میرزا ابوالقاسم خاموش
او عارف دارای اسم و رسم قرن سیزدهم هجری میباشد که از مشایخ سلوکی شیراز بود. او بعد از دستیابی علم ها نخستین به قصد یافتن مرد جامعی به اصفهان رفت و در نائین بخدمت حاج عبدالوهاب نائینی رسید و به اشاره او به ریاضی ها شدید و مهاجرت های گوناگون پرداخت. تشریفات ترحیم مشهد دو مهاجرت به مکه و مدینه مشرف شد. بعد از وفات استادش زمان چهار سال خل وچل وار در کاشان و اصفهان بسر آورد و بعد از آن به شیراز مراجعت نمود. در سال 1339 هجری در شیراز خداحافظ حیات اعلامکرد و سازه به وصیت وی، او را در تحت قبر حضرت احمد بن موسی دفن کردند.
فرهنگ وتمدن شیرازی
او از شعرا و خوش نویسان شیراز بود. مرحوم روضه خوان رسیدن اخوی زاده او در تفصیل اکنون وی می نویسد: فرهنگ وتمدن چهارمی فرزند میرزا شفیع رسیدن میباشد نامش ابوالقاسم و متخلص به فرهنگ وتمدن میباشد در سال 1242 در شیراز بدنیا آمد و ابتدا جوانی علم ها ادبی و فوت و فن ریاضی را فرا گرفت و حتی علم ها جفر و رمل را دست یافت او گویش فرانسوی را به تشویق حکیم قاآنی علم آموزی نمود و شاعری قدرتمند بود.
ازجمله تالیفات وی ترجمه کتاب بارع در دانش نجوم بالغ بر ده هزار بیت است. کتاب لغتی بنام: فرهنگ وتمدن فرهنگ وتمدن نیز نوشتن کرد. رساله طب الیله و کتاب اشعار از وی مانده میباشد. او در سال 1309 قمری خدانگهدار حیات اذعان کرد و درحرم مطهر سید میر محمد علیه السلام دفن شوید.
رسیدن شیرازی
اسم او شفیع و دارای اسم و رسم به میرزا خرد خان بود، خطی بسیار پسندیده داشت. مرید سرسخت میرزا ابوالقاسم شیرازی ملقب به بی صدا بود و در شعر و شاعری احاطه بی نقص داشت مدل وی مدل منوچهری میباشد قاآنی در حق وی می گوید.
بعداز رسیدن نیابی زیرا اینجانب
صدبار در شرایطی که بکاوی جمهوری اسلامی ایران را
او در طی معاش اثر ها زیبایی به یادگار گذاشت که عبارتنداز:
- دیوان شعر شامل پانزده هزار بیت
- مثنوی بزم رسیدن
- کامل شدن مثنوی نیمهتمام فرهاد و شیرین وحشی
- ترجمه اطواق الذهب زمخشری
- صبح رسیدن
از اثرها دیدنی وی فرهاد و شیرین میباشد و آنرا بزم رسیدن اسم گذاشته میباشد و مراثی سالار شهیدان فراوانی دارااست. فوت وی در سال 1262 بود و در مقبره سلطان لامپ مدفون شوید. دیوان وی بالغ بر سی هزار بیت است.
کتابی در حکمت و حرف به نظم آورده کتاب دیگری در گستردن گفتار فارابی درعلم موسیقی و شرحی درباره عروض و ضوابط رساله ای هم در گستردن روایات قدسیه دارااست.
در شیراز گورستان فراوان بوده میباشد. در کنار هم هر امام زاده گمنامی آرامستان بود که از کلیه مهمتر کنار آرامگاه فرمانروا داعی الله بود که هنوز هم برجاست، افراد سرشناس و دانا و عارف را معمولاً در حرم شریف فرمانروا لامپ علیه السلام دفن می کردند که متاسفانه ما از آن ها چندان خبری نداریم. براین اساس خیر فقط این جای از نگاه امام زاده های متشخص قداست دارااست، بلکه در حالتی که کناره کناره های آن مدفن بزرگانی میباشد که هر یک لامپ تابانی نور و روشنایی افزا برای بعد از ظهر خویش بود.
ای خاک در حالتی که سینه تو بشکافند
بس گوهر قیمتی که در سینه آزمایش
سید ماجد بحرانی
وی درسال 973 ه. ق به دنیا آمد. درسال 1007 ه. ق درحالی که ازسنین خردسالی و بعداز طی روند نوجوانی و جوانی با عرفان اسلامی آشنا شد و نیز به بینایی فقاهتی تر و تمیز شوید به شیراز سفر نمود. از شاگردان پر اسم و رسم وی که شهرت ای بس بلند درعلم حدیث و فقاهت داشت مولانا ملا محسن نتیجه کاشانی میباشد که در طول خویش علامه دهر شوید. این دانشمند بنام شیعی سرنوشت بعد از سالها مجاهدت و درس دادن در علم ها عقلی و نقلی آخر و عاقبت درشب بیست و یکم ماه رمضان سال 1028 ه. ق درسن 55 سالگی در شیراز وفات یافت و درحرم مطهر حضرت پاد شاه لامپ علیه السلام مدفون شوید.
علی بن احمد شیرازی معروف به سید علی خان
محل تولد وی درمدینه منوره بود و بعد از مسافرت و مهاجرت هند به شیراز جهت علم آموزی علم ها فقهی و ادبی پا گذاشت و بعد از فایده بردن از محضر علمای بنام آن زمانه با برجا گذاشتن شرحی پر ارزش از صحیفه سجادیه آخر و عاقبت به سال 1120 ه. ق در شیراز رحلت فرمود و در بقاع حضرت سلطان لامپ علیه السلام درجوار آرامگاه ابدی استادش سید ماجد بحرانی مدفون شوید.
حاج محمد حسین حسینی شیرازی
وی درسال 1175 ه. ق چشم به جهان گشود. او عارف نامی و از بزرگان دانش و متانت و عرفان شیراز، جنت طراز بود وی صاحب و مالک کتاب دارای اسم و رسم ریاض الشهاده میباشند و از سایر اثر ها پر اسم و رسم او شرحی بر سرآغاز مثنوی مولوی و کتاب مثنویات خمسه میباشد. این دانا بزرگوار بعداز سالها مجاهدت و سلوک الی الله و درپیش دریافت کردن شیوه معرفت سرنوشت به سال 1250 ه. ق درسن 75 سالگی خدانگهدار حیات ذکر کرد. و درحرم حضرت سلطان لامپ علیه السلام درجوار مرقد استادش ابوالقاسم بی صدا مدفون شوید.
راستگو خان زند
وی که یکیاز رجال اصلی زمانه حکومت زندیه و اخوی کریمخان زند معروف به نماینده قانونی الرعایا بود به سال 1142 ه. ق در شیراز چشم به جهان گشود و بعد از سالها سرویس به عموم شهر دانش و وقار شیراز تحت عنوان کمک صدیق درکمک به برادرش کریمخان زند که به واقع دوستدار سرویس صادقانه به همنوع خویش بود با کارنامه ای براق آخر و عاقبت درسال 1197 ه. ق درسن 55 سالگی به امر آقا محمدخان قاجار چشمشان را نابینا کردند و آنگاه به قتل رساندند و در حجره درون حیاط آستان مقدس احمدی و محمدی علیهما السلام که دفتر کار نذورات فعلی میباشد دردیوار شمالی به خاک سپردند و درحال حاضر سنگ بقعه آن مرحوم در ورودی موزه آستان مقدس حفظ میشود.
جعفر خان زند
این فرد شریف و بزرگوار سال 1163 ه. ق در شیراز چشم به جهان گشود. او فرزند درست گو خان و بابا لطفعلی خان زند بود که فرزند وی یعنی به عبارتی لطفعلی خان زند واپسین شخص رشید، اهل پیکار و جوانمرد مردمان زندیه بود. جعفر خان زند بعد از سالها خدمتگزاری به عموم شریف و محجوب شیراز و با داشتن همتی بلند در اضافه کردن افتخارات این کشور متانت پرور عاقبت درسال 1203 ه. ق درسن 40 سالگی به فرمان آقا محمدخان قاجار آغاز مسموم و بعد از آن به قتل رساندند، درحجره باطن تراس آستان مقدس احمدی و محمدی علیهما السلام در محل فعلی دفتر کار نذورات در دیوار جنوبی به خاک سپردند و اکنون سنگ بقاع وی در ورودی موزه آستان مقدس حفظ میگردد.
ادب شیرازی
اسم اساسی وی احمد و پسر ارشد رسیدن شیرازی بود. او درسال 1232 ه. ق در شیراز به دنیا آمد و درسنین جوانی به علم آموزی علم ها صرف و نحو، فقه و اصول، ادبیات و حکمت الهی پرداخت و درتمام این دانشها سرآمد بعد از ظهر خویش بود. او همچون پدرش درتمامی هفت خط خوشنویسی مدرس بود به ویژه درخط نسخه ها و ثلث و رقاع و شکسته را درنهایت مهارت می نوشت. عاقبت آن فقیه فرزانه بعداز سپری نمودن عمری پرخیر وبرکت درماه شوال سال 1298 ه. ق درسن 66 سالگی وفات نمود و درحرم حضرت پاد شاه لامپ علیه السلام در مجاورت بابا بزرگوارش به خاک ودیعت شد.
حکیم شیرازی
اسم اساسی وی محمود و دومی فرزند رسیدن بود. او درسال 1234 ه. ق در شیرازدیده به عالم گشود در بالا تخلص شعری خویش را طوبی تفاهم نامه. درسنین جوانی به علم آموزی علم ها، ادبیات و حکمت الهی پرداخت اما بعداً تخلص خویش را به انگیزه شوق و اشتیاق فراوان به دانش حکمت به حکیم تغییر و تحول بخشید. این دانشمند عالیقدر سرنوشت به سال 1274 ه. ق در سن 40 سالگی چشم از عالم فرو بست و درپایین بارگاه مطهر حضرت پاد شاه لامپ علیه السلام مدفون شوید.
