مجله خبری تشریفات

رفلکس رغبت مذهبی در اشعار ناصر
شماری از اشعار ناصر لدین الله آرم از تمایل وی به مذهب تشیع قلمداد شد‌ه‌است.[۵۲] او در جواب بعضا معاصرانش که به شیعه‌بودن وی خرده می‌گرفتند، شعری سرود که آن را دلیلی بر شیعه بودنش دانسته‌اند.[۵۳زعموا أننی تشریفات ترحیم مشهد أُحِبُّ علیاً
صدقوا کُلُّهم لَدَیَّ علی‌
تمامُّ اینجانب صاحَبَ النبیَّ و لو طَرْ
فة عین فَحَقُّه مَرْعی‌
فلقد قَلَّ عقل کُلِّ غَبیٍّ
هو اینجانب شیعة النبی بری[۵۴]
ترجمه:
اشخاصی که معتقدند اینجانب علی را دوست دارم صحیح گفته‌اند همگی امامان در حیث اینجانب علی می‌باشند. چون از لحاظ اینجانب هرکس که به‌اندازه دیده بر هم نهادنی هم نشین نبی باشد حق وی محفوظ میباشد و هرکس از شیعۀ فرستاده بیزار باشد ابله میباشد.[۵۵]
ناصر در شعر دیگری که در پاسخ یکی‌از فرزندان صلاح‌الدین ایوبی نگاشت، به غصب خلافت امام علی(ع) اشاره نموده است.[۵۶] عبیدالله، مدیریت طالبیان در موصل، در طومار‌ای به داعیه در ارتباط تغییر‌و تحول مذهب خلیفه از شیعه به اهل‌سنت اشاره نمود و عامل آن را پرسید. ناصر در جواب، با سرودن شعری به حمد اهل‌بیت(ع) پرداخت و تغییر‌و تحول نظریه خویش را تکذیب نمود.[۵۷]

میل به آئین فتوت
طبق پاره‌ای از گزارش‌ها، ناصر لدین الله به دین فتوت عشق‌مند بود و جامه فتوت را به بدن میکرد[۵۸] که‌این فرمان سبب ساز شد تا حکمرانان[۵۹] و بیشتر عموم مرز و بوم‌های گوناگون جامه فتوت به بدن نمایند[۶۰] و حتی بعداز مرگ صاحب بن عبدالجبار از بزرگان فتیان، سر گروهی این تیم را عهده دار شد.[۶۱] داعیه گردیده برهان میل وی به فتیان، استعمال از نفوذ آنان در جامعه و ابزاری برای اتحاد امت اسلامی بود.[۶۲]

اقدامات ناصر به عایدی شیعه‌ها
ناصر لدین الله دقت متعددی به شعائر شیعه داشت[۶۳] و در حین وی مذهب تشیع توسعه یافت.[۶۴] بینش‌ها و سیاست‌های ناصر نقش دیده‌گیری در تقویت اعتماد‌به‌نفس شیعه ها و حضور برجسته آنان در جامعه داشت.[۶۵] نقل شده در حین او هیچ واکنش بدی با شیعه‌ها شکل نگرفت[۶۶] و حتی به محله‌های شیعه‌نشین مثلا محله کرخ بغداد اعتنا ویژه‌ای شد و برای شیعه‌ها، درمانگاه و دارالقرآن تاسیس شوید.[۶۷] ناصر در جوار آرامگاه عون و معلوم از فرزندان امام علی(ع) ساختمانی با اسم خلاطیه تشکیل داد و آرامگاه همسرش سلجوق خاتون را در آن قرار بخشید.[۶۸]

اعتنا و احترام به اماکن مقدس شیعه ها
ناصر عباسی به اماکن مقدس شیعه‌ها عنایت متعددی می‌اعطا کرد و احترام خاصی برای مقبره کاظمین قائل بود. او این جای را حوزه‌ امن برای پناهندگان معرفی کرد.[۶۹] وی امرکرد تا حجره‌های مقبره کاظمین به راس اهل دانش تبدیل گردد.[۷۰] به امر ناصر مسند احمد بن حنبل به وسیله فقیهی شیعه در بقاع کاظمین درس دادن شد که اولی مورد مطرح گردیده ماجرای فدک بود.[۷۱] داعیه گردیده وی آرامگاه خویش را کنار مرقد امام کاظم(ع) گزینش کرد[۷۲] که آرم‌دهنده توجهش به عقاید شیعه میباشد.[۷۳] این در حالی میباشد که عباسیان معمولاً آرامگاه‌های خویش را در رُصافه بغداد می‌ساختند. با این حالا، بعداز مرگ ناصر، پسرش با این تصمیم مخالفت کرد و ناصر را در کنار دیگر خلفا به خاک سپرد.[۷۴]

بیان شده با فرمان ناصر کانال‌ای چوبی برای بقعه عسکریین ساخته شد.[۷۵] تشکیل داد بنای سرداب مقدس در سامرا نیز به وی منسوب میباشد.[۷۶] چنان‌که به دستور او دری از چوب ساج برای سرداب ساخته شد[۷۷] که متن کنده‌کاری گردیده بر روی آن با آیه مودت آغاز می شد.[۷۸] روضه خوان عباس قمی در تتمه المنتهی آورده که در را به همدم کتیبه چوبی در سال ۱۳۲۵ق چشم میباشد.[۷۹]

ناصر لدین الله به مرمت آرامگاه امامان شیعه در بقیع پرداخت[۸۰] و مقبره‌ای بر روی مزار آن‌ها ایجاد کرد[۸۱] که با اسم قبه عالیه شناخته میشد.[۸۲] تعمیر منزل حضرت زهرا(س) در مدینه نیز از اقدامات دیگر وی بود.[۸۳]

