مجله خبری تشریفات

در قسمت شرقی صحن مهم، بنایی مشهود است که بعد از تولید آرامگاه ها، چینی منزل و جنت سرا و برای اتصال بناهای مجزای مجموعه به یکدیگر ایجاد شده است. برخی بر این نظریه اند که ایجاد کرد این سازه به دستور روضه خوان صدرالدین موسی نزدیک به سال ۷۴۵ـ ۷۶۵ انجام شده میباشد اما برخی تشریفات ترحیم مشهد دیگر با استناد به نصب دستور تهماسب نخستین بر نمای بیرونی این سازه، آن را وابسته به این فرمانروا صفوی می دانند. به هر حال قندیل منزل تالاری به صورت مستطیل با بعدها 11.5 در 6 متر می باشد که دو فضای پیوسته در شمال و جنوب آن دیده میشود و بر فراز هریک از آن ها یک نیم گنبد جای دارد. بر روی این نیم گنبدها تزییناتی از مقرنس و رنگ و روغن مشاهده می شود که تا حدودی از آسانی سقف گچی کاسته میباشد. درهای اساسی قندیل منزل چوبی میباشند و با نگارگری لاکی و روغنی پوشیده گردیده اند. در انتهای جنوبی قندیل منزل تالاری موسوم به پاد شاه نشین جای‌دارد که بیشتراز 60 سانتی‌ متر از کف رواق بلند‌خیس می باشد و با دو پله مرمری و یک در و نرده‌ای نقره‌ای از بخش اصلی سالن غیر وابسته می‌ گردد. در سمت راست نرده نقره ای، علامتی نصب گردیده که آن را وابسته به پاد شاه اسماعیل صفوی میدانند و میگویند در نبرد چالدران در مشت او بوده میباشد. دوازده طاق نمای قوس دار در ضلع غربی و شرقی سازه قراردارد که آن ها هم مانند دیگر اجزای سالن، به گچ بری‌ها و نگارگری های رنگ و روغنی مزین گردیده اند. بر بدنه کناره دیوار‌ها و در بالای ازاره، کتیبه ای گچبری به خط ثلث مشهود است که روایات و آیه‌ها قرآنی و اسامی ائمه اطهار (ع) و شجره طومار طریقتی شیخ صفی بر روی آن نقش بسته میباشد. عامل اسم گذاری وجود لامپ های نورانی که در قبلی با تیتر قندیل پر اسم و رسم بوده و فروغ و روشنایی محل را حفاظت می کرده اند سبب ساز گردیده تا این سازه به قندیل منزل پر اسم و رسم شود. این قسمت که با عنوان ها دیگری همانند نمازخانه یا این که دارالحفاظ نیز خوانده می شود، محل تلاوت و تعبیروتفسیر قرآن بوده میباشد. ماجرای فرش گران بها و سقف طلا جواهرات در سال ۹۴۶ غرض کاشانی، به امر فرمانروا تهماسب اولیه، فرشی برای قندیل منزل با ۳۳ میلیون گره بافت و بعد از پهن نمودن آن بر روی زمین، نقش آن بر سقف سازه با طلا، به تصویر کشیده شد. فرش متبوع توسط شخصی انگلیسی به اسم کی.ابوت در بعدازظهر قاجار از کشور ایران بیرون شد و فعلا در موزه ویکتوریا و آلبرت هال لندن تحت عنوان گران بها‌ترین قالی مجال صفوی و با اسم فرش اردبیل محافظت می گردد. سقف مطلا نیز در زمین‌لرزه سال ۱۲۶۴ پایین ریخت و سقف فعلی سازه در عصر قاجار یا این که در سال ۱۳۱۴ خورشیدی، تاسیس شده است. رابطه با دیگر مناطق دو طاق نمای شرقی، قندیل منزل را به چینی منزل مرتبط می نمایند و در نصیب پاد شاه نشین نیز دری برای دسترسی به محوطه باطن آرامگاه روضه خوان صفی و درهایی به آرامگاه شاه اسماعیل اول و محوطه بقعه منزل وجود داراست.