ابوالقاسم شیرازی
وی چهارمین فرزند رسیدن متخلص به فرهنگ وتمدن بود. او درسال 1242 ه. ق در شیراز متولد شد و زیرا مرحوم پدرش درنوشتن هفت خط مدرس شوید ضمن دیوان شعر تالیفات و تصنیفات دیگری از او به یادگار باقی مانده میباشد تفصیل اوضاع و احوال و آثارش درکتب تذکره و در باغ رسیدن نوشته آمده میباشد. عاقبت او به سال 1309 ه. ق در سن 67 سالگی وفات نمود و درجوار تربت مقدس حضرت سید میرمحمد علیه السلام مدفون شوید.
توحید شیرازی
اسم اساسی وی اسماعیل پنجمین فرزند رسیدن شیرازی بود. او درسال 1245 ه. ق در شیراز چشم به جهان گشود و مانند بابا و برادرانش درگفتن اشکال شعر تبحر بسزایی داشت وی هفت خط خوشنویسی به ویژه نسخه ها را بسیار بهتر و پسندیده می نوشت عاقبت آن شعر سرا توانای میهن دیرین عجم به سال 1286 ه. ق درسن 41 سالگی دیده از دنیا فروبست و درحرم حضرت پادشاه لامپ علیه السلام مدفون شوید.
عبدالوهاب یزدانی
ششمی فرزند رسیدن شیرازی درسال 1252 ه. ق درشیراز متولد شد او همچون بابا و برادرانش خطوط متفاوت را استادانه می نگاشت وی دارنده دیوان شعر و تصانیف فراوانی بود تفصیل وضع و آثارش درکتب تذکره تصویب میباشد. عاقبت این شعر سرا شهرعلم و آرامش و معلم فرهیخته به سال 1328 ه. ق در سن 76 سالگی خدانگهدار حیات اذعان کرد و در بقاع حضرت سید میرمحمد علیه السلام درجوار آرامگاه برادرش تمدن به خاک امانت شد.
میرزا حبیب الله شریفی
وی درسال 825 ه. ق چشم به چهان گشود. او از واقفین معروف آستان مقدس احمدی و محمدی (علیهما السلام ) بودند و با تلاش بلندی که داشتند بخش اعظمی از رقبات شهرستان میمندرا که بوسیله بانو تاشی خاتون مامان فرمان روا ابو اسحاق اینجو وقف بر آستان خوش یمن حضرت پادشاه لامپ علیه السلام شده بود را پیگیری نموده و به اسم آستان مقدس به تصویب رساندند. او به سال 920 ه. ق درسن 95 سالگی وفات یافت. وی دربخش کفش کن آستان مقدس احمدی و محمدی علیهما السلام ذیل بارگاه بقاع مطهر رو به ضلع شرقی مدفون میباشند.
عسکرخان
وی که به سال 1255 ه. ق درشهرستان فیروز آباد به دنیا آمد، یکی مشهورترین مدفونین درحرم مطهرحضرت پادشاه لامپ علیه السلام از کلانتران بسیار دارای اسم و رسم و درعین اکنون شجاع و دین دار ایل عرب باصری بوده و درب پر اسم و رسم به عسکر خانی را که ازجنس نقره میباشد و درب جنوبی بقعه مطهر که از آن سمت به رواق جنوبی زیر پا وارد میگردند که محل دفن عسکر خان نیز دراین بخش جایدارد را در برابرمال الاجاره موقوفه میج که از رقبات وقف گردیده برآستان مقدس احمدی و محمدی علیهما السلام میباشد و در اجاره همین شخص بوده میباشد ساخته و نثار آستان مقدس حضرت پاد شاه لامپ علیه السلام کرده است. او به سال 1330 ه. ق درسن 75 سالگی خدانگهدار حیات اظهارکرد.
حضرت آیت الله سید محمد طاهری
آن فقیه فرزانه و مجاهد ربانی به سال 1298 ه. ش در شیراز در خاندانی شیخ و متخلق به خلق اسلامی و اوصاف حمیده چشم به عالم گشودند. بابا بزرگوارشان حضرت آیت اله العظمی سید عبدالله شیرازی از عارفان نامی و روحانیون پررنگ شیراز جنت طراز و دانش پرور بود. آن فقیه بزرگوار و عارف به حق پیوسته بعداز علم آموزی علم ها حوزوی و تربیت نمودن شاگردان با کفایت و مستعد درحوزه علم ها متفاوت فقاهتی براق ترین سالهای قدمت شریف و حیات لبریز برکت خود را که قریب به 55 سال بود در سمت امام جماعت مقبره مطهرحضرت احمد بن موسی سلطان لامپ علیه السلام سپری نمود که خویش درخور حمد و قدر نهادن بسیار میباشد و درطول دوران این سرویس صادقانه و پر ارزش زائرین و مجاورین حرمین شریفین از برکات وجود مالامال برکت آن عزیز مهاجرت کرده به دیار باقی سود های فراوان بردند تا آنکه آخر و عاقبت روح پرفتوح آن آدم بزرگ رده به سوی ملکوت اعلا مالامال کشید و به سال 1388 ه. ش درسن 90 سالگی جان به جان آفرین تسلیم کردند. آن جنت جای خلد آشیان در رواق ضلع جنوب شرقی صحن آستان مقدس، ورودی مسجد جامع عتیق مدفون میباشند.
حضرت آیت الله روحانی عبدالحسین حائری شیرازی
آن فقید مجاهد به سال 1250 ه. ش در خانواده ای با اصالت و سرشار ازمعنویت و علاقه وعلاقه فراوان به قبیله طهارت علیهم السلام در شهرکربلای معلی متولد شد. بابا بزرگوار وی روضه خوان محمد طاهر حائری شیرازی و مامان گرامیشان بانویی مسلمان، با تقوا و آیین اطمینان بود که دردوران بازداشتن عفاف رضا خانی در حدود 25 سال به نماد اعتراض درخانه گرد هم آیی. مرحوم آیت الله روضه خوان عبدالحسین حائری در روزگار قدمت شریف خود همواره در درنگ تذهیب نفس بود. آن مرحوم بسیار خوشاخلاق، متین و متوازن بود و همواره حرمت قرآن را ملاحظه میکرد و شوق واشتیاق فراوانی به فرا گیری علم ها شرعی و عرفان داشت. مرشد وی در تذهیب و عرفان روحانی محمد بهاری همدانی بود که در کربلا وقتی که وی نوجوانی 14 ساله بود تعلیمات ارزنده خود را به او ارزانی داشت. وی همواره به اندیشه رفع اختلاف و مصلحت اندیشی در کارها عموم خطه عجم بودند. آن مرحوم شغل بسیار ارزنده ای را در احیاء جای های مذهبی شهر دانش و وقار شیراز اعمال بخشید. با این توضیح که مسجد امام خمینی مجاورت میدان شهدای فعلی را که به عبارتی مسجد سپهسالار دیرین میباشد بازسازی و نوسازی نمود.سرنوشت آن عارف ربانی و مجاهد نستوه بعد از سالها زهدو تقوا و عبادت و رواج معارف واحکام شریعت اسلام ناب محمدی صلی الله علیه و آله با برجای گذاشتن سنتهای حسنه واقدامات ارزنده قابل حمد به سال 1329 ه. ش دعوت حق را لبیک ذکر کرد وجان به جان آفرین تسلیم نمود. ودر صحن ضریح ملکوتی ملک نگهبان حرمین شریفین احمدی و محمدی علیهما السلام مشرف به حیاط آستان مقدس احمدی (علیه السلام) درضلع شمال غربی مدفون شوید.
از اوائل صدر اسلام ایرانیان اعتنا و عشق ای به اهل بیت داشته اند ، در طی قدمت آرزوی اکثر وی زیارت قبور ائمه اطهار بوده میباشد ، مراسم عزاداری وی در هیچ میهن اسلام بعظمت مجالس ایرانیان برپا نمی شوید حتی آرزوی وی این بود که بعداز مرگ جسد وی در کنار مرقد ائمه اطهار دفن گردد. خواجه نصیرالدین طوسی از اجله علمای شیعه میباشد وصیت میکند که جسد من را در پائین قبر امیرالمؤمنین دفن نمایند و روی سنگ قبرم بنویسند: «کلبهم باسط دراعیه بالوصیه» (کهف، 18) بخش اعظمی از ایرانیان وصیت داشتند که آرامگاه حضرات فرزندان حضرت موسی بن جعفر علیهما السلام در شیراز پیدا شد آن ها که وجهی برای حمل لاشه آن ها در دسترس عدم وجود پافشاری وی براین بود که درجوار مقبره این حضرات دفن شوند ، و اکثری از آنها با ارادتی که مریدانشان به ایـشان داشتند ، ایـن شغل را ذکر میکردند و مسلم قبور وی درین هزار سال پناهگاه اجسادی بزرگانی میباشد که بسیار از آن ناشناخته مانده اند. ما در اینجا بذکر یک سری بدن از بزرگانی که مدارکی برای دفن آنان در مجاورت این قبور داریم میپردازیم.
آیت الله شهید سید مخلوق الحسین دستغیب
وی دومین شهید محراب انقلاب اسلامی میباشد مرقد او در مقبره مطهر سید میرمحمد بن موسی بن الکاظم است که آیتم دقت و زیارتگاه عموم شیراز میباشد. او ازخاندان اصیل و روضه خوان هشتصد ساله شیراز است و با سی واسطه نسبت وی به حضرت سجاد علیه السلام میرسد.
تحصیلات مقدماتی را نزد اساتید پر اسم و رسم آنزمان همانند ملا احمد دارابی و آیت الله میرزا علی اکبر ارسنجانی بپایان آورد و نزد اساتید بلندمرتبه نجف اشرف مانند روضه خوان محمدکاظم شیرازی و ضیاء الدین عراقی و سید ابوالحسن اصفهانی بپایان آورد و به رتبه اجتهاد نائل شوید.
