مجله خبری تشریفات

گلشن نظر را با اسم گلشن حکومتی نیز می شناختند. این گلشن بیشتر به خیال ساختمان درونش آوازه پیدا کرد؛ یک عمارت کلاه خارجی که از تشریفات ترحیم مشهد نگاه تزیینات شاهکاری در طول خویش به شمار می‌آمد. کوشک یا این که کلاه‌خارجی ساختمانی است در فضای گشوده و مشجر که از کلیه طرف یا این که برخی جناح‌ها به گلشن محصور میگردد. در میان این گلشن عمارتی با چهار شاه‌نشین و چهار اتاقک جای‌دارد که نقش‌های آجری، کاشی‌کاری، نقاشی تزیینات آن را شامل می گردند. کف عمارت یا این که به عبارتی ساختمان موزه پارس حدود 1.5 متر از سطح گلشن طول دارااست و به‌شکل هشت‌ضلعی نامنظم ایجاد شده است. چهار ضلع این عمارت ده متر و چهار ضلع دیگرش پنج متر ارتفاع دارا‌هستند و طول ساختمان به حدود 12 متر می‌رسد. چهار شاه‌نشین و چهار گوشواره در چهار کناره این عمارت به چشم می خورد. چهار پلکان سنگی یکپارچه و حجاری گردیده روش ارتباطی گلشن با درون سازه می‌باشد. هنگامی به سازه وارد میشوید به یک قسمت مرکزی گنبددار با کفپوش سنگی میرسید و چهار فرمانروا‌نشین جانبی را می‌بینید که در حدفاصل آن ها یک اتاق وجود داراست. در میانه عمارت نیز یک آبگینه هشت گوش و آب‌نما از محصول سنگ مرمر یک پارچه ساخته شده است. سقف و پادشاه‌نشین‌ها، دیوارهای سالن مرکزی و اتاق‌های گوشواره (زاویه)، مزین به مقرنس‌کاری هستند. حد فاصل هر پادشاه‌نشین یک اتاق زاویه تاسیس شده است و هر دو اتاق زاویه یک بخاری دیواری دارا هستند. اتاق ضلع شمال‌شرقی پاره ای متفاوت می‌باشد و مقرنس‌کاری و نقوش آن جلوه‌ای دیگر دارد. گویی این اتاق اساسی‌خیس و زیباتر از اتاق‌های دیگر می‌باشد. ازاره (1)های این بخش از سنگ مرمراند و نگارگری‌های دقیق رنگ‌وروغن دارا‌هستند که بوسیله استاد بدر آقای سامی مورد بازسازی قرار گرفته‌اند. از خصوصیت‌های معماری این سازه می‌اقتدار به به کارگیری از ازاره‌های یک تکه اشاره نمود که در محل زاویه هیچ برشی ندارند. به کارگیری از ازاره‌های یک تکه به‌این معناست که سنگ‌ها شروع در محل نصب و آنگاه حجاری گردیده‌اند. تزیینات دیده نواز گچ‌بری‌های مجال زندیه، مقرنس و قطاربندی (2) های بسیار معمولی می‌باشند که با یکی هنرهای سنتی و مدل‌های نگارگری اهل ایران به اسم لایه چینی مزین گردیده‌اند. کاربرد کاشی‌کاری با نقش گل و مرغ شیرازی یکی خصوصیت‌های تزیینات داخلی سازه به شمار می‌رود که مرتبط با زمان زندیه میباشند. وجود اِسپَرها در بالای عمارت نیز جذاب اعتنا میباشد؛ اِسپَر قسمتی قائم و سوای پنجره است که در بین سرستون و کناره بام جای دارد و پیشانی نیز خوانده می شود. در کنار اسپرها لچکی‌های (سه گوش های) کاشی‌کاری گردیده نیز بسیار خوشگل به نظر می‌رسند. نگاره‌ها و تزیینات در چهار ضلع به‌شکل قرینه چشم انداز شکارگاه و قصه بر تخت نشستن حضرت سلیمان را تصویر کشیده‌اند. نگارگری‌های بسیار زیبایی بر روی دیوارها چشم میگردد که از لحاظ هنری اثری معدود‌نظیر به اکانت می آیند. روی بدنه و طاقچه‌های سالن مرکزی عمارت ده نگارگری چشم میشود که نقاشان مجال زندیه به عنوان مثال آقا صادق نقاش، مجالسی را در آن نقش کرده‌اند. صحنه‌هایی از نزاع نادرشاه افشار با محمد شاه هندی، داستان روضه خوان صنعان و دختر ترسا، داستان رعنا و خوشگل (یوسف و زلیخا) و صحنه‌ای از یک مدرسه‌منزل بخشی از چیزهایی‌اند که در‌این نگارگری‌ها میبینید. طاق‌ها و فی مابین طاق‌های عمارت به‌شکل منظم و از گچ می باشند که نگارگری‌های گل و مرغ و خطوط اسلیمی بر روی آنها چشم می گردد. به‌دستور آقامحمدخان قاجار جراحت‌هایی را به‌این نگارگری‌ها زدند و در سال ۱۳۴۵ و ۱۳۶۴ شمسی سقف پاد شاه‌نشین شمالی لایه‌برداری شد تا نگارگری‌های بعد از ظهر زندیه مجدد پدیدار شوند. مدرس محمدباقر جهانمیری با رنگ‌های گیاهی، این نگارگری‌ها را به مدل فرصت زندیه مرمت کرد تا سازه بخشی از شکل اساسی خویش را بازیابد.

