مجموعهها و علتها
بیشتر اشخاص سپاه قدمت بن سعد از همسایه و تیمهای متفاوت کوفه[۲۳] با علتهای مختلف تشکیلشده بود.[۲۴] منابع تاریخی این دستهها را از حیث عقیدتی عثمانیمذهب دانسته[۲۵] و از اشخاصی مانند: ابوبردة بن عوف ازدی،[۲۶] شیبان بن مخروم،[۲۷] کثیر بن شهاب،[۲۸] کعب بن جابر، قدمت بن سعد، آدم بن سوط و عمارة بن عقبة ابیمعیط با اینگونه روش عقیدتی تشریفات ترحیم مشهد مذکوراند.[۲۹]
شماری از لشکریان قدمت بن سعد از طرف داران بنیامیه و از معارضان امام علی(ع) و معاند شیعهها وی بودند؛ شیبان بن مخزوم،[۳۰] شبث بن ربعی[یادداشت ۲]،[۳۱] کثیر بن عبدالله شعبی،[۳۲] شمر بن ذیالجوشن، قدمت بن سعد، زحر بن قیس، عزرة بن قیس و عمرو بن حجاج زبیدی از این مجموعه به شمار میروند.[۳۳]
تنی چند از اشخاص سپاه نیز از احاطه کوفه بودند که به امام حسین(ع) طومار نوشته و اورا به شهر خویش دعوت کرده بودند اما به دنبال ارعاب و یا این که تطمیع ابن زیاد به وی پیوستند. عروة بن قیس، شبث بن ربعی، حجار بن ابجر، قیس بن اشعث، یزید بن حارث، عمرو بن حجاج و محمد بن عمیر تمیمی از این تیم بودند.[۳۴]
بعضا از هم محلی کوفه و شام با انذار و تحمیل ابن زیاد در لشکر قدمت بن سعد حضور یافتند.[۳۵] کسانی نیز در مبارزههای جمل، صفین و نهروان بخشی از سپاه امام علی (ع) بودند اما در اتفاق کربلا در سپاه قدمت بن سعد قرار گرفتند. شمر بن ذیالجوشن،[۳۶] محمد بن عمیر تمیمی[۳۷] و زحر بن قیس جعفی[۳۸] از این پاراگراف میباشند.[۳۹]
فرماندهان
فرماندهان سپاه قدمت بن سعد عبارت بودند از:
شمر بن ذیالجوشن سمت چپ لشکر،
عمرو بن حجاج زبیدی سمت راست،
عزرة بن قیس سوارهنظام،
شبث بن ربعی پیاده نظام،
درفش لشکر نیز در اختیار زید، غلام ابنسعد بود.[۴۰]
قدمت بن سعد، حر بن یزید ریاحی را به فرماندهی بنیتمیم و بنیهمدان برگزید. ولی حرّ از لشکر وی مستقل شد و به امام حسین(ع) و یارانش پیوست.[۴۱]
جداشدگان
در روز عاشورا اشخاصی از لشکر قدمت بن سعد غیر وابسته شدند و به سپاه امام حسین(ع) پیوستند. در بعضی منابع تعداد این اشخاص حدود ۳۰ بدن نام برده میباشد.[۴۲] حر بن یزید ریاحی،[۴۳] ابوالحتوف و سعد بن حرث انصاری،[۴۴] نعمان و حلاس بن عمرو ازدی راسبی،[۴۵] دیده نشده بن حیّ تیمی،[۴۶] قاسم بن حبیب،[۴۷] جوین بن صاحب و مالک، [۴۸] ابوالشعثاء کندی [۴۹] و عمرو بن ضبیعة[۵۰] از آن گزارهاند. اما بعضا از نویسندگان معتقدند برخی از این اشخاص به قصد نزاع با امام حسین(ع) در لشکر ابن سعد نیامده بودند؛ بلکه ازآنجاکه ابن زیاد طرق خروجی کوفه را بسته بود از روش لشکر ابن زیاد خویش را به امام حسین(ع) رساندند.[مستلزم منبع]
اقدامات در کربلا
لشکریان قدمت بن سعد در کربلا اقداماتی اعمال دادند که برخی از آن ها عبارتند از:
بستن آب بر روی امام حسین و اصحابش
بعد از وصال طومار ابن زیاد به قدمت بن سعد که از وی مراد بود در میان امام حسین و آب طلاق افکند، به امر ابن سعد، عمرو بن حجاج در ۷ محرم، با پانصد سوار به کنار شریعه فرات رفت تا بازدارنده دسترسی امام حسین (ع) و یارانش به آب شوند.[۵۱]
شهیدشدن امام حسین و اصحاب
سپاهیان قدمت سعد در روز عاشورا آغازگر پیکار بودند. اولیه تیر را خویش قدمت بن سعد انداخت.[۵۲]آنها امام حسین و یارانش را به شهیدشدن رساندند. آن گاه آنچه را که حضرت به بدن داشت، بردند. قیس بن اشعث و بحر بن کعب، جامه،[۵۳] اسود بن خالد اودی نعلین، جمیع بن رفتار اودی چاقو، اخنس بن مرثد عمامه، بجدل بن سلیم، انگشتر و قدمت بن سعد، زره[۵۴] اورا ربودند.