او مسجد جامع عتیق شیراز را که خرابه ای بیش عدم وجود نوسازی کرد و دراین فعالیت مأمونین را بخدمت و حتی خویش دراین سرویس ها کمپانی می کرد تا این سازه که سوابق هزارساله دارااست مجدد آباد شد و او تا مرز شهید شدن دراین مجلس خیر فقط نماز جماعت داشت بلکه درتمام شبها به وعظ و موعظه عموم می پرداخت حتی زمانیکه از منطقه طاغوت منبر رفتن وی ممنوع بود بعداز نماز عشا روی برطرف مامونین میکرد و مطالبی آموزنده میفرمود. او با تاسی انقلاب به امام آدینه شیراز منصوب شد وسپس به نمایندگی مجلس خبرگان ازطرف عموم شیراز منصوب شوید و در ثبت و تدوین ضابطه اسلامی جمهوری اسلامی و ثبت اصل ولایت فقید نقش بسزایی داشت.
اثر ها حوزوی این شهید بزرگوار عبارتند از گستردن و کناره برکفایه الاصول و مکاسب و وسائل روضه خوان انصاری و همینطور تقریرات درس مرحوم روحانی محمد کاظم شیرازی مجاورت صد کتاب در اصول و اخلاقیات و تفصیل درحال حاضر ائمه از وی باقیمانده که اکثر وقت ها بزبان فرنگی نیز ترجمه گردیده از کتاب ها پر اسم و رسم وی که چاپ های مکرری دارااست صلوه الخاشتعین و قلب سلیم – تعصب جاودان و استغاده میباشد ؛ در روز آدینه 20آذر ماه 1360 هنگام عزیمت برای اقامه نماز آدینه بهمراه نوه خویش شهید محمد تقی دستغیب و هشت نفر از یاران با وفا بشهادت رسید.
آیت الله روضه خوان جواد انصاری همدانی از اساتید عرفانی آن بزرگوار بوده که وی نیز از سود گیران انوار آیت الله حاکم بودند.
آقای مهربان محمود حقیقی و واقعی که از یاران و ارادتمندان آن بزرگوار بود اینگونه گوید : خرداد ماه سال 42 بود که آقای دستغیب سخنرانی های تند و شدید خویش را برای طرفداری از امام خمینی استارت کرده بودند و در یک شب دردناک قوای نظامی به خانه وی حمله کرد و شهید را باخود به طهران بردند. عبد آن شب خواب آرامی نداشتم و وحشتم از این بود که وی را اعدام نمایند در ساعتی که خواب چشمانم را فرا گرفت در یک رؤیا دیدم پشت در خانه وی منبری گذاشته وجمعیت متعددی آن ها مجتمع بودند و واعظی خوش آواز درگیر قرائت اشعاری بود که بیشتراز آن در خاطرم باقیمانده بود. زیرا وزن آن هم هم وزن اشعار مولوی بود آنرا در دیوان مثنوی یافتنم هنگامی آنرا تحقیق کردم. دیدم عنیا به عبارتی اشعار آن گوینده میباشد و نسبت به سالم وی امیدوار شدم و دیری نپائید که با طلوع خورشید انقلاب این وعده عملی شوید و شهید دستغیب به آرزوی خویش رسید این بود آن ابیات:
مصطفی را وعده اعطا کرد لطف ها حق
گر بمیری تو نمیرد این سبق
اینجانب کتاب و مفجرت را رافعم
بیش و نادر کن سر قرآن با نعم
کس شائد رخ و معدود کردن دراو
تو به از اینجانب حافظی دیگر مجو
رونقت را روز روز افزون کنم
اسم تو بر زر و بر سکه زنم
منبر و محراب سازم بهر تو
در محبت قهر اینجانب شد قهر تو
اینجانب مناره لبریز کنم آفاق را
کور گردان دو دیده عاق را
باری این شهید بزرگوار در کمال عزت و عفو وبخشش جسد یاره یاره که همانند جدش را در بقعه حضرت سید میر محمد دفن کردند و امروز زیارتگاه عموم ارادتمند و دلسوز انقلاب میباشد.
حضرت آیت الله نجابت
این بزرگوار که از یاران جمعی آیت الله دستغیب بود سرانجام چنان رقم زد که خوابگاه ابدی وی نیز در کنار هم باشد ، ولادت این بزرگوار در سال 1296 هجری خورشیدی در خانواده ای کریم ومهربان الاصل در شهر شیراز بود ، تحصیلات مقدماتی آن بزرگوار در مکتب خان تحت حیث آیت الله العظمی سید عبدالله شیرازی بود و بعد از آن برای ادامه تحصیلات به نجف اشرف مشرف شدند. بیشتراز یک دهه در نجف اشرف اقامت داشتند و به رتبه اجتهاد نائل گردیدند. وی فقیهی صاحب و مالک اسم هم در حوزه علمیه نجف و هم در شیراز مطرح بودند از اساتید حوزوی وی اقاضیاء عراقی ، سید عبدالهادی شیرازی ، سید ابوالحسن اصفهانی ، سید ابوالقاسم خوئی و آیت الله بروجردی بودند ، روزیکه مجوز اجتهاد بایشان دادند سن آن بزرگوار 28 سال بود. عرفان را در نجف پایین حیث حضرت آیت الله حاکم فایده ور گردیند. فرمودند که روزی از آیت الله حکم کننده پرسیدم بعداز شما ما دست بدامن چه کسی زنیم. وی فرمودند شخصی میباشد درهمدان که زمانی بزیارت نجف آمده بود خواست با اینجانب ملاقاتی داشته باشد کسی با وی همدم بود که اینجانب ملاقات اورا طالب نبودم باو گفتم که نیاید وی فردا به همدان رفت خیر اینجانب اورا چشم ام و خیر وی منرا. موقتاً هم اوست که میتواند دست ترا بگیرد. آیت الله نجابت میفرمود روز دوم رحلت حاکم اینجانب نجف ر ا سوراخ کردم و بهمدان رفتم و آیت الله روضه خوان جواد انصاری را پیدا کردم و وی تا مدتی اسکاف میکرد تا سرنوشت با پافشاری و دست بوسی اینجانب منرا بشاگردی عهده دار شد ، روز آن گاه فرمود اینجانب تعدادی سال گذشته بزیارت نجف آمده بودم خیلی تمایل داشتم بخدمت آیت الله حکم کننده برسم در روش که میرفتم صدائی از باطن قلبم برخاست که برگرد یکسری قدمی برگشتم مجدد عازم راه و روش شدم بازهم صدا را از داخل قلبم شنیدم و بازگشتم فردا هم زیرا عازم مسافرت بودم دیگر چیره بزیارت آن بزرگوار نشدم. آیت الله نجابت میفرمود حدود یکماه اینجانب در همدان درخدمت این بزرگوار بودم و بعداز یکماه فرمودند برو به صحیح ادامه بده.
این جانب کریم ومهربان محمود حقیقی وواقعی : از حضرت آیت الله انصاری پرسیدم از در میان شاگردان جنابعالی که از تمامی رفیعتر میباشد ، فرمودند اکانت شیح حسنعلی از اکانت کلیه جداست و آقای آیت الله حکم کننده پس از یک سری ماه که آقای نجابت بخدمتشان مشرف گردیده بودند در مجلس طلاب فرموده بود : شیح حسنعلی اعلی مقبره میباشد این بزرگوار خیر فقط یک مجتهد بود بلکه عارفی که توانست در قدمت با برکت خویش بخش اعظمی را تربیت نماید. فقیهی بود که طلاب متعددی از معارف وی فایده بردند ، پیکار می دانی بود که پس از انقلاب تمامی جا در سرویس فرمایشان امام خمینی بود ، طلاب وی نوعاً در روز ها پیکار در جناح بودند و اکثر زمان ها بدرجه رفیع شهید شدن نائل شدند و اینجانب گزاره فرزند ارشد وی بود ، مکتب علمیه وی که بنام همین شهید میباشد راءس درس دادن اصول فقه و مقدمات و درس بیرون و بویژه در روز ها محرم راءس سوگواری حضرت ابا عبدالله بوده و هنوز هم دایر میباشد همانطورکه یادآور شوید : آرامگاه وی در کنار آرامگاه آیت الله شهید دستغیب در مقبره مطهر حضرت سید میرمحمد(ع) جایدارد و زیارتگاه خاص و عام میباشد.
مجد الاشراف
متخلص به قدسی عارف و حکیم تبارک سده سیزده و چهارده او در سال 1243ه.ق در شیراز متولد شوید. پدرش عـــارف تبارک سده سیزدهم بود، مـــادرش نیز از ســـادات شریفی حسینـــی بود مرحوم احمد تبریزی « وحیدالاولیاء » در رساله اوصاف المقربین که در وضع مدرس خویش یعنی مجدالاشراف نوشتن نموده است اپلیکیشن هفتگی اورا در روز ها اقامت در مشهد مقدس از گویش وی نقل می نماید اینگونه می نگارد :
اشتغال وقت ها خویش را چنین نصیب کرده بود: روزها منعینه را بغیر از روزهای آدینه و دوشنبه به علم آموزی علم ها می پرداخت و آن دو روز را یاد دادن خویش به بعضا از بزرگان می نمود ، مدام با سوراخ حیوانی صائم الدهر بود و در هر اربعین یک روز افطار می نمود شبها در کنار پنجره مقبره مطهر رضوی به صلوات و بیان و اوراد و احیای لیالی می پرداخت.
از آثارش: «تحفه الوجود»، در حکمت و عرفان؛ «تام الحکمة» که سرآغازی «قوائم الانوار و طوالع الاسرار» پدرش، میرزا ابوالقاسم رمز شیرازی، میباشد؛ «خلاصة الذهب»، تمجید سلسلهی ذهبیه رضویه؛ «قنوتیه»، فارسی و عربی؛ «تاریخ حیات قطبالدین شیرازی»؛ «مجلل الانوار» یا این که «کشکول سلسلة الذهب»؛ «مرآت الکاملین»؛ «وصیت طومار»؛ «دیوان» شعر.
