مجله خبری تشریفات

ماجرای شادباش
ماجرای تَهنیَت به تهنیت اصحاب حضرت محمد(ص) به‌ویژه خلیفه اولیه و دوم به امام علی(ع) پس از اعلام ولایت وی از سوی حضرت محمد(ص) در رخداد غدیر اشاره داراست. این خبر دلیلی بر حقانیت امام علی(ع) و خواسته رسول(ص) در اعلام جانشینی وی در روز غدیر دانست ه تشریفات ترحیم مشهد گردیده‌است.

عبارت تهنیت
ماجرای شادباش، به شادباش اصحاب حضرت محمد(ص) بعد از اعلام ولایت امام علی(ع) از سوی رسول(ص) در روز غدیر (۱۸ ذی‌الحجه سال دهم قمری) اشاره داراست.[۱] قدمت بن خطاب با عبارت «بَخٍّ بَخٍّ لَک یا این که عَلِی أَصْبَحْتَ مَوْلَای وَ مَوْلَی آحادِّ مُؤْمِنٍ وَ مُؤْمِنَةٍ» (ترجمه: بَه بَه بِه تو ای علی که مولای اینجانب و مولای هر مرد مؤمن و زن مؤمنی گردیدی) به علی(ع) شادباش اظهار‌کرد.[۲] در برخی نقل‌ها به مکان واژه و کلمه علی، «ابن ابی‌طالب»[۳] یا این که «امیرالمؤمنین»[۴] به‌عمل رفته میباشد. همینطور در بعضا متن‌ها به مکان مؤمن و مؤمنه، کلمه و واژه مسلم آمده میباشد.[۵] احمد بن حنبل نیز گفته قدمت را به این شکل آورده میباشد: «هَنِیئًا یا این که ابْنَ أَبِی طَالِبٍ، أَصْبَحْتَ وَأَمْسَیتَ مَوْلَی مجموعِّ مُؤْمِنٍ وَمُؤْمِنَة» (ترجمه: گوارا باد بر تو ای فرزند ابی‌طالب، صبح کردی و شام کردی در حالی که مولای هر مرد و زن با ایمان هستی).[۶] در کتاب تاریخ بغداد تاثیر خطیب بغدادی نیز اشاره گردیده که بعد از شادباش قدمت به امام علی(ع)، آیه اکمال نازل شد.[۷]

چه اشخاصی به علی(ع) تهنیت گفتند؟
ابوبکر، قدمت بن خطاب، طلحه و زبیر از صحابه‌ای بودند که در غدیر خم به حضرت علی(ع) شادباش گفتند.[۸] برخی از نویسندگان آورده‌اند که ابوبکر و قدمت در بالا از تهنیت اعلام کردن امتناع کردند؛ البته بعد از آنکه فرستاده(ص) به آنان اعتقاد که خلافت و وصایت حضرت علی(ع) فرمان خداست[۹] و یادآوری این نکته که مخالفت با این زمینه سبب بی دینی شود، به امام علی(ع) شادباش گفتند.[۱۰] البته در متن‌ها دیگر علاوه بر آن که از خوشحالی قدمت صحبت نقل شده،[۱۱][یادداشت ۱] از تبریک پر رنگ‌خیس او به امام علی(ع) نسبت به دیگر افراد خبر داده[۱۲] و یا این که اورا اولی[۱۳] و یا این که از اول عده ای[۱۴] دانسته‌اند که به علی(ع) تهنیت گفته میباشد.

هرچند در منابع فراوانی گزاره شادباش به قدمت بن خطاب منسوب شده میباشد.[۱۵] با این حالا در برخی مآخذ آمده که ابوبکر و قدمت به‌شکل یکسان به حضرت علی(ع) شادباش گفتند.[۱۶]

در بعضی کتاب ها نیز آمده که ماجرای شادباش به وسیله سید آل عدی[۱۷] و یا این که سید بنی عدی[۱۸] (نسب خلیفه دوم به عدی بن کعب میرسد.[۱۹]) و یا این که شخصی سوای بیان اسم[۲۰] آورده شده میباشد.