مجموعهها و علتها
بیشتر اشخاص سپاه قدمت بن سعد از همسایه و تیمهای متفاوت کوفه[۲۳] با علتهای مختلف تشکیلشده بود.[۲۴] منابع تاریخی این دستهها را از حیث عقیدتی عثمانیمذهب دانسته[۲۵] و از اشخاصی مانند: ابوبردة بن عوف ازدی،[۲۶] شیبان بن مخروم،[۲۷] کثیر بن شهاب،[۲۸] کعب بن جابر، قدمت بن سعد، آدم بن سوط و عمارة بن عقبة ابیمعیط با اینگونه روش عقیدتی تشریفات ترحیم مشهد مذکوراند.[۲۹]
شماری از لشکریان قدمت بن سعد از طرف داران بنیامیه و از معارضان امام علی(ع) و معاند شیعهها وی بودند؛ شیبان بن مخزوم،[۳۰] شبث بن ربعی[یادداشت ۲]،[۳۱] کثیر بن عبدالله شعبی،[۳۲] شمر بن ذیالجوشن، قدمت بن سعد، زحر بن قیس، عزرة بن قیس و عمرو بن حجاج زبیدی از این مجموعه به شمار میروند.[۳۳]
تنی چند از اشخاص سپاه نیز از احاطه کوفه بودند که به امام حسین(ع) طومار نوشته و اورا به شهر خویش دعوت کرده بودند اما به دنبال ارعاب و یا این که تطمیع ابن زیاد به وی پیوستند. عروة بن قیس، شبث بن ربعی، حجار بن ابجر، قیس بن اشعث، یزید بن حارث، عمرو بن حجاج و محمد بن عمیر تمیمی از این تیم بودند.[۳۴]
بعضا از هم محلی کوفه و شام با انذار و تحمیل ابن زیاد در لشکر قدمت بن سعد حضور یافتند.[۳۵] کسانی نیز در مبارزههای جمل، صفین و نهروان بخشی از سپاه امام علی (ع) بودند اما در اتفاق کربلا در سپاه قدمت بن سعد قرار گرفتند. شمر بن ذیالجوشن،[۳۶] محمد بن عمیر تمیمی[۳۷] و زحر بن قیس جعفی[۳۸] از این پاراگراف میباشند.[۳۹]
فرماندهان
فرماندهان سپاه قدمت بن سعد عبارت بودند از:
شمر بن ذیالجوشن سمت چپ لشکر،
عمرو بن حجاج زبیدی سمت راست،
عزرة بن قیس سوارهنظام،
شبث بن ربعی پیاده نظام،
درفش لشکر نیز در اختیار زید، غلام ابنسعد بود.[۴۰]
قدمت بن سعد، حر بن یزید ریاحی را به فرماندهی بنیتمیم و بنیهمدان برگزید. ولی حرّ از لشکر وی مستقل شد و به امام حسین(ع) و یارانش پیوست.[۴۱]
جداشدگان
در روز عاشورا اشخاصی از لشکر قدمت بن سعد غیر وابسته شدند و به سپاه امام حسین(ع) پیوستند. در بعضی منابع تعداد این اشخاص حدود ۳۰ بدن نام برده میباشد.[۴۲] حر بن یزید ریاحی،[۴۳] ابوالحتوف و سعد بن حرث انصاری،[۴۴] نعمان و حلاس بن عمرو ازدی راسبی،[۴۵] دیده نشده بن حیّ تیمی،[۴۶] قاسم بن حبیب،[۴۷] جوین بن صاحب و مالک، [۴۸] ابوالشعثاء کندی [۴۹] و عمرو بن ضبیعة[۵۰] از آن گزارهاند. اما بعضا از نویسندگان معتقدند برخی از این اشخاص به قصد نزاع با امام حسین(ع) در لشکر ابن سعد نیامده بودند؛ بلکه ازآنجاکه ابن زیاد طرق خروجی کوفه را بسته بود از روش لشکر ابن زیاد خویش را به امام حسین(ع) رساندند.[مستلزم منبع]
اقدامات در کربلا
لشکریان قدمت بن سعد در کربلا اقداماتی اعمال دادند که برخی از آن ها عبارتند از:
بستن آب بر روی امام حسین و اصحابش
بعد از وصال طومار ابن زیاد به قدمت بن سعد که از وی مراد بود در میان امام حسین و آب طلاق افکند، به امر ابن سعد، عمرو بن حجاج در ۷ محرم، با پانصد سوار به کنار شریعه فرات رفت تا بازدارنده دسترسی امام حسین (ع) و یارانش به آب شوند.[۵۱]
شهیدشدن امام حسین و اصحاب
سپاهیان قدمت سعد در روز عاشورا آغازگر پیکار بودند. اولیه تیر را خویش قدمت بن سعد انداخت.[۵۲]آنها امام حسین و یارانش را به شهیدشدن رساندند. آن گاه آنچه را که حضرت به بدن داشت، بردند. قیس بن اشعث و بحر بن کعب، جامه،[۵۳] اسود بن خالد اودی نعلین، جمیع بن رفتار اودی چاقو، اخنس بن مرثد عمامه، بجدل بن سلیم، انگشتر و قدمت بن سعد، زره[۵۴] اورا ربودند.
چکلیست کامل برگزاری مراسم ترحیم؛ از برنامهریزی تا پایان مراسم