رحـــلت وی در سال 1331 قمری واقع شوید و مزار شــریفش در اطـــاقی ویـــژه در حــرم مطهراحمد بن موسی فرمانروا لامپ علیه السلام جای دارد.
بسمل شیرازی
یکیاز پژوهشگران تعالی شیراز بود. به گزارش تذکره دلگشا او بعداز فراگرفتن مقدمات در مکتب حکیم شیراز به علم ها معانی و ذکر و فلسفه و ادبیات دست یافت و مدتها به یادگرفتن اشارات بوعلی سینا و اشعار ملاصدرا پرداخت ، هدایت در کتاب ریاض العارفین درباره وی اینگونه مینگارد : همانا سالهاست که فاضلی باین جامعیت ظهور نکرده و گردون اینگونه نفس شریفی را پیدا نیاورده میباشد.
بسمل در سال 1236 هجری در شیراز وفات کرد و اورا در مقبره سید میرمحمد بن موسی الکاظم دفن کردند.
داوری شیرازی
نامش میرزا محمد و پسر سوم میرزا شفیع رسیدن میباشد. داوری در سال 1238 قمری در شیراز بدنیا آمد اما در علم ها ادبی و ریاضی و حکمت الهی و آداب سخنوری و خط و نگارگری سرآمد اقران بود. دکترحمیدی شیرازی در گفت و گو ادبیات زمان قاجار می نگارد ، داوری گل سرسبد خویشان رسیدن میباشد. با آنکه زود از جهان رفت یک جهان ذوق و سلیقه از خویش بیادگار نهاده ، مدل شعر وی مدل منوچهری میباشد.اثر ها:«دیوان» اشعار او را نزدیک به پانزده هزار بیت دانستهاند. در برخی منابع «رسالهای در عروض» و کتابی در «معانی و بدیع» و «فرهنگ و تمدن» بزرگی به گویش ترکی به او نسبت دادهاند. از اثرها رخ پردازی او: چهار قطعه تصاویر آبرنگی از قیافه رجال پررنگ عصر ناصری که در مرقعی با خطوط متنوع ترتیب یافته میباشد؛ تصویر محمد شفیع رسیدن که بر روی تشکی نشسته میباشد. از خطوط وی: یک ورژن شش محل کار «مثنوی» مولانا، به خودکار نگارش خفی بهتر، با رقم «...واناالعبد...محمد المتخلص بداوری ابنالمرحوم رسیدن...سنه 1267»؛ یک ورژن «لوایح» جامی، به مداد نگارش خفی خوش با رقم «....فی سنه 1276... و اناالعبد داوری بن رسیدن»؛ یک ورژن «چهار نوشتهعلمی» نظامی عروض، به مداد نگارش خوش، با رقم «....حرره داوری بن رسیدن غفرله، سنه 1279»؛ یک ورژن «سحر حلال»؛ به خودکار نگارش خوش با رقم: «....داوری بن رسیدن 1282»؛ چهار تاثیر دیگر او در «حال و روز و اثرها خوشنویسان» نام برده میباشد.
او در سال 1283 دار فانی را خداحافظ ذکر کرد و در بقاع حضرت پادشاه لامپ علیه السلام مدفون شوید.
فرهنگ وتمدن شیرازی
او از شعرا و خوش نویسان شیراز بود. مرحوم روضه خوان رسیدن اخوی زاده او در تفصیل اکنون وی می نویسد: فرهنگ وتمدن چهارمی فرزند میرزا شفیع رسیدن میباشد نامش ابوالقاسم و متخلص به فرهنگ وتمدن میباشد در سال 1242 در شیراز بدنیا آمد و ابتدا جوانی علم ها ادبی و فوت و فن ریاضی را فرا گرفت و حتی علم ها جفر و رمل را دست یافت او گویش فرانسوی را به تشویق حکیم قاآنی علم آموزی نمود و شاعری قدرتمند بود.
ازجمله تالیفات وی ترجمه کتاب بارع در دانش نجوم بالغ بر ده هزار بیت است. کتاب لغتی بنام: فرهنگ وتمدن فرهنگ وتمدن نیز نوشتن کرد. رساله طب الیله و کتاب اشعار از وی مانده میباشد. او در سال 1309 قمری خدانگهدار حیات اذعان کرد و درحرم مطهر سید میر محمد علیه السلام دفن شوید.
رسیدن شیرازی
اسم او شفیع و دارای اسم و رسم به میرزا خرد خان بود، خطی بسیار پسندیده داشت. مرید سرسخت میرزا ابوالقاسم شیرازی ملقب به بی صدا بود و در شعر و شاعری احاطه بی نقص داشت مدل وی مدل منوچهری میباشد قاآنی در حق وی می گوید.
بعداز رسیدن نیابی زیرا اینجانب
صدبار در شرایطی که بکاوی جمهوری اسلامی ایران را
او در طی معاش اثر ها زیبایی به یادگار گذاشت که عبارتنداز:
- دیوان شعر شامل پانزده هزار بیت
- مثنوی بزم رسیدن
- کامل شدن مثنوی نیمهتمام فرهاد و شیرین وحشی
- ترجمه اطواق الذهب زمخشری
- صبح رسیدن
از اثرها دیدنی وی فرهاد و شیرین میباشد و آنرا بزم رسیدن اسم گذاشته میباشد و مراثی سالار شهیدان فراوانی دارااست. فوت وی در سال 1262 بود و در مقبره سلطان لامپ مدفون شوید. دیوان وی بالغ بر سی هزار بیت است.
کتابی در حکمت و حرف به نظم آورده کتاب دیگری در گستردن گفتار فارابی درعلم موسیقی و شرحی درباره عروض و ضوابط رساله ای هم در گستردن روایات قدسیه دارااست.
در شیراز گورستان فراوان بوده میباشد. در کنار هم هر امام زاده گمنامی آرامستان بود که از کلیه مهمتر کنار آرامگاه فرمانروا داعی الله بود که هنوز هم برجاست، افراد سرشناس و دانا و عارف را معمولاً در حرم شریف فرمانروا لامپ علیه السلام دفن می کردند که متاسفانه ما از آن ها چندان خبری نداریم. براین اساس خیر فقط این جای از نگاه امام زاده های متشخص قداست دارااست، بلکه در حالتی که کناره کناره های آن مدفن بزرگانی میباشد که هر یک لامپ تابانی نور و روشنایی افزا برای بعد از ظهر خویش بود.
ای خاک در حالتی که سینه تو بشکافند
بس گوهر قیمتی که در سینه آزمایش
سید ماجد بحرانی
وی درسال 973 ه. ق به دنیا آمد. درسال 1007 ه. ق درحالی که ازسنین خردسالی و بعداز طی روند نوجوانی و جوانی با عرفان اسلامی آشنا شد و نیز به بینایی فقاهتی تر و تمیز شوید به شیراز سفر نمود. از شاگردان پر اسم و رسم وی که شهرت ای بس بلند درعلم حدیث و فقاهت داشت مولانا ملا محسن نتیجه کاشانی میباشد که در طول خویش علامه دهر شوید. این دانشمند بنام شیعی سرنوشت بعد از سالها مجاهدت و درس دادن در علم ها عقلی و نقلی آخر و عاقبت درشب بیست و یکم ماه رمضان سال 1028 ه. ق درسن 55 سالگی در شیراز وفات یافت و درحرم مطهر حضرت پاد شاه لامپ علیه السلام مدفون شوید.
علی بن احمد شیرازی معروف به سید علی خان
محل تولد وی درمدینه منوره بود و بعد از مسافرت و مهاجرت هند به شیراز جهت علم آموزی علم ها فقهی و ادبی پا گذاشت و بعد از فایده بردن از محضر علمای بنام آن زمانه با برجا گذاشتن شرحی پر ارزش از صحیفه سجادیه آخر و عاقبت به سال 1120 ه. ق در شیراز رحلت فرمود و در بقاع حضرت سلطان لامپ علیه السلام درجوار آرامگاه ابدی استادش سید ماجد بحرانی مدفون شوید.
حاج محمد حسین حسینی شیرازی
وی درسال 1175 ه. ق چشم به جهان گشود. او عارف نامی و از بزرگان دانش و متانت و عرفان شیراز، جنت طراز بود وی صاحب و مالک کتاب دارای اسم و رسم ریاض الشهاده میباشند و از سایر اثر ها پر اسم و رسم او شرحی بر سرآغاز مثنوی مولوی و کتاب مثنویات خمسه میباشد. این دانا بزرگوار بعداز سالها مجاهدت و سلوک الی الله و درپیش دریافت کردن شیوه معرفت سرنوشت به سال 1250 ه. ق درسن 75 سالگی خدانگهدار حیات ذکر کرد. و درحرم حضرت سلطان لامپ علیه السلام درجوار مرقد استادش ابوالقاسم بی صدا مدفون شوید.
راستگو خان زند
وی که یکیاز رجال اصلی زمانه حکومت زندیه و اخوی کریمخان زند معروف به نماینده قانونی الرعایا بود به سال 1142 ه. ق در شیراز چشم به جهان گشود و بعد از سالها سرویس به عموم شهر دانش و وقار شیراز تحت عنوان کمک صدیق درکمک به برادرش کریمخان زند که به واقع دوستدار سرویس صادقانه به همنوع خویش بود با کارنامه ای براق آخر و عاقبت درسال 1197 ه. ق درسن 55 سالگی به امر آقا محمدخان قاجار چشمشان را نابینا کردند و آنگاه به قتل رساندند و در حجره درون حیاط آستان مقدس احمدی و محمدی علیهما السلام که دفتر کار نذورات فعلی میباشد دردیوار شمالی به خاک سپردند و درحال حاضر سنگ بقعه آن مرحوم در ورودی موزه آستان مقدس حفظ میشود.
