مجله خبری تشریفات

عید فطر اولین روز ماه شوال و از مهمترین اعیاد مسلمان ها. بنابر روایاتی که از امامان شیعه گفته شده، عید فطر عید کسانی
افرادی تشریفات ترحیم مشهد
اشخاصی
عده ای
کسانی
می‌باشد که روزه و عبادات آنها پذیرفته شده و از آن رو عید قرار داده شده که مسلمان ها گرد هم آیند و معبود را حمد کنند. روزه به دست آوردن در عید فطر حرام و پرداخت زکات فطره بر مسلمانان واجب هست.

آداب و احکامی برای شب و روز عید فطر گفته شده می‌باشد؛ از جمله شب‌زنده‌داری، قرائت نماز و دعا، تلاوت قرآن، غسل و بیان کردن تکبیرهای خاص. کشورهای اسلامی به‌مناسبت عید فطر، دو روز یا بیشتر از آن را تعطیل اعلام می‌کنند. مسلمانان نماز عید فطر را به جماعت برگزار می‌کنند و طبق آداب و رسوم خود جشن میگیرند. شاعران فارسی‌زبانی از جمله سعدی شیرازی، عبدالرحمن جامی و قیصر امین‌پور، درباره عید فطر اشعاری سروده‌اند.

رده و اهمیت
عید فطر اولین روز ماه شوال می‌باشد و در روایات اسلامی، روزه مشوق‌های آفریدگار،[۱] روز پاداش نیکوکاران[۲] و روز آمرزش گناهان[۳] معرفی گردیده‌است. بنابر روایتی که از امام علی(ع) بیان شده، عید فطر عید کسی می باشد که خداوند روزه اورا پذیرفته و عبادتش را قبول کرده است.[۴] در ماجرا دیگری منقول از امام رضا(ع)، آورده شده که روز فطر عید قرار داده شده تا مسلمانان در آن روز گرد هم آیند و معبود را برای نعمت‌هایی که به آنها داده ستایش کنند، و از همین رو تکبیر در نماز آن بیشتراز روزهای دیگر قرار داده شد‌ه‌است.[۵]

نامگذاری
کلمه «فِطر» از ریشه فَطر، به‌معنای شکافتن، استارت و نوآوری، گرفته گردیده‌است.[۶] نقل شده که «عید فطر» نیز از همین ریشه می باشد، زیرا روزه‌دار دهانش را در روز عید فطر بر خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها باز می‌کند.[۷]

احکام

نماز عید فطر در مصلای تهران به امامت آیت‌الله خامنه‌ای (سال ۱۴۳۷ق) [۸]
زکات فطره: بنابر عهد و پیمان دارای اسم و رسم فقها، زمان وجوب زکات فطره، آغاز شب عید فطر می باشد، اما سید ابوالقاسم خویی، مجال آن را هنگام طلوع فجر روز عید دانسته می باشد.[۹] همچنین به‌فتوای مراجع تاسی، وقت پرداخت زکات فطره در روز عید فطر تا ظهر می‌باشد؛[۱۰] البته از این میان، سید موسی شبیری زنجانی تمام روز را مجال پرداخت زکات فطریه دانسته می باشد.[۱۱] با این هم اکنون گفته شده که اگر کسی نماز عید فطر می‌خواند، باید زکاتش را پیش از نماز پرداخت کند یا به‌فتوای بعضا، آن را از اموالش جداگانه کند.[۱۲]
نماز عید: قرائت نماز عید در زمان غیبت امام مهدی(عج) مستحب، و در بعد از ظهر حضور و حاکمیت امام(ع) واجب هست.[۱۳]
روزه تصاحب کردن در روز عید فطر حرام می‌باشد.[۱۴]
جاری ساختن و آداب
شب عید
در کتاب‌های ادعیه، جاری ساختن و آدابی برای شب عید فطر توصیه شده است؛ مثلا:

تلاوت دعا، نماز و تلاوت قرآن.[۱۵]
قرائت دعای استهلال به‌هنگام رؤیت هلال شوال.[۱۶]
زیارت امام حسین(ع).[۱۷]
غسل کردن: وقت غسل شب عید فطر، از اولیه مغرب تا اذان صبح می باشد.[۱۸]
قرائت این دعا پس از نماز مغرب و نافله آن: «یَا ذَا الْمَنِّ وَالطَّوْلِ، یَا ذَا الْجُودِ، یَا مُصْطَفِیَ مُحَمَّدٍ وَ ناصِرَهُ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَاغْفِرْ لِی کُلَّ ذَنْبٍ أَحْصَیْتَهُ وَ هُوَ عِنْدَکَ فِی کِتابٍ مُبِینٍ؛ ای مالک نعمت و کرم، ای دارای جود، ای برگزیننده محمّد و ای یاور او، بر محمّد و قوم محمّد درود فرست و بر من بیامرز هر گناهی که شماره نمودی‌اش و آن پیش تو در کتابی آشکار هست.» پس از آن باید سجده کند و صد بار در سجده بگوید: «أَتُوبُ إِلَی اللّٰهِ». بعد هر حاجتی که دارد از خدا بخواهد.[۱۹]
تکبیرهای اختصاصی: مستحب است بعداز نماز مغرب و عشای شب عید فطر این تکبیرها گفته گردد: «الله اکبر، الله اکبر، لا اله الا الله و الله اکبر، ولله الحمد، الحمدلله علی ما هدانا، وله الشکر علی ما اولانا.[۲۰][یادداشت ۱]
شب‌زنده‌داری: در روایتی که امام کاظم(ع) از امام علی(ع) نقل کرده، آمده می باشد: منرا خوشحال می‌سازد هر کسی که در زمان سالْ خودش را در چهار شب (برای عبادت) فارغ سازد: شب عید فطر، شب عید قربان، شب نیمه شعبان و شب نخستین ماه رجب.[۲۱] همچنین از امام باقر(ع) گفته شده که علی بن حسین(ع) شب عید فطر را در مسجد می ماند و تا صبح نماز می‌خواند و شب‌زنده‌داری می کرد و می‌فرمود:‌ «این شب کمتر از شب قدر نیست».[۲۲]
روز عید
غسل: از مستحبات روز عید فطر غسل می‌باشد. آغاز زمان غسل از طلوع فجر هست، ولی در اینکه پایان وقت غسل، پیش از بیرون رفتن برای نماز عید است یا زوال خورشید (وقت نماز ظهر) و یا غروب آفتاب، نظرها مختلفی وجود دارد.[۲۳]
افطار: مستحب می‌باشد قبل از نماز عید، خوراکی‌ای به‌ویژه خرما خورده شود.[۲۴]
گفتن تکبیرات خاص،«الله اکبر، الله اکبر، لا اله الا الله و الله اکبر، ولله الحمد، الحمدلله علی ما هدانا، وله الشکر علی ما اولانا.» پس از نماز صبح، نماز عید[۲۵] و همچنین پس از نماز ظهر و بعدازظهر[۲۶] روز عید مستحب است.
تلاوت نماز عید فطر.
تلاوت دعای ندبه.[۲۷]
آداب و رسوم
عید فطر از عیدهای مهم مسلمانها هست که با آداب و رسوم خاصی برگزار می گردد و به همین مناسبت یکسری روز تعطیل اعلام می‌گردد.[۲۸] مسلمان ها در عید فطر نماز عید فطر می‌خوانند، شیرینی‌های محلی می‌پزند، جشن و پایکوبی می‌گیرند و به دیدوبازدید قوم و قبیله می‌روند

عید فطر اولین روز ماه شوال و از مهمترین اعیاد مسلمان ها. بنابر روایاتی که از امامان شیعه گفته شده، عید فطر عید کسانی
افرادی تشریفات ترحیم مشهد
اشخاصی
عده ای
کسانی
می‌باشد که روزه و عبادات آنها پذیرفته شده و از آن رو عید قرار داده شده که مسلمان ها گرد هم آیند و معبود را حمد کنند. روزه به دست آوردن در عید فطر حرام و پرداخت زکات فطره بر مسلمانان واجب هست.

آداب و احکامی برای شب و روز عید فطر گفته شده می‌باشد؛ از جمله شب‌زنده‌داری، قرائت نماز و دعا، تلاوت قرآن، غسل و بیان کردن تکبیرهای خاص. کشورهای اسلامی به‌مناسبت عید فطر، دو روز یا بیشتر از آن را تعطیل اعلام می‌کنند. مسلمانان نماز عید فطر را به جماعت برگزار می‌کنند و طبق آداب و رسوم خود جشن میگیرند. شاعران فارسی‌زبانی از جمله سعدی شیرازی، عبدالرحمن جامی و قیصر امین‌پور، درباره عید فطر اشعاری سروده‌اند.

رده و اهمیت
عید فطر اولین روز ماه شوال می‌باشد و در روایات اسلامی، روزه مشوق‌های آفریدگار،[۱] روز پاداش نیکوکاران[۲] و روز آمرزش گناهان[۳] معرفی گردیده‌است. بنابر روایتی که از امام علی(ع) بیان شده، عید فطر عید کسی می باشد که خداوند روزه اورا پذیرفته و عبادتش را قبول کرده است.[۴] در ماجرا دیگری منقول از امام رضا(ع)، آورده شده که روز فطر عید قرار داده شده تا مسلمانان در آن روز گرد هم آیند و معبود را برای نعمت‌هایی که به آنها داده ستایش کنند، و از همین رو تکبیر در نماز آن بیشتراز روزهای دیگر قرار داده شد‌ه‌است.[۵]

نامگذاری
کلمه «فِطر» از ریشه فَطر، به‌معنای شکافتن، استارت و نوآوری، گرفته گردیده‌است.[۶] نقل شده که «عید فطر» نیز از همین ریشه می باشد، زیرا روزه‌دار دهانش را در روز عید فطر بر خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها باز می‌کند.[۷]