رفلکس رغبت مذهبی در اشعار ناصر
شماری از اشعار ناصر لدین الله آرم از تمایل وی به مذهب تشیع قلمداد شد‌ه‌است.[۵۲] او در جواب بعضا معاصرانش که به شیعه‌بودن وی خرده می‌گرفتند، شعری سرود که آن را دلیلی بر شیعه بودنش دانسته‌اند.[۵۳زعموا أننی تشریفات ترحیم مشهد أُحِبُّ علیاً
صدقوا کُلُّهم لَدَیَّ علی‌
تمامُّ اینجانب صاحَبَ النبیَّ و لو طَرْ
فة عین فَحَقُّه مَرْعی‌
فلقد قَلَّ عقل کُلِّ غَبیٍّ
هو اینجانب شیعة النبی بری[۵۴]
ترجمه:
اشخاصی که معتقدند اینجانب علی را دوست دارم صحیح گفته‌اند همگی امامان در حیث اینجانب علی می‌باشند. چون از لحاظ اینجانب هرکس که به‌اندازه دیده بر هم نهادنی هم نشین نبی باشد حق وی محفوظ میباشد و هرکس از شیعۀ فرستاده بیزار باشد ابله میباشد.[۵۵]
ناصر در شعر دیگری که در پاسخ یکی‌از فرزندان صلاح‌الدین ایوبی نگاشت، به غصب خلافت امام علی(ع) اشاره نموده است.[۵۶] عبیدالله، مدیریت طالبیان در موصل، در طومار‌ای به داعیه در ارتباط تغییر‌و تحول مذهب خلیفه از شیعه به اهل‌سنت اشاره نمود و عامل آن را پرسید. ناصر در جواب، با سرودن شعری به حمد اهل‌بیت(ع) پرداخت و تغییر‌و تحول نظریه خویش را تکذیب نمود.[۵۷]

میل به آئین فتوت
طبق پاره‌ای از گزارش‌ها، ناصر لدین الله به دین فتوت عشق‌مند بود و جامه فتوت را به بدن میکرد[۵۸] که‌این فرمان سبب ساز شد تا حکمرانان[۵۹] و بیشتر عموم مرز و بوم‌های گوناگون جامه فتوت به بدن نمایند[۶۰] و حتی بعداز مرگ صاحب بن عبدالجبار از بزرگان فتیان، سر گروهی این تیم را عهده دار شد.[۶۱] داعیه گردیده برهان میل وی به فتیان، استعمال از نفوذ آنان در جامعه و ابزاری برای اتحاد امت اسلامی بود.[۶۲]

اقدامات ناصر به عایدی شیعه‌ها
ناصر لدین الله دقت متعددی به شعائر شیعه داشت[۶۳] و در حین وی مذهب تشیع توسعه یافت.[۶۴] بینش‌ها و سیاست‌های ناصر نقش دیده‌گیری در تقویت اعتماد‌به‌نفس شیعه ها و حضور برجسته آنان در جامعه داشت.[۶۵] نقل شده در حین او هیچ واکنش بدی با شیعه‌ها شکل نگرفت[۶۶] و حتی به محله‌های شیعه‌نشین مثلا محله کرخ بغداد اعتنا ویژه‌ای شد و برای شیعه‌ها، درمانگاه و دارالقرآن تاسیس شوید.[۶۷] ناصر در جوار آرامگاه عون و معلوم از فرزندان امام علی(ع) ساختمانی با اسم خلاطیه تشکیل داد و آرامگاه همسرش سلجوق خاتون را در آن قرار بخشید.[۶۸]

اعتنا و احترام به اماکن مقدس شیعه ها
ناصر عباسی به اماکن مقدس شیعه‌ها عنایت متعددی می‌اعطا کرد و احترام خاصی برای مقبره کاظمین قائل بود. او این جای را حوزه‌ امن برای پناهندگان معرفی کرد.[۶۹] وی امرکرد تا حجره‌های مقبره کاظمین به راس اهل دانش تبدیل گردد.[۷۰] به امر ناصر مسند احمد بن حنبل به وسیله فقیهی شیعه در بقاع کاظمین درس دادن شد که اولی مورد مطرح گردیده ماجرای فدک بود.[۷۱] داعیه گردیده وی آرامگاه خویش را کنار مرقد امام کاظم(ع) گزینش کرد[۷۲] که آرم‌دهنده توجهش به عقاید شیعه میباشد.[۷۳] این در حالی میباشد که عباسیان معمولاً آرامگاه‌های خویش را در رُصافه بغداد می‌ساختند. با این حالا، بعداز مرگ ناصر، پسرش با این تصمیم مخالفت کرد و ناصر را در کنار دیگر خلفا به خاک سپرد.[۷۴]

بیان شده با فرمان ناصر کانال‌ای چوبی برای بقعه عسکریین ساخته شد.[۷۵] تشکیل داد بنای سرداب مقدس در سامرا نیز به وی منسوب میباشد.[۷۶] چنان‌که به دستور او دری از چوب ساج برای سرداب ساخته شد[۷۷] که متن کنده‌کاری گردیده بر روی آن با آیه مودت آغاز می شد.[۷۸] روضه خوان عباس قمی در تتمه المنتهی آورده که در را به همدم کتیبه چوبی در سال ۱۳۲۵ق چشم میباشد.[۷۹]

ناصر لدین الله به مرمت آرامگاه امامان شیعه در بقیع پرداخت[۸۰] و مقبره‌ای بر روی مزار آن‌ها ایجاد کرد[۸۱] که با اسم قبه عالیه شناخته میشد.[۸۲] تعمیر منزل حضرت زهرا(س) در مدینه نیز از اقدامات دیگر وی بود.[۸۳]