباشد صرف مىكردم. از این رو، میانهروی در انفاق در واقع تدبیرى عقلایى و مقتضاى آجلنگرى و حدس مصالح كلى میباشد.
دو وجه در تعبیروتفسیر آیه 67 از سوره فرقان
پیرو مشاجره از اوصاف عباد الرحمان، بهاین آیه رسیدهایم كه مىفرماید یكى تشریفات ترحیم مشهد از اوصاف عبادالرحمان این میباشد كه در رده انفاق خیر اسراف مىكنند و خیر بخل مىورزند، بلكه فی مابین این دو حدِ افراط و تفریط، راه و روش وسط و حد وسطى را گزینش مىكنند و نحوه میانه روی را در پیش مىگیرند.
درباره معناى این آیه، در بین مفسران دو وجه و دو پیمان وجود داراست: برخى «انفاق» را به به عبارتی معنایى كه معمولا در ذهن مردم ما میباشد مفهوم كردهاند و هدف از آن را «پول دادن به سایرافراد» دانستهاند. ولی انفاق گاهى واجب میباشد، مثل خمس و زكات، و گاهى نیز انفاق مستحبى میباشد. در هر شکل، طبق این وجه، معناى آیه این مىگردد كه عبادالرحمان در رده انفاق و بذل و عفو وبخشش مالى خیر بیش تر از حد گشادهدستى داراهستند و خیر خسّت به خرج مىدهند، بلكه میانهروی و اواسطروى را پیشه خویش قرار مىدهند.
آیه دیگرى نظیر این آیه در قرآن وجود داراست كه شاید معناى آن پرنورخیس از این آیه باشد. در آن آیه خطاب به فرستاده اكرم(صلى الله علیه وآله) مىفرماید:
1. فرقان (25)، 67.
﴿ ورقه 242 ﴾
وَلا تَجْعَلْ یَدَكَ مَغْلُولَةً إِلى عُنُقِكَ وَلا تَبْسُطْها كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُورا؛(1)و دستت را به گردنت زنجیر مكن، و بسیار هم گشادهدستى منما تا گزینه ملامت قرار گیرى و از كار فرومانى.
هر دو تعبیرى كه دراین آیه آمده، تعبیروتفسیر كنایى میباشد و غرض این میباشد كه خیر چنان دست خویش را ببند كه به هیچ كس چیزى ندهى، و خیر آن چنان گشادهدستى كن كه كه هیچ برایت نماند و كاملا دستخالى بمانى و در صورتیکه كس دیگرى محتاج بود، نتوانى به وی كمك كنى و از این جهت آیتم سرزنش و ملامت قرار گیرى. در شأن نزول این آیه آوردهاند كه یك توشه نبی(صلى الله علیه وآله)همگی آنچه را در دست داشتند به فقرا دادند و بعداز آن، كسى به آن حضرت مراجعه كرد و نیاز ضرورى و مبرمى داشت و نبی(صلى الله علیه وآله) بسیار دوست داشتند كه به وی كمكى بكنند، ولی دیگر چیزى برایشان نمانده بود كه به وی بدهند. از این رو شاید در دلشان این طور سپری شد كه اى كاش به بقیه افراد كمتر داده بودند تا چیزى باقیمانده بود كه به آن بینوا بدهند. آنگاه، بر حسب نقل، به همین مناسبت آیه نازل شد كه در جایگاه انفاق آنچنان گشادهدستى مكن كه هرچه را دارى، بدهى و چنانچه بعد از آن فقیرى نزد تو آمد دستخالى باشى و نتوانى به وی كمك كنى.
در هر شکل، این یك وجه و یك معنی براى آیه آیتم مشاجره و همینطور آیه «وَلا تَجْعَلْ یَدَكَ مَغْلُولَةً إِلى عُنُقِكَ وَلا تَبْسُطْها كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُورا» میباشد كه برخى مفسران آن را ذكر كردهاند. بر طبق این مفهوم آیه شامل دستورى اخلاقى، یا این که ارشادى به حكمى عقلى میباشد مبنى بر اینكه در بذل و عفووبخشش مالى بشر خیر می بایست زیادهروى كند و خیر بخل بورزد، بلكه بایستی مشى میانه روی را در پیش بگیرد. فلسفه این میانروی نیز آن میباشد كه بشر در حالتیکه کلیه اموال خویش را انفاق كند، به طورى كه هیچ در كَفَش نماند، ممكن میباشد آنگاه كسانى به وی مراجعه كنند و نیاز مبرم و ضرورى داشته باشند و بعد بشر امید كند كه اى كاش مقدارى از مالم را نگاه داشته بودم و در این باره كه ضرورىخیس میباشد صرف مىكردم. از این رو، میانهروی در انفاق در واقع تدبیرى عقلایى و مقتضاى آجلنگرى و حدس مصالح كلى میباشد.
خدمات صفر تا صد تشریفات ترحیم مشهد؛ از برنامهریزی تا پایان مراسم