پر اسم و رسم به ابن طباطبا از نوادگان امام حسن مجتبی(ع) و از امامان زیدیه که در ۱۹۹ق در کوفه علیه حکومت مأمون عباسی قیام کرد و مدتی بر کوفه و نواحی آن احاطه یافت. قیام وی به قیام ابن طباطبا دارای اسم و رسم میباشد. شاخهای از سادات طباطبایی به وی منسوب تشریفات ترحیم مشهد میباشد
محمد بن ابراهیم بن اسماعیل بن ابراهیم بن حسن مثنی بن حسن(ع) بن علی بن ابی طالب(ع)[۱] لقب وی ابوعبدالله[۲] و پر اسم و رسم به ابن طباطبا یکیاز سادات فامیل طباطبایی از نسل امام حسن(ع) میباشد که در مدینه به سال ۱۷۳ به دنیا آمد.[۳] او در قیام شهید فخ کمپانی داشت.[۴]
قوم طباطبایی فرزندان و نوادگان ابراهیم بن اسماعیل دیباج بودند که اولیه توشه با تیتر طباطبا آوازه یافت
مامون عباسی پس از موفقیت بر برادرش امین، به جهت شلوغی اوضاع و احوال کشورهای اسلامی، با کودتاهای زیادی روبرو شد. بعضا از علویان نیز درین زمان علیه خلافت عباسی قیام کردند. اول این قیامها، قیام ابن طباطبا بود. قیام او مثلا قیامهای زیدیه به شمار میرود.
وی از مدینه به کوفه رفت تا گروهی را برای ملازمت خویش گردآوری نماید ولی دراین شغل ناکام ماند و به حجاز رجوع و برگشت. در رویکرد رجوع و برگشت با محرمانه بن منصور شیبانی معروف به ابوالسرایا که یکیاز فرماندهان شورشی و ناراضی عباسیان و از پایین دستان هرثمه بن اعین بود واکنش کرد و به ملازمت وی سپاهی را ایجاد کرد و به سوی عراق به روش به زمین خورد. آنها در سال ۱۹۹ هجری قمری به کوفه حمله کردند و این شهر را تصرف کردند.[۵] شعار آنها درین قیام الرضا اینجانب آل محمد بود.[۶] [۷]
حسن بن سهل وآسان که حکم کننده عراق بود، سپاهی به فرماندهی زهیر بن مسیب به مبارزه ابوالسرایا و ابن طباطبا ارسال کرد البته این سپاه ناکامی خورد.[۸] به گفته ابوالفرج اصفهانی در کتاب مقاتل الطالبیین، امام باقر(ع) و زید بن علی(ع) این قیام را پیشگویی کرده بودند و صحبت آنها نوعی پذیرش قیام محسوب میشود.[۹]
وفات ابن طباطبا
فردای روزی که ابوالسرایا بر زهیر بن مسیب غالب شد، یعنی ۱ رجب سال ۱۹۹ هجری قمری ابن طباطبا درگذشت.[۱۰] در منابع تاریخی درباره مرگ طبیعی ابن طباطبا شک و تردید گردیده و احتمال مرگ وی بر تاثیر مسمومیت یا این که کشته شدنش مطرح شدهاست.[۱۱] بعضی از تاریخ نگاران احتمال به قتل وصال او به وسیله ابوالسرایا را کار کشته دانستهاند. اعتراض ابنطباطبا به ابوالسرایا در حمله ناگهانی به کوفه، عدم رعایت موازین فقهی و توانطلبی ابوالسرایا که ابن طباطبا را بازدارنده توان خویش میمشاهده کرد، علتهای قتل ابن طباطبا به وسیله او را تقویت مینماید. محمد از ابوالسرایا گله کرد که چرا پیش از آنکه طبق سنت اسلامی عموم کوفه را به تسلیم بخواند، با شبیخون و هجوم ناگهانی وارد کوفه شدهاست. این گفته بر ابوالسرایا گران آمد. نیز گفتهاند وی از ابوالسرایا خواست تا مجموع اموال غارت شدۀ کوفیان را برگرداند، البته ابوالسرایا به مخالفت برخاست [۱۲] همینطور گفتهاند که او از نفوذ و محبوبیت ابن طباطبا هراسان بود و اورا بازدارنده سلطهجویی خود میروئت کرد.[۱۳] بنابر گزارشی، بعد از برد بر زهیر بن مسیب، ابنطباطبا عموم را از غارت اموال لشکریان معاند، بازداشتن کرد و عموم نیز از وی تقلید کردند و ابوالسرایا دانست که با وجود ابن طباطبا توان حقیقی و واقعی را در اختیار نخواهد داشت به همین عامل اورا کشت [۱۴] و پس از وی جوانی از طالبیان به اسم محمد بن محمد بن زید بن علی بن الحسین(ع) را بر مکان وی نشاند.[۱۵]
سرانجام ابوالسرایا در سال ۲۰۰ هجری قمری از سپاه عباسیان به فرماندهی هرثمه بن اعین ناکامی خورد و بازداشت شد و به دستور حسن بن آسوده کشته شد.[۱۶]
پر اسم و رسم به ابن طباطبا از نوادگان امام حسن مجتبی(ع) و از امامان زیدیه که در ۱۹۹ق در کوفه علیه حکومت مأمون عباسی قیام کرد و مدتی بر کوفه و نواحی آن احاطه یافت. قیام وی به قیام ابن طباطبا دارای اسم و رسم میباشد. شاخهای از سادات طباطبایی به وی منسوب تشریفات ترحیم مشهد میباشد
محمد بن ابراهیم بن اسماعیل بن ابراهیم بن حسن مثنی بن حسن(ع) بن علی بن ابی طالب(ع)[۱] لقب وی ابوعبدالله[۲] و پر اسم و رسم به ابن طباطبا یکیاز سادات فامیل طباطبایی از نسل امام حسن(ع) میباشد که در مدینه به سال ۱۷۳ به دنیا آمد.[۳] او در قیام شهید فخ کمپانی داشت.[۴]
قوم طباطبایی فرزندان و نوادگان ابراهیم بن اسماعیل دیباج بودند که اولیه توشه با تیتر طباطبا آوازه یافت
مامون عباسی پس از موفقیت بر برادرش امین، به جهت شلوغی اوضاع و احوال کشورهای اسلامی، با کودتاهای زیادی روبرو شد. بعضا از علویان نیز درین زمان علیه خلافت عباسی قیام کردند. اول این قیامها، قیام ابن طباطبا بود. قیام او مثلا قیامهای زیدیه به شمار میرود.