احکام

نماز عید فطر در مصلای تهران به امامت آیت‌الله خامنه‌ای (سال ۱۴۳۷ق) [۸]
زکات فطره: بنابر عهد و پیمان دارای اسم و رسم فقها، زمان وجوب زکات فطره، آغاز شب عید فطر می باشد، اما سید ابوالقاسم خویی، مجال آن را هنگام طلوع فجر روز عید دانسته می باشد.[۹] همچنین به‌فتوای مراجع تاسی، وقت پرداخت زکات فطره در روز عید فطر تا ظهر می‌باشد؛[۱۰] البته از این میان، سید موسی شبیری زنجانی تمام روز را مجال پرداخت زکات فطریه دانسته می باشد.[۱۱] با این هم اکنون گفته شده که اگر کسی نماز عید فطر می‌خواند، باید زکاتش را پیش از نماز پرداخت کند یا به‌فتوای بعضا، آن را از اموالش جداگانه کند.[۱۲]
نماز عید: قرائت نماز عید در زمان غیبت امام مهدی(عج) مستحب، و در بعد از ظهر حضور و حاکمیت امام(ع) واجب هست.[۱۳]
روزه تصاحب کردن در روز عید فطر حرام می‌باشد.[۱۴]
جاری ساختن و آداب
شب عید
در کتاب‌های ادعیه، جاری ساختن و آدابی برای شب عید فطر توصیه شده است؛ مثلا:

تلاوت دعا، نماز و تلاوت قرآن.[۱۵]
قرائت دعای استهلال به‌هنگام رؤیت هلال شوال.[۱۶]
زیارت امام حسین(ع).[۱۷]
غسل کردن: وقت غسل شب عید فطر، از اولیه مغرب تا اذان صبح می باشد.[۱۸]
قرائت این دعا پس از نماز مغرب و نافله آن: «یَا ذَا الْمَنِّ وَالطَّوْلِ، یَا ذَا الْجُودِ، یَا مُصْطَفِیَ مُحَمَّدٍ وَ ناصِرَهُ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَاغْفِرْ لِی کُلَّ ذَنْبٍ أَحْصَیْتَهُ وَ هُوَ عِنْدَکَ فِی کِتابٍ مُبِینٍ؛ ای مالک نعمت و کرم، ای دارای جود، ای برگزیننده محمّد و ای یاور او، بر محمّد و قوم محمّد درود فرست و بر من بیامرز هر گناهی که شماره نمودی‌اش و آن پیش تو در کتابی آشکار هست.» پس از آن باید سجده کند و صد بار در سجده بگوید: «أَتُوبُ إِلَی اللّٰهِ». بعد هر حاجتی که دارد از خدا بخواهد.[۱۹]
تکبیرهای اختصاصی: مستحب است بعداز نماز مغرب و عشای شب عید فطر این تکبیرها گفته گردد: «الله اکبر، الله اکبر، لا اله الا الله و الله اکبر، ولله الحمد، الحمدلله علی ما هدانا، وله الشکر علی ما اولانا.[۲۰][یادداشت ۱]
شب‌زنده‌داری: در روایتی که امام کاظم(ع) از امام علی(ع) نقل کرده، آمده می باشد: منرا خوشحال می‌سازد هر کسی که در زمان سالْ خودش را در چهار شب (برای عبادت) فارغ سازد: شب عید فطر، شب عید قربان، شب نیمه شعبان و شب نخستین ماه رجب.[۲۱] همچنین از امام باقر(ع) گفته شده که علی بن حسین(ع) شب عید فطر را در مسجد می ماند و تا صبح نماز می‌خواند و شب‌زنده‌داری می کرد و می‌فرمود:‌ «این شب کمتر از شب قدر نیست».[۲۲]
روز عید
غسل: از مستحبات روز عید فطر غسل می‌باشد. آغاز زمان غسل از طلوع فجر هست، ولی در اینکه پایان وقت غسل، پیش از بیرون رفتن برای نماز عید است یا زوال خورشید (وقت نماز ظهر) و یا غروب آفتاب، نظرها مختلفی وجود دارد.[۲۳]
افطار: مستحب می‌باشد قبل از نماز عید، خوراکی‌ای به‌ویژه خرما خورده شود.[۲۴]
گفتن تکبیرات خاص،«الله اکبر، الله اکبر، لا اله الا الله و الله اکبر، ولله الحمد، الحمدلله علی ما هدانا، وله الشکر علی ما اولانا.» پس از نماز صبح، نماز عید[۲۵] و همچنین پس از نماز ظهر و بعدازظهر[۲۶] روز عید مستحب است.
تلاوت نماز عید فطر.
تلاوت دعای ندبه.[۲۷]
آداب و رسوم
عید فطر از عیدهای مهم مسلمانها هست که با آداب و رسوم خاصی برگزار می گردد و به همین مناسبت یکسری روز تعطیل اعلام می‌گردد.[۲۸] مسلمان ها در عید فطر نماز عید فطر می‌خوانند، شیرینی‌های محلی می‌پزند، جشن و پایکوبی می‌گیرند و به دیدوبازدید قوم و قبیله می‌روند