طاق و سردر ورودی قندیل منزل، در قسمت شمالی آن قرار دارد. در تشکیل داد درگاه از سنگ های آذرین خاکستری مصرف شده و در دو طرف آن نیز دو نشیمن از همین سنگ ایجاد شده است. کاشی معرق و کتیبه‌هایی با خط ثلث زینت قسمت دور و اطراف درگاه گردیده اند و در ابتدا‌ترین بخش کتیبه، حدیث \\\\" انا مدینة العلم و علیٌ باب‌ها \\\\" دیده میشود. در کناره مستطیل طاق، کتیبه‌ای جای دارد که لغت ها صوفیانه و لقب ها و درجات و مقامات روضه خوان صفی به دور تا بدور آن چرخیده میباشد. در قبلی در نقره ای مشبکی در‌این قسمت قرار داشت که امروزه در راهرو ورودی قندیل منزل نگهداری می‌گردد و درِ چوبی خرد و ساده‌ای جایگزین آن گردیده است. این در شما‌را به راهرویی با سقف گچبری و کاشیکاری هدایت می نماید و تا قسمتی دیگر از گروه موسوم به تراس شهیدگاه می رساند. در سمت چپ این راهرو دری قراردارد که با ورود به آن از روش یک پلکان مارپیچ به پشت بام می سید. در سمت راست راهرو نیز، دری از چوب گردو با پوشش کاغذ‌های نقره و آب طلا جواهرات و برنامه ای از گل های شاه عباسی، شما را مجدد به قندیل منزل هدایت می نماید. لوحی درین بخش وجود دارااست که اسم تولید کننده در، امیراسدالله اردبیلی و زرگر، محمدحسن زرگر و تاریخ ۱۰۲۷ بر روی آن نقش بسته میباشد.

در قسمت شرقی صحن مهم، بنایی مشهود است که بعد از تولید آرامگاه ها، چینی منزل و جنت سرا و برای اتصال بناهای مجزای مجموعه به یکدیگر ایجاد شده است. برخی بر این نظریه اند که ایجاد کرد این سازه به دستور روضه خوان صدرالدین موسی نزدیک به سال ۷۴۵ـ ۷۶۵ انجام شده میباشد اما برخی تشریفات ترحیم مشهد دیگر با استناد به نصب دستور تهماسب نخستین بر نمای بیرونی این سازه، آن را وابسته به این فرمانروا صفوی می دانند. به هر حال قندیل منزل تالاری به صورت مستطیل با بعدها 11.5 در 6 متر می باشد که دو فضای پیوسته در شمال و جنوب آن دیده میشود و بر فراز هریک از آن ها یک نیم گنبد جای دارد. بر روی این نیم گنبدها تزییناتی از مقرنس و رنگ و روغن مشاهده می شود که تا حدودی از آسانی سقف گچی کاسته میباشد. درهای اساسی قندیل منزل چوبی میباشند و با نگارگری لاکی و روغنی پوشیده گردیده اند. در انتهای جنوبی قندیل منزل تالاری موسوم به پاد شاه نشین جای‌دارد که بیشتراز 60 سانتی‌ متر از کف رواق بلند‌خیس می باشد و با دو پله مرمری و یک در و نرده‌ای نقره‌ای از بخش اصلی سالن غیر وابسته می‌ گردد. در سمت راست نرده نقره ای، علامتی نصب گردیده که آن را وابسته به پاد شاه اسماعیل صفوی میدانند و میگویند در نبرد چالدران در مشت او بوده میباشد. دوازده طاق نمای قوس دار در ضلع غربی و شرقی سازه قراردارد که آن ها هم مانند دیگر اجزای سالن، به