جعفر خان زند
این فرد شریف و بزرگوار سال 1163 ه. ق در شیراز چشم به جهان گشود. او فرزند درست گو خان و بابا لطفعلی خان زند بود که فرزند وی یعنی به عبارتی لطفعلی خان زند واپسین شخص رشید، اهل پیکار و جوانمرد مردمان زندیه بود. جعفر خان زند بعد از سالها خدمتگزاری به عموم شریف و محجوب شیراز و با داشتن همتی بلند در اضافه کردن افتخارات این کشور متانت پرور عاقبت درسال 1203 ه. ق درسن 40 سالگی به فرمان آقا محمدخان قاجار آغاز مسموم و بعد از آن به قتل رساندند، درحجره باطن تراس آستان مقدس احمدی و محمدی علیهما السلام در محل فعلی دفتر کار نذورات در دیوار جنوبی به خاک سپردند و اکنون سنگ بقاع وی در ورودی موزه آستان مقدس حفظ میگردد.
ادب شیرازی
اسم اساسی وی احمد و پسر ارشد رسیدن شیرازی بود. او درسال 1232 ه. ق در شیراز به دنیا آمد و درسنین جوانی به علم آموزی علم ها صرف و نحو، فقه و اصول، ادبیات و حکمت الهی پرداخت و درتمام این دانشها سرآمد بعد از ظهر خویش بود. او همچون پدرش درتمامی هفت خط خوشنویسی مدرس بود به ویژه درخط نسخه ها و ثلث و رقاع و شکسته را درنهایت مهارت می نوشت. عاقبت آن فقیه فرزانه بعداز سپری نمودن عمری پرخیر وبرکت درماه شوال سال 1298 ه. ق درسن 66 سالگی وفات نمود و درحرم حضرت پاد شاه لامپ علیه السلام در مجاورت بابا بزرگوارش به خاک ودیعت شد.
حکیم شیرازی
اسم اساسی وی محمود و دومی فرزند رسیدن بود. او درسال 1234 ه. ق در شیرازدیده به عالم گشود در بالا تخلص شعری خویش را طوبی تفاهم نامه. درسنین جوانی به علم آموزی علم ها، ادبیات و حکمت الهی پرداخت اما بعداً تخلص خویش را به انگیزه شوق و اشتیاق فراوان به دانش حکمت به حکیم تغییر و تحول بخشید. این دانشمند عالیقدر سرنوشت به سال 1274 ه. ق در سن 40 سالگی چشم از عالم فرو بست و درپایین بارگاه مطهر حضرت پاد شاه لامپ علیه السلام مدفون شوید.
ابوالقاسم شیرازی
وی چهارمین فرزند رسیدن متخلص به فرهنگ وتمدن بود. او درسال 1242 ه. ق در شیراز متولد شد و زیرا مرحوم پدرش درنوشتن هفت خط مدرس شوید ضمن دیوان شعر تالیفات و تصنیفات دیگری از او به یادگار باقی مانده میباشد تفصیل اوضاع و احوال و آثارش درکتب تذکره و در باغ رسیدن نوشته آمده میباشد. عاقبت او به سال 1309 ه. ق در سن 67 سالگی وفات نمود و درجوار تربت مقدس حضرت سید میرمحمد علیه السلام مدفون شوید.
توحید شیرازی
اسم اساسی وی اسماعیل پنجمین فرزند رسیدن شیرازی بود. او درسال 1245 ه. ق در شیراز چشم به جهان گشود و مانند بابا و برادرانش درگفتن اشکال شعر تبحر بسزایی داشت وی هفت خط خوشنویسی به ویژه نسخه ها را بسیار بهتر و پسندیده می نوشت عاقبت آن شعر سرا توانای میهن دیرین عجم به سال 1286 ه. ق درسن 41 سالگی دیده از دنیا فروبست و درحرم حضرت پادشاه لامپ علیه السلام مدفون شوید.
عبدالوهاب یزدانی
ششمی فرزند رسیدن شیرازی درسال 1252 ه. ق درشیراز متولد شد او همچون بابا و برادرانش خطوط متفاوت را استادانه می نگاشت وی دارنده دیوان شعر و تصانیف فراوانی بود تفصیل وضع و آثارش درکتب تذکره تصویب میباشد. عاقبت این شعر سرا شهرعلم و آرامش و معلم فرهیخته به سال 1328 ه. ق در سن 76 سالگی خدانگهدار حیات اذعان کرد و در بقاع حضرت سید میرمحمد علیه السلام درجوار آرامگاه برادرش تمدن به خاک امانت شد.
میرزا حبیب الله شریفی
وی درسال 825 ه. ق چشم به چهان گشود. او از واقفین معروف آستان مقدس احمدی و محمدی (علیهما السلام ) بودند و با تلاش بلندی که داشتند بخش اعظمی از رقبات شهرستان میمندرا که بوسیله بانو تاشی خاتون مامان فرمان روا ابو اسحاق اینجو وقف بر آستان خوش یمن حضرت پادشاه لامپ علیه السلام شده بود را پیگیری نموده و به اسم آستان مقدس به تصویب رساندند. او به سال 920 ه. ق درسن 95 سالگی وفات یافت. وی دربخش کفش کن آستان مقدس احمدی و محمدی علیهما السلام ذیل بارگاه بقاع مطهر رو به ضلع شرقی مدفون میباشند.
عسکرخان
وی که به سال 1255 ه. ق درشهرستان فیروز آباد به دنیا آمد، یکی مشهورترین مدفونین درحرم مطهرحضرت پادشاه لامپ علیه السلام از کلانتران بسیار دارای اسم و رسم و درعین اکنون شجاع و دین دار ایل عرب باصری بوده و درب پر اسم و رسم به عسکر خانی را که ازجنس نقره میباشد و درب جنوبی بقعه مطهر که از آن سمت به رواق جنوبی زیر پا وارد میگردند که محل دفن عسکر خان نیز دراین بخش جایدارد را در برابرمال الاجاره موقوفه میج که از رقبات وقف گردیده برآستان مقدس احمدی و محمدی علیهما السلام میباشد و در اجاره همین شخص بوده میباشد ساخته و نثار آستان مقدس حضرت پاد شاه لامپ علیه السلام کرده است. او به سال 1330 ه. ق درسن 75 سالگی خدانگهدار حیات اظهارکرد.
حضرت آیت الله سید محمد طاهری
آن فقیه فرزانه و مجاهد ربانی به سال 1298 ه. ش در شیراز در خاندانی شیخ و متخلق به خلق اسلامی و اوصاف حمیده چشم به عالم گشودند. بابا بزرگوارشان حضرت آیت اله العظمی سید عبدالله شیرازی از عارفان نامی و روحانیون پررنگ شیراز جنت طراز و دانش پرور بود. آن فقیه بزرگوار و عارف به حق پیوسته بعداز علم آموزی علم ها حوزوی و تربیت نمودن شاگردان با کفایت و مستعد درحوزه علم ها متفاوت فقاهتی براق ترین سالهای قدمت شریف و حیات لبریز برکت خود را که قریب به 55 سال بود در سمت امام جماعت مقبره مطهرحضرت احمد بن موسی سلطان لامپ علیه السلام سپری نمود که خویش درخور حمد و قدر نهادن بسیار میباشد و درطول دوران این سرویس صادقانه و پر ارزش زائرین و مجاورین حرمین شریفین از برکات وجود مالامال برکت آن عزیز مهاجرت کرده به دیار باقی سود های فراوان بردند تا آنکه آخر و عاقبت روح پرفتوح آن آدم بزرگ رده به سوی ملکوت اعلا مالامال کشید و به سال 1388 ه. ش درسن 90 سالگی جان به جان آفرین تسلیم کردند. آن جنت جای خلد آشیان در رواق ضلع جنوب شرقی صحن آستان مقدس، ورودی مسجد جامع عتیق مدفون میباشند.
حضرت آیت الله روحانی عبدالحسین حائری شیرازی
آن فقید مجاهد به سال 1250 ه. ش در خانواده ای با اصالت و سرشار ازمعنویت و علاقه وعلاقه فراوان به قبیله طهارت علیهم السلام در شهرکربلای معلی متولد شد. بابا بزرگوار وی روضه خوان محمد طاهر حائری شیرازی و مامان گرامیشان بانویی مسلمان، با تقوا و آیین اطمینان بود که دردوران بازداشتن عفاف رضا خانی در حدود 25 سال به نماد اعتراض درخانه گرد هم آیی. مرحوم آیت الله روضه خوان عبدالحسین حائری در روزگار قدمت شریف خود همواره در درنگ تذهیب نفس بود. آن مرحوم بسیار خوشاخلاق، متین و متوازن بود و همواره حرمت قرآن را ملاحظه میکرد و شوق واشتیاق فراوانی به فرا گیری علم ها شرعی و عرفان داشت. مرشد وی در تذهیب و عرفان روحانی محمد بهاری همدانی بود که در کربلا وقتی که وی نوجوانی 14 ساله بود تعلیمات ارزنده خود را به او ارزانی داشت. وی همواره به اندیشه رفع اختلاف و مصلحت اندیشی در کارها عموم خطه عجم بودند. آن مرحوم شغل بسیار ارزنده ای را در احیاء جای های مذهبی شهر دانش و وقار شیراز اعمال بخشید. با این توضیح که مسجد امام خمینی مجاورت میدان شهدای فعلی را که به عبارتی مسجد سپهسالار دیرین میباشد بازسازی و نوسازی نمود.سرنوشت آن عارف ربانی و مجاهد نستوه بعد از سالها زهدو تقوا و عبادت و رواج معارف واحکام شریعت اسلام ناب محمدی صلی الله علیه و آله با برجای گذاشتن سنتهای حسنه واقدامات ارزنده قابل حمد به سال 1329 ه. ش دعوت حق را لبیک ذکر کرد وجان به جان آفرین تسلیم نمود. ودر صحن ضریح ملکوتی ملک نگهبان حرمین شریفین احمدی و محمدی علیهما السلام مشرف به حیاط آستان مقدس احمدی (علیه السلام) درضلع شمال غربی مدفون شوید.