گلشن نظر را با اسم گلشن حکومتی نیز می شناختند. این گلشن بیشتر به خیال ساختمان درونش آوازه پیدا کرد؛ یک عمارت کلاه خارجی که از تشریفات ترحیم مشهد نگاه تزیینات شاهکاری در طول خویش به شمار می‌آمد. کوشک یا این که کلاه‌خارجی ساختمانی است در فضای گشوده و مشجر که از کلیه طرف یا این که برخی جناح‌ها به گلشن محصور میگردد. در میان این گلشن عمارتی با چهار شاه‌نشین و چهار اتاقک جای‌دارد که نقش‌های آجری، کاشی‌کاری، نقاشی تزیینات آن را شامل می گردند. کف عمارت یا این که به عبارتی ساختمان موزه پارس حدود 1.5 متر از سطح گلشن طول دارااست و به‌شکل هشت‌ضلعی نامنظم ایجاد شده است. چهار ضلع این عمارت ده متر و چهار ضلع دیگرش پنج متر ارتفاع دارا‌هستند و طول ساختمان به حدود 12 متر می‌رسد. چهار شاه‌نشین و چهار گوشواره در چهار کناره این عمارت به چشم می خورد. چهار پلکان سنگی یکپارچه و حجاری گردیده روش ارتباطی گلشن با درون سازه می‌باشد. هنگامی به سازه وارد میشوید به یک قسمت مرکزی گنبددار با کفپوش سنگی میرسید و چهار فرمانروا‌نشین جانبی را می‌بینید که در حدفاصل آن ها یک اتاق وجود داراست. در میانه عمارت نیز یک آبگینه هشت گوش و آب‌نما از محصول سنگ مرمر یک پارچه ساخته شده است. سقف و پادشاه‌نشین‌ها، دیوارهای سالن مرکزی و اتاق‌های گوشواره (زاویه)، مزین به مقرنس‌کاری هستند. حد فاصل هر پادشاه‌نشین یک اتاق زاویه تاسیس شده است و هر دو اتاق زاویه یک بخاری دیواری دارا هستند. اتاق ضلع شمال‌شرقی پاره ای متفاوت می‌باشد و مقرنس‌کاری و نقوش آن جلوه‌ای دیگر دارد. گویی این اتاق اساسی‌خیس و زیباتر از اتاق‌های دیگر می‌باشد. ازاره (1)های این بخش از سنگ مرمراند و نگارگری‌های دقیق رنگ‌وروغن دارا‌هستند که بوسیله استاد بدر آقای سامی مورد بازسازی قرار گرفته‌اند. از خصوصیت‌های معماری این سازه می‌اقتدار به به کارگیری از ازاره‌های یک تکه اشاره نمود که در محل زاویه هیچ برشی ندارند. به کارگیری از ازاره‌های یک تکه به‌این معناست که سنگ‌ها شروع در محل نصب و آنگاه حجاری گردیده‌اند. تزیینات دیده نواز گچ‌بری‌های مجال زندیه، مقرنس و قطاربندی (2) های بسیار معمولی می‌باشند که با یکی هنرهای سنتی و مدل‌های نگارگری اهل ایران به اسم لایه چینی مزین گردیده‌اند. کاربرد کاشی‌کاری با نقش گل و مرغ شیرازی یکی خصوصیت‌های تزیینات داخلی سازه به شمار می‌رود که مرتبط با زمان زندیه میباشند. وجود اِسپَرها در بالای عمارت نیز جذاب اعتنا میباشد؛ اِسپَر قسمتی قائم و سوای پنجره است که در بین سرستون و کناره بام جای دارد و پیشانی نیز خوانده می شود. در کنار اسپرها لچکی‌های (سه گوش های) کاشی‌کاری گردیده نیز بسیار خوشگل به نظر می‌رسند. نگاره‌ها و تزیینات در چهار ضلع به‌شکل قرینه چشم انداز شکارگاه و قصه بر تخت نشستن حضرت سلیمان را تصویر کشیده‌اند. نگارگری‌های بسیار زیبایی بر روی دیوارها چشم میگردد که از لحاظ هنری اثری معدود‌نظیر به اکانت می آیند. روی بدنه و طاقچه‌های سالن مرکزی عمارت ده نگارگری چشم میشود که نقاشان مجال زندیه به عنوان مثال آقا صادق نقاش، مجالسی را در آن نقش کرده‌اند. صحنه‌هایی از نزاع نادرشاه افشار با محمد شاه هندی، داستان روضه خوان صنعان و دختر ترسا، داستان رعنا و خوشگل (یوسف و زلیخا) و صحنه‌ای از یک مدرسه‌منزل بخشی از چیزهایی‌اند که در‌این نگارگری‌ها میبینید. طاق‌ها و فی مابین طاق‌های عمارت به‌شکل منظم و از گچ می باشند که نگارگری‌های گل و مرغ و خطوط اسلیمی بر روی آنها چشم می گردد. به‌دستور آقامحمدخان قاجار جراحت‌هایی را به‌این نگارگری‌ها زدند و در سال ۱۳۴۵ و ۱۳۶۴ شمسی سقف پاد شاه‌نشین شمالی لایه‌برداری شد تا نگارگری‌های بعد از ظهر زندیه مجدد پدیدار شوند. مدرس محمدباقر جهانمیری با رنگ‌های گیاهی، این نگارگری‌ها را به مدل فرصت زندیه مرمت کرد تا سازه بخشی از شکل اساسی خویش را بازیابد.