گچ بری‌ها و نگارگری های رنگ و روغنی مزین گردیده اند. بر بدنه کناره دیوار‌ها و در بالای ازاره، کتیبه ای گچبری به خط ثلث مشهود است که روایات و آیه‌ها قرآنی و اسامی ائمه اطهار (ع) و شجره طومار طریقتی شیخ صفی بر روی آن نقش بسته میباشد. عامل اسم گذاری وجود لامپ های نورانی که در قبلی با تیتر قندیل پر اسم و رسم بوده و فروغ و روشنایی محل را حفاظت می کرده اند سبب ساز گردیده تا این سازه به قندیل منزل پر اسم و رسم شود. این قسمت که با عنوان ها دیگری همانند نمازخانه یا این که دارالحفاظ نیز خوانده می شود، محل تلاوت و تعبیروتفسیر قرآن بوده میباشد. ماجرای فرش گران بها و سقف طلا جواهرات در سال ۹۴۶ غرض کاشانی، به امر فرمانروا تهماسب اولیه، فرشی برای قندیل منزل با ۳۳ میلیون گره بافت و بعد از پهن نمودن آن بر روی زمین، نقش آن بر سقف سازه با طلا، به تصویر کشیده شد. فرش متبوع توسط شخصی انگلیسی به اسم کی.ابوت در بعدازظهر قاجار از کشور ایران بیرون شد و فعلا در موزه ویکتوریا و آلبرت هال لندن تحت عنوان گران بها‌ترین قالی مجال صفوی و با اسم فرش اردبیل محافظت می گردد. سقف مطلا نیز در زمین‌لرزه سال ۱۲۶۴ پایین ریخت و سقف فعلی سازه در عصر قاجار یا این که در سال ۱۳۱۴ خورشیدی، تاسیس شده است. رابطه با دیگر مناطق دو طاق نمای شرقی، قندیل منزل را به چینی منزل مرتبط می نمایند و در نصیب پاد شاه نشین نیز دری برای دسترسی به محوطه باطن آرامگاه روضه خوان صفی و درهایی به آرامگاه شاه اسماعیل اول و محوطه بقعه منزل وجود داراست.طاق و سردر ورودی قندیل منزل، در قسمت شمالی آن قرار دارد. در تشکیل داد درگاه از سنگ های آذرین خاکستری مصرف شده و در دو طرف آن نیز دو نشیمن از همین سنگ ایجاد شده است. کاشی معرق و کتیبه‌هایی با خط ثلث زینت قسمت دور و اطراف درگاه گردیده اند و در ابتدا‌ترین بخش کتیبه، حدیث \\\\" انا مدینة العلم و علیٌ باب‌ها \\\\" دیده میشود. در کناره مستطیل طاق، کتیبه‌ای جای دارد که لغت ها صوفیانه و لقب ها و درجات و مقامات روضه خوان صفی به دور تا بدور آن چرخیده میباشد. در قبلی در نقره ای مشبکی در‌این قسمت قرار داشت که امروزه در راهرو ورودی قندیل منزل نگهداری می‌گردد و درِ چوبی خرد و ساده‌ای جایگزین آن گردیده است. این در شما‌را به راهرویی با سقف گچبری و کاشیکاری هدایت می نماید و تا قسمتی دیگر از گروه موسوم به تراس شهیدگاه می رساند. در سمت چپ این راهرو دری قراردارد که با ورود به آن از روش یک پلکان مارپیچ به پشت بام می سید. در سمت راست راهرو نیز، دری از چوب گردو با پوشش کاغذ‌های نقره و آب طلا جواهرات و برنامه ای از گل های شاه عباسی، شما را مجدد به قندیل منزل هدایت می نماید. لوحی درین بخش وجود دارااست که اسم تولید کننده در، امیراسدالله اردبیلی و زرگر، محمدحسن زرگر و تاریخ ۱۰۲۷ بر روی آن نقش بسته میباشد.