از اوائل صدر اسلام ایرانیان اعتنا و عشق ای به اهل بیت داشته اند ، در طی قدمت آرزوی اکثر وی زیارت قبور ائمه اطهار بوده میباشد ، مراسم عزاداری وی در هیچ میهن اسلام بعظمت مجالس ایرانیان برپا نمی شوید حتی آرزوی وی این بود که بعداز مرگ جسد وی در کنار مرقد ائمه اطهار دفن گردد. خواجه نصیرالدین طوسی از اجله علمای شیعه میباشد وصیت میکند که جسد من را در پائین قبر امیرالمؤمنین دفن نمایند و روی سنگ قبرم بنویسند: «کلبهم باسط دراعیه بالوصیه» (کهف، 18) بخش اعظمی از ایرانیان وصیت داشتند که آرامگاه حضرات فرزندان حضرت موسی بن جعفر علیهما السلام در شیراز پیدا شد آن ها که وجهی برای حمل لاشه آن ها در دسترس عدم وجود پافشاری وی براین بود که درجوار مقبره این حضرات دفن شوند ، و اکثری از آنها با ارادتی که مریدانشان به ایـشان داشتند ، ایـن شغل را ذکر میکردند و مسلم قبور وی درین هزار سال پناهگاه اجسادی بزرگانی میباشد که بسیار از آن ناشناخته مانده اند. ما در اینجا بذکر یک سری بدن از بزرگانی که مدارکی برای دفن آنان در مجاورت این قبور داریم میپردازیم.
آیت الله شهید سید مخلوق الحسین دستغیب
وی دومین شهید محراب انقلاب اسلامی میباشد مرقد او در مقبره مطهر سید میرمحمد بن موسی بن الکاظم است که آیتم دقت و زیارتگاه عموم شیراز میباشد. او ازخاندان اصیل و روضه خوان هشتصد ساله شیراز است و با سی واسطه نسبت وی به حضرت سجاد علیه السلام میرسد.
تحصیلات مقدماتی را نزد اساتید پر اسم و رسم آنزمان همانند ملا احمد دارابی و آیت الله میرزا علی اکبر ارسنجانی بپایان آورد و نزد اساتید بلندمرتبه نجف اشرف مانند روضه خوان محمدکاظم شیرازی و ضیاء الدین عراقی و سید ابوالحسن اصفهانی بپایان آورد و به رتبه اجتهاد نائل شوید.
او مسجد جامع عتیق شیراز را که خرابه ای بیش عدم وجود نوسازی کرد و دراین فعالیت مأمونین را بخدمت و حتی خویش دراین سرویس ها کمپانی می کرد تا این سازه که سوابق هزارساله دارااست مجدد آباد شد و او تا مرز شهید شدن دراین مجلس خیر فقط نماز جماعت داشت بلکه درتمام شبها به وعظ و موعظه عموم می پرداخت حتی زمانیکه از منطقه طاغوت منبر رفتن وی ممنوع بود بعداز نماز عشا روی برطرف مامونین میکرد و مطالبی آموزنده میفرمود. او با تاسی انقلاب به امام آدینه شیراز منصوب شد وسپس به نمایندگی مجلس خبرگان ازطرف عموم شیراز منصوب شوید و در ثبت و تدوین ضابطه اسلامی جمهوری اسلامی و ثبت اصل ولایت فقید نقش بسزایی داشت.
اثر ها حوزوی این شهید بزرگوار عبارتند از گستردن و کناره برکفایه الاصول و مکاسب و وسائل روضه خوان انصاری و همینطور تقریرات درس مرحوم روحانی محمد کاظم شیرازی مجاورت صد کتاب در اصول و اخلاقیات و تفصیل درحال حاضر ائمه از وی باقیمانده که اکثر وقت ها بزبان فرنگی نیز ترجمه گردیده از کتاب ها پر اسم و رسم وی که چاپ های مکرری دارااست صلوه الخاشتعین و قلب سلیم – تعصب جاودان و استغاده میباشد ؛ در روز آدینه 20آذر ماه 1360 هنگام عزیمت برای اقامه نماز آدینه بهمراه نوه خویش شهید محمد تقی دستغیب و هشت نفر از یاران با وفا بشهادت رسید.
آیت الله روضه خوان جواد انصاری همدانی از اساتید عرفانی آن بزرگوار بوده که وی نیز از سود گیران انوار آیت الله حاکم بودند.
آقای مهربان محمود حقیقی و واقعی که از یاران و ارادتمندان آن بزرگوار بود اینگونه گوید : خرداد ماه سال 42 بود که آقای دستغیب سخنرانی های تند و شدید خویش را برای طرفداری از امام خمینی استارت کرده بودند و در یک شب دردناک قوای نظامی به خانه وی حمله کرد و شهید را باخود به طهران بردند. عبد آن شب خواب آرامی نداشتم و وحشتم از این بود که وی را اعدام نمایند در ساعتی که خواب چشمانم را فرا گرفت در یک رؤیا دیدم پشت در خانه وی منبری گذاشته وجمعیت متعددی آن ها مجتمع بودند و واعظی خوش آواز درگیر قرائت اشعاری بود که بیشتراز آن در خاطرم باقیمانده بود. زیرا وزن آن هم هم وزن اشعار مولوی بود آنرا در دیوان مثنوی یافتنم هنگامی آنرا تحقیق کردم. دیدم عنیا به عبارتی اشعار آن گوینده میباشد و نسبت به سالم وی امیدوار شدم و دیری نپائید که با طلوع خورشید انقلاب این وعده عملی شوید و شهید دستغیب به آرزوی خویش رسید این بود آن ابیات:
مصطفی را وعده اعطا کرد لطف ها حق
گر بمیری تو نمیرد این سبق
اینجانب کتاب و مفجرت را رافعم
بیش و نادر کن سر قرآن با نعم
کس شائد رخ و معدود کردن دراو
تو به از اینجانب حافظی دیگر مجو
رونقت را روز روز افزون کنم
اسم تو بر زر و بر سکه زنم
منبر و محراب سازم بهر تو
در محبت قهر اینجانب شد قهر تو
اینجانب مناره لبریز کنم آفاق را
کور گردان دو دیده عاق را
باری این شهید بزرگوار در کمال عزت و عفو وبخشش جسد یاره یاره که همانند جدش را در بقعه حضرت سید میر محمد دفن کردند و امروز زیارتگاه عموم ارادتمند و دلسوز انقلاب میباشد.
حضرت آیت الله نجابت
این بزرگوار که از یاران جمعی آیت الله دستغیب بود سرانجام چنان رقم زد که خوابگاه ابدی وی نیز در کنار هم باشد ، ولادت این بزرگوار در سال 1296 هجری خورشیدی در خانواده ای کریم ومهربان الاصل در شهر شیراز بود ، تحصیلات مقدماتی آن بزرگوار در مکتب خان تحت حیث آیت الله العظمی سید عبدالله شیرازی بود و بعد از آن برای ادامه تحصیلات به نجف اشرف مشرف شدند. بیشتراز یک دهه در نجف اشرف اقامت داشتند و به رتبه اجتهاد نائل گردیدند. وی فقیهی صاحب و مالک اسم هم در حوزه علمیه نجف و هم در شیراز مطرح بودند از اساتید حوزوی وی اقاضیاء عراقی ، سید عبدالهادی شیرازی ، سید ابوالحسن اصفهانی ، سید ابوالقاسم خوئی و آیت الله بروجردی بودند ، روزیکه مجوز اجتهاد بایشان دادند سن آن بزرگوار 28 سال بود. عرفان را در نجف پایین حیث حضرت آیت الله حاکم فایده ور گردیند. فرمودند که روزی از آیت الله حکم کننده پرسیدم بعداز شما ما دست بدامن چه کسی زنیم. وی فرمودند شخصی میباشد درهمدان که زمانی بزیارت نجف آمده بود خواست با اینجانب ملاقاتی داشته باشد کسی با وی همدم بود که اینجانب ملاقات اورا طالب نبودم باو گفتم که نیاید وی فردا به همدان رفت خیر اینجانب اورا چشم ام و خیر وی منرا. موقتاً هم اوست که میتواند دست ترا بگیرد. آیت الله نجابت میفرمود روز دوم رحلت حاکم اینجانب نجف ر ا سوراخ کردم و بهمدان رفتم و آیت الله روضه خوان جواد انصاری را پیدا کردم و وی تا مدتی اسکاف میکرد تا سرنوشت با پافشاری و دست بوسی اینجانب منرا بشاگردی عهده دار شد ، روز آن گاه فرمود اینجانب تعدادی سال گذشته بزیارت نجف آمده بودم خیلی تمایل داشتم بخدمت آیت الله حکم کننده برسم در روش که میرفتم صدائی از باطن قلبم برخاست که برگرد یکسری قدمی برگشتم مجدد عازم راه و روش شدم بازهم صدا را از داخل قلبم شنیدم و بازگشتم فردا هم زیرا عازم مسافرت بودم دیگر چیره بزیارت آن بزرگوار نشدم. آیت الله نجابت میفرمود حدود یکماه اینجانب در همدان درخدمت این بزرگوار بودم و بعداز یکماه فرمودند برو به صحیح ادامه بده.