بر طبق نقلی خلیفه دوم بعد از اعلام ولایت امام علی(ع) به پیامبر آفریدگار(ص) خبر از دیدن جوانی می دهد که اعلام میدارد بی‌اعتنایی به‌این امر صرفا از سوی منافقان شکل میگیرد و رسول(ص) به وی خبر میدهد که‌این جوان، جبرئیل بوده میباشد.[۲۱]

ماجرای شادباش
ماجرای تَهنیَت به تهنیت اصحاب حضرت محمد(ص) به‌ویژه خلیفه اولیه و دوم به امام علی(ع) پس از اعلام ولایت وی از سوی حضرت محمد(ص) در رخداد غدیر اشاره داراست. این خبر دلیلی بر حقانیت امام علی(ع) و خواسته رسول(ص) در اعلام جانشینی وی در روز غدیر دانست ه تشریفات ترحیم مشهد گردیده‌است.

عبارت تهنیت
ماجرای شادباش، به شادباش اصحاب حضرت محمد(ص) بعد از اعلام ولایت امام علی(ع) از سوی رسول(ص) در روز غدیر (۱۸ ذی‌الحجه سال دهم قمری) اشاره داراست.[۱] قدمت بن خطاب با عبارت «بَخٍّ بَخٍّ لَک یا این که عَلِی أَصْبَحْتَ مَوْلَای وَ مَوْلَی آحادِّ مُؤْمِنٍ وَ مُؤْمِنَةٍ» (ترجمه: بَه بَه بِه تو ای علی که مولای اینجانب و مولای هر مرد مؤمن و زن مؤمنی گردیدی) به علی(ع) شادباش اظهار‌کرد.[۲] در برخی نقل‌ها به مکان واژه و کلمه علی، «ابن ابی‌طالب»[۳] یا این که «امیرالمؤمنین»[۴] به‌عمل رفته میباشد. همینطور در بعضا متن‌ها به مکان مؤمن و مؤمنه، کلمه و واژه مسلم آمده میباشد.[۵] احمد بن حنبل نیز گفته قدمت را به این شکل آورده میباشد: «هَنِیئًا یا این که ابْنَ أَبِی طَالِبٍ، أَصْبَحْتَ وَأَمْسَیتَ مَوْلَی مجموعِّ مُؤْمِنٍ وَمُؤْمِنَة» (ترجمه: گوارا باد بر تو ای فرزند ابی‌طالب، صبح کردی و شام کردی در حالی که مولای هر مرد و زن با ایمان هستی).[۶] در کتاب تاریخ بغداد تاثیر خطیب بغدادی نیز اشاره گردیده که بعد از شادباش قدمت به امام علی(ع)، آیه اکمال نازل شد.[۷]

چه اشخاصی به علی(ع) تهنیت گفتند؟
ابوبکر، قدمت بن خطاب، طلحه و زبیر از صحابه‌ای بودند که در غدیر خم به حضرت علی(ع) شادباش گفتند.[۸] برخی از نویسندگان آورده‌اند که ابوبکر و قدمت در بالا از تهنیت اعلام کردن امتناع کردند؛ البته بعد از آنکه فرستاده(ص) به آنان اعتقاد که خلافت و وصایت حضرت علی(ع) فرمان خداست[۹] و یادآوری این نکته که مخالفت با این زمینه سبب بی دینی شود، به امام علی(ع) شادباش گفتند.[۱۰] البته در متن‌ها دیگر علاوه بر آن که از خوشحالی قدمت صحبت نقل شده،[۱۱][یادداشت ۱] از تبریک پر رنگ‌خیس او به امام علی(ع) نسبت به دیگر افراد خبر داده[۱۲] و یا این که اورا اولی[۱۳] و یا این که از اول عده ای[۱۴] دانسته‌اند که به علی(ع) تهنیت گفته میباشد.

هرچند در منابع فراوانی گزاره شادباش به قدمت بن خطاب منسوب شده میباشد.[۱۵] با این حالا در برخی مآخذ آمده که ابوبکر و قدمت به‌شکل یکسان به حضرت علی(ع) شادباش گفتند.[۱۶]

در بعضی کتاب ها نیز آمده که ماجرای شادباش به وسیله سید آل عدی[۱۷] و یا این که سید بنی عدی[۱۸] (نسب خلیفه دوم به عدی بن کعب میرسد.[۱۹]) و یا این که شخصی سوای بیان اسم[۲۰] آورده شده میباشد.

بر طبق نقلی خلیفه دوم بعد از اعلام ولایت امام علی(ع) به پیامبر آفریدگار(ص) خبر از دیدن جوانی می دهد که اعلام میدارد بی‌اعتنایی به‌این امر صرفا از سوی منافقان شکل میگیرد و رسول(ص) به وی خبر میدهد که‌این جوان، جبرئیل بوده میباشد.[۲۱]