وی از مدینه به کوفه رفت تا گروهی را برای ملازمت خویش گردآوری نماید ولی دراین شغل ناکام ماند و به حجاز رجوع و برگشت. در رویکرد رجوع و برگشت با محرمانه بن منصور شیبانی معروف به ابوالسرایا که یکیاز فرماندهان شورشی و ناراضی عباسیان و از پایین دستان هرثمه بن اعین بود واکنش کرد و به ملازمت وی سپاهی را ایجاد کرد و به سوی عراق به روش به زمین خورد. آنها در سال ۱۹۹ هجری قمری به کوفه حمله کردند و این شهر را تصرف کردند.[۵] شعار آنها درین قیام الرضا اینجانب آل محمد بود.[۶] [۷]
حسن بن سهل وآسان که حکم کننده عراق بود، سپاهی به فرماندهی زهیر بن مسیب به مبارزه ابوالسرایا و ابن طباطبا ارسال کرد البته این سپاه ناکامی خورد.[۸] به گفته ابوالفرج اصفهانی در کتاب مقاتل الطالبیین، امام باقر(ع) و زید بن علی(ع) این قیام را پیشگویی کرده بودند و صحبت آنها نوعی پذیرش قیام محسوب میشود.[۹]
وفات ابن طباطبا
فردای روزی که ابوالسرایا بر زهیر بن مسیب غالب شد، یعنی ۱ رجب سال ۱۹۹ هجری قمری ابن طباطبا درگذشت.[۱۰] در منابع تاریخی درباره مرگ طبیعی ابن طباطبا شک و تردید گردیده و احتمال مرگ وی بر تاثیر مسمومیت یا این که کشته شدنش مطرح شدهاست.[۱۱] بعضی از تاریخ نگاران احتمال به قتل وصال او به وسیله ابوالسرایا را کار کشته دانستهاند. اعتراض ابنطباطبا به ابوالسرایا در حمله ناگهانی به کوفه، عدم رعایت موازین فقهی و توانطلبی ابوالسرایا که ابن طباطبا را بازدارنده توان خویش میمشاهده کرد، علتهای قتل ابن طباطبا به وسیله او را تقویت مینماید. محمد از ابوالسرایا گله کرد که چرا پیش از آنکه طبق سنت اسلامی عموم کوفه را به تسلیم بخواند، با شبیخون و هجوم ناگهانی وارد کوفه شدهاست. این گفته بر ابوالسرایا گران آمد. نیز گفتهاند وی از ابوالسرایا خواست تا مجموع اموال غارت شدۀ کوفیان را برگرداند، البته ابوالسرایا به مخالفت برخاست [۱۲] همینطور گفتهاند که او از نفوذ و محبوبیت ابن طباطبا هراسان بود و اورا بازدارنده سلطهجویی خود میروئت کرد.[۱۳] بنابر گزارشی، بعد از برد بر زهیر بن مسیب، ابنطباطبا عموم را از غارت اموال لشکریان معاند، بازداشتن کرد و عموم نیز از وی تقلید کردند و ابوالسرایا دانست که با وجود ابن طباطبا توان حقیقی و واقعی را در اختیار نخواهد داشت به همین عامل اورا کشت [۱۴] و پس از وی جوانی از طالبیان به اسم محمد بن محمد بن زید بن علی بن الحسین(ع) را بر مکان وی نشاند.[۱۵]
سرانجام ابوالسرایا در سال ۲۰۰ هجری قمری از سپاه عباسیان به فرماندهی هرثمه بن اعین ناکامی خورد و بازداشت شد و به دستور حسن بن آسوده کشته شد.[۱۶]

چکلیست کامل برگزاری مراسم ترحیم؛ از برنامهریزی تا پایان مراسم