این جانب کریم ومهربان محمود حقیقی وواقعی : از حضرت آیت الله انصاری پرسیدم از در میان شاگردان جنابعالی که از تمامی رفیعتر میباشد ، فرمودند اکانت شیح حسنعلی از اکانت کلیه جداست و آقای آیت الله حکم کننده پس از یک سری ماه که آقای نجابت بخدمتشان مشرف گردیده بودند در مجلس طلاب فرموده بود : شیح حسنعلی اعلی مقبره میباشد این بزرگوار خیر فقط یک مجتهد بود بلکه عارفی که توانست در قدمت با برکت خویش بخش اعظمی را تربیت نماید. فقیهی بود که طلاب متعددی از معارف وی فایده بردند ، پیکار می دانی بود که پس از انقلاب تمامی جا در سرویس فرمایشان امام خمینی بود ، طلاب وی نوعاً در روز ها پیکار در جناح بودند و اکثر زمان ها بدرجه رفیع شهید شدن نائل شدند و اینجانب گزاره فرزند ارشد وی بود ، مکتب علمیه وی که بنام همین شهید میباشد راءس درس دادن اصول فقه و مقدمات و درس بیرون و بویژه در روز ها محرم راءس سوگواری حضرت ابا عبدالله بوده و هنوز هم دایر میباشد همانطورکه یادآور شوید : آرامگاه وی در کنار آرامگاه آیت الله شهید دستغیب در مقبره مطهر حضرت سید میرمحمد(ع) جایدارد و زیارتگاه خاص و عام میباشد.
مجد الاشراف
متخلص به قدسی عارف و حکیم تبارک سده سیزده و چهارده او در سال 1243ه.ق در شیراز متولد شوید. پدرش عـــارف تبارک سده سیزدهم بود، مـــادرش نیز از ســـادات شریفی حسینـــی بود مرحوم احمد تبریزی « وحیدالاولیاء » در رساله اوصاف المقربین که در وضع مدرس خویش یعنی مجدالاشراف نوشتن نموده است اپلیکیشن هفتگی اورا در روز ها اقامت در مشهد مقدس از گویش وی نقل می نماید اینگونه می نگارد :
اشتغال وقت ها خویش را چنین نصیب کرده بود: روزها منعینه را بغیر از روزهای آدینه و دوشنبه به علم آموزی علم ها می پرداخت و آن دو روز را یاد دادن خویش به بعضا از بزرگان می نمود ، مدام با سوراخ حیوانی صائم الدهر بود و در هر اربعین یک روز افطار می نمود شبها در کنار پنجره مقبره مطهر رضوی به صلوات و بیان و اوراد و احیای لیالی می پرداخت.
از آثارش: «تحفه الوجود»، در حکمت و عرفان؛ «تام الحکمة» که سرآغازی «قوائم الانوار و طوالع الاسرار» پدرش، میرزا ابوالقاسم رمز شیرازی، میباشد؛ «خلاصة الذهب»، تمجید سلسلهی ذهبیه رضویه؛ «قنوتیه»، فارسی و عربی؛ «تاریخ حیات قطبالدین شیرازی»؛ «مجلل الانوار» یا این که «کشکول سلسلة الذهب»؛ «مرآت الکاملین»؛ «وصیت طومار»؛ «دیوان» شعر.
رحـــلت وی در سال 1331 قمری واقع شوید و مزار شــریفش در اطـــاقی ویـــژه در حــرم مطهراحمد بن موسی فرمانروا لامپ علیه السلام جای دارد.
بسمل شیرازی
یکیاز پژوهشگران تعالی شیراز بود. به گزارش تذکره دلگشا او بعداز فراگرفتن مقدمات در مکتب حکیم شیراز به علم ها معانی و ذکر و فلسفه و ادبیات دست یافت و مدتها به یادگرفتن اشارات بوعلی سینا و اشعار ملاصدرا پرداخت ، هدایت در کتاب ریاض العارفین درباره وی اینگونه مینگارد : همانا سالهاست که فاضلی باین جامعیت ظهور نکرده و گردون اینگونه نفس شریفی را پیدا نیاورده میباشد.
بسمل در سال 1236 هجری در شیراز وفات کرد و اورا در مقبره سید میرمحمد بن موسی الکاظم دفن کردند.
داوری شیرازی
نامش میرزا محمد و پسر سوم میرزا شفیع رسیدن میباشد. داوری در سال 1238 قمری در شیراز بدنیا آمد اما در علم ها ادبی و ریاضی و حکمت الهی و آداب سخنوری و خط و نگارگری سرآمد اقران بود. دکترحمیدی شیرازی در گفت و گو ادبیات زمان قاجار می نگارد ، داوری گل سرسبد خویشان رسیدن میباشد. با آنکه زود از جهان رفت یک جهان ذوق و سلیقه از خویش بیادگار نهاده ، مدل شعر وی مدل منوچهری میباشد.اثر ها:«دیوان» اشعار او را نزدیک به پانزده هزار بیت دانستهاند. در برخی منابع «رسالهای در عروض» و کتابی در «معانی و بدیع» و «فرهنگ و تمدن» بزرگی به گویش ترکی به او نسبت دادهاند. از اثرها رخ پردازی او: چهار قطعه تصاویر آبرنگی از قیافه رجال پررنگ عصر ناصری که در مرقعی با خطوط متنوع ترتیب یافته میباشد؛ تصویر محمد شفیع رسیدن که بر روی تشکی نشسته میباشد. از خطوط وی: یک ورژن شش محل کار «مثنوی» مولانا، به خودکار نگارش خفی بهتر، با رقم «...واناالعبد...محمد المتخلص بداوری ابنالمرحوم رسیدن...سنه 1267»؛ یک ورژن «لوایح» جامی، به مداد نگارش خفی خوش با رقم «....فی سنه 1276... و اناالعبد داوری بن رسیدن»؛ یک ورژن «چهار نوشتهعلمی» نظامی عروض، به مداد نگارش خوش، با رقم «....حرره داوری بن رسیدن غفرله، سنه 1279»؛ یک ورژن «سحر حلال»؛ به خودکار نگارش خوش با رقم: «....داوری بن رسیدن 1282»؛ چهار تاثیر دیگر او در «حال و روز و اثرها خوشنویسان» نام برده میباشد.
او در سال 1283 دار فانی را خداحافظ ذکر کرد و در بقاع حضرت پادشاه لامپ علیه السلام مدفون شوید.
میرزا ابوالقاسم خاموش
او عارف دارای اسم و رسم قرن سیزدهم هجری میباشد که از مشایخ سلوکی شیراز بود. او بعد از دستیابی علم ها نخستین به قصد یافتن مرد جامعی به اصفهان رفت و در نائین بخدمت حاج عبدالوهاب نائینی رسید و به اشاره او به ریاضی ها شدید و مهاجرت های گوناگون پرداخت. تشریفات ترحیم مشهد دو مهاجرت به مکه و مدینه مشرف شد. بعد از وفات استادش زمان چهار سال خل وچل وار در کاشان و اصفهان بسر آورد و بعد از آن به شیراز مراجعت نمود. در سال 1339 هجری در شیراز خداحافظ حیات اعلامکرد و سازه به وصیت وی، او را در تحت قبر حضرت احمد بن موسی دفن کردند.
فرهنگ وتمدن شیرازی
او از شعرا و خوش نویسان شیراز بود. مرحوم روضه خوان رسیدن اخوی زاده او در تفصیل اکنون وی می نویسد: فرهنگ وتمدن چهارمی فرزند میرزا شفیع رسیدن میباشد نامش ابوالقاسم و متخلص به فرهنگ وتمدن میباشد در سال 1242 در شیراز بدنیا آمد و ابتدا جوانی علم ها ادبی و فوت و فن ریاضی را فرا گرفت و حتی علم ها جفر و رمل را دست یافت او گویش فرانسوی را به تشویق حکیم قاآنی علم آموزی نمود و شاعری قدرتمند بود.
ازجمله تالیفات وی ترجمه کتاب بارع در دانش نجوم بالغ بر ده هزار بیت است. کتاب لغتی بنام: فرهنگ وتمدن فرهنگ وتمدن نیز نوشتن کرد. رساله طب الیله و کتاب اشعار از وی مانده میباشد. او در سال 1309 قمری خدانگهدار حیات اذعان کرد و درحرم مطهر سید میر محمد علیه السلام دفن شوید.
رسیدن شیرازی
اسم او شفیع و دارای اسم و رسم به میرزا خرد خان بود، خطی بسیار پسندیده داشت. مرید سرسخت میرزا ابوالقاسم شیرازی ملقب به بی صدا بود و در شعر و شاعری احاطه بی نقص داشت مدل وی مدل منوچهری میباشد قاآنی در حق وی می گوید.
بعداز رسیدن نیابی زیرا اینجانب
صدبار در شرایطی که بکاوی جمهوری اسلامی ایران را
او در طی معاش اثر ها زیبایی به یادگار گذاشت که عبارتنداز:
- دیوان شعر شامل پانزده هزار بیت
- مثنوی بزم رسیدن
- کامل شدن مثنوی نیمهتمام فرهاد و شیرین وحشی
- ترجمه اطواق الذهب زمخشری
- صبح رسیدن
از اثرها دیدنی وی فرهاد و شیرین میباشد و آنرا بزم رسیدن اسم گذاشته میباشد و مراثی سالار شهیدان فراوانی دارااست. فوت وی در سال 1262 بود و در مقبره سلطان لامپ مدفون شوید. دیوان وی بالغ بر سی هزار بیت است.
کتابی در حکمت و حرف به نظم آورده کتاب دیگری در گستردن گفتار فارابی درعلم موسیقی و شرحی درباره عروض و ضوابط رساله ای هم در گستردن روایات قدسیه دارااست.
در شیراز گورستان فراوان بوده میباشد. در کنار هم هر امام زاده گمنامی آرامستان بود که از کلیه مهمتر کنار آرامگاه فرمانروا داعی الله بود که هنوز هم برجاست، افراد سرشناس و دانا و عارف را معمولاً در حرم شریف فرمانروا لامپ علیه السلام دفن می کردند که متاسفانه ما از آن ها چندان خبری نداریم. براین اساس خیر فقط این جای از نگاه امام زاده های متشخص قداست دارااست، بلکه در حالتی که کناره کناره های آن مدفن بزرگانی میباشد که هر یک لامپ تابانی نور و روشنایی افزا برای بعد از ظهر خویش بود.
ای خاک در حالتی که سینه تو بشکافند
بس گوهر قیمتی که در سینه آزمایش
سید ماجد بحرانی
وی درسال 973 ه. ق به دنیا آمد. درسال 1007 ه. ق درحالی که ازسنین خردسالی و بعداز طی روند نوجوانی و جوانی با عرفان اسلامی آشنا شد و نیز به بینایی فقاهتی تر و تمیز شوید به شیراز سفر نمود. از شاگردان پر اسم و رسم وی که شهرت ای بس بلند درعلم حدیث و فقاهت داشت مولانا ملا محسن نتیجه کاشانی میباشد که در طول خویش علامه دهر شوید. این دانشمند بنام شیعی سرنوشت بعد از سالها مجاهدت و درس دادن در علم ها عقلی و نقلی آخر و عاقبت درشب بیست و یکم ماه رمضان سال 1028 ه. ق درسن 55 سالگی در شیراز وفات یافت و درحرم مطهر حضرت پاد شاه لامپ علیه السلام مدفون شوید.
علی بن احمد شیرازی معروف به سید علی خان
محل تولد وی درمدینه منوره بود و بعد از مسافرت و مهاجرت هند به شیراز جهت علم آموزی علم ها فقهی و ادبی پا گذاشت و بعد از فایده بردن از محضر علمای بنام آن زمانه با برجا گذاشتن شرحی پر ارزش از صحیفه سجادیه آخر و عاقبت به سال 1120 ه. ق در شیراز رحلت فرمود و در بقاع حضرت سلطان لامپ علیه السلام درجوار آرامگاه ابدی استادش سید ماجد بحرانی مدفون شوید.
حاج محمد حسین حسینی شیرازی
وی درسال 1175 ه. ق چشم به جهان گشود. او عارف نامی و از بزرگان دانش و متانت و عرفان شیراز، جنت طراز بود وی صاحب و مالک کتاب دارای اسم و رسم ریاض الشهاده میباشند و از سایر اثر ها پر اسم و رسم او شرحی بر سرآغاز مثنوی مولوی و کتاب مثنویات خمسه میباشد. این دانا بزرگوار بعداز سالها مجاهدت و سلوک الی الله و درپیش دریافت کردن شیوه معرفت سرنوشت به سال 1250 ه. ق درسن 75 سالگی خدانگهدار حیات ذکر کرد. و درحرم حضرت سلطان لامپ علیه السلام درجوار مرقد استادش ابوالقاسم بی صدا مدفون شوید.
راستگو خان زند
وی که یکیاز رجال اصلی زمانه حکومت زندیه و اخوی کریمخان زند معروف به نماینده قانونی الرعایا بود به سال 1142 ه. ق در شیراز چشم به جهان گشود و بعد از سالها سرویس به عموم شهر دانش و وقار شیراز تحت عنوان کمک صدیق درکمک به برادرش کریمخان زند که به واقع دوستدار سرویس صادقانه به همنوع خویش بود با کارنامه ای براق آخر و عاقبت درسال 1197 ه. ق درسن 55 سالگی به امر آقا محمدخان قاجار چشمشان را نابینا کردند و آنگاه به قتل رساندند و در حجره درون حیاط آستان مقدس احمدی و محمدی علیهما السلام که دفتر کار نذورات فعلی میباشد دردیوار شمالی به خاک سپردند و درحال حاضر سنگ بقعه آن مرحوم در ورودی موزه آستان مقدس حفظ میشود.
جعفر خان زند
این فرد شریف و بزرگوار سال 1163 ه. ق در شیراز چشم به جهان گشود. او فرزند درست گو خان و بابا لطفعلی خان زند بود که فرزند وی یعنی به عبارتی لطفعلی خان زند واپسین شخص رشید، اهل پیکار و جوانمرد مردمان زندیه بود. جعفر خان زند بعد از سالها خدمتگزاری به عموم شریف و محجوب شیراز و با داشتن همتی بلند در اضافه کردن افتخارات این کشور متانت پرور عاقبت درسال 1203 ه. ق درسن 40 سالگی به فرمان آقا محمدخان قاجار آغاز مسموم و بعد از آن به قتل رساندند، درحجره باطن تراس آستان مقدس احمدی و محمدی علیهما السلام در محل فعلی دفتر کار نذورات در دیوار جنوبی به خاک سپردند و اکنون سنگ بقاع وی در ورودی موزه آستان مقدس حفظ میگردد.
ادب شیرازی
اسم اساسی وی احمد و پسر ارشد رسیدن شیرازی بود. او درسال 1232 ه. ق در شیراز به دنیا آمد و درسنین جوانی به علم آموزی علم ها صرف و نحو، فقه و اصول، ادبیات و حکمت الهی پرداخت و درتمام این دانشها سرآمد بعد از ظهر خویش بود. او همچون پدرش درتمامی هفت خط خوشنویسی مدرس بود به ویژه درخط نسخه ها و ثلث و رقاع و شکسته را درنهایت مهارت می نوشت. عاقبت آن فقیه فرزانه بعداز سپری نمودن عمری پرخیر وبرکت درماه شوال سال 1298 ه. ق درسن 66 سالگی وفات نمود و درحرم حضرت پاد شاه لامپ علیه السلام در مجاورت بابا بزرگوارش به خاک ودیعت شد.
حکیم شیرازی
اسم اساسی وی محمود و دومی فرزند رسیدن بود. او درسال 1234 ه. ق در شیرازدیده به عالم گشود در بالا تخلص شعری خویش را طوبی تفاهم نامه. درسنین جوانی به علم آموزی علم ها، ادبیات و حکمت الهی پرداخت اما بعداً تخلص خویش را به انگیزه شوق و اشتیاق فراوان به دانش حکمت به حکیم تغییر و تحول بخشید. این دانشمند عالیقدر سرنوشت به سال 1274 ه. ق در سن 40 سالگی چشم از عالم فرو بست و درپایین بارگاه مطهر حضرت پاد شاه لامپ علیه السلام مدفون شوید.
ابوالقاسم شیرازی
وی چهارمین فرزند رسیدن متخلص به فرهنگ وتمدن بود. او درسال 1242 ه. ق در شیراز متولد شد و زیرا مرحوم پدرش درنوشتن هفت خط مدرس شوید ضمن دیوان شعر تالیفات و تصنیفات دیگری از او به یادگار باقی مانده میباشد تفصیل اوضاع و احوال و آثارش درکتب تذکره و در باغ رسیدن نوشته آمده میباشد. عاقبت او به سال 1309 ه. ق در سن 67 سالگی وفات نمود و درجوار تربت مقدس حضرت سید میرمحمد علیه السلام مدفون شوید.
توحید شیرازی
اسم اساسی وی اسماعیل پنجمین فرزند رسیدن شیرازی بود. او درسال 1245 ه. ق در شیراز چشم به جهان گشود و مانند بابا و برادرانش درگفتن اشکال شعر تبحر بسزایی داشت وی هفت خط خوشنویسی به ویژه نسخه ها را بسیار بهتر و پسندیده می نوشت عاقبت آن شعر سرا توانای میهن دیرین عجم به سال 1286 ه. ق درسن 41 سالگی دیده از دنیا فروبست و درحرم حضرت پادشاه لامپ علیه السلام مدفون شوید.
عبدالوهاب یزدانی
ششمی فرزند رسیدن شیرازی درسال 1252 ه. ق درشیراز متولد شد او همچون بابا و برادرانش خطوط متفاوت را استادانه می نگاشت وی دارنده دیوان شعر و تصانیف فراوانی بود تفصیل وضع و آثارش درکتب تذکره تصویب میباشد. عاقبت این شعر سرا شهرعلم و آرامش و معلم فرهیخته به سال 1328 ه. ق در سن 76 سالگی خدانگهدار حیات اذعان کرد و در بقاع حضرت سید میرمحمد علیه السلام درجوار آرامگاه برادرش تمدن به خاک امانت شد.
میرزا حبیب الله شریفی
وی درسال 825 ه. ق چشم به چهان گشود. او از واقفین معروف آستان مقدس احمدی و محمدی (علیهما السلام ) بودند و با تلاش بلندی که داشتند بخش اعظمی از رقبات شهرستان میمندرا که بوسیله بانو تاشی خاتون مامان فرمان روا ابو اسحاق اینجو وقف بر آستان خوش یمن حضرت پادشاه لامپ علیه السلام شده بود را پیگیری نموده و به اسم آستان مقدس به تصویب رساندند. او به سال 920 ه. ق درسن 95 سالگی وفات یافت. وی دربخش کفش کن آستان مقدس احمدی و محمدی علیهما السلام ذیل بارگاه بقاع مطهر رو به ضلع شرقی مدفون میباشند.
عسکرخان
وی که به سال 1255 ه. ق درشهرستان فیروز آباد به دنیا آمد، یکی مشهورترین مدفونین درحرم مطهرحضرت پادشاه لامپ علیه السلام از کلانتران بسیار دارای اسم و رسم و درعین اکنون شجاع و دین دار ایل عرب باصری بوده و درب پر اسم و رسم به عسکر خانی را که ازجنس نقره میباشد و درب جنوبی بقعه مطهر که از آن سمت به رواق جنوبی زیر پا وارد میگردند که محل دفن عسکر خان نیز دراین بخش جایدارد را در برابرمال الاجاره موقوفه میج که از رقبات وقف گردیده برآستان مقدس احمدی و محمدی علیهما السلام میباشد و در اجاره همین شخص بوده میباشد ساخته و نثار آستان مقدس حضرت پاد شاه لامپ علیه السلام کرده است. او به سال 1330 ه. ق درسن 75 سالگی خدانگهدار حیات اظهارکرد.
حضرت آیت الله سید محمد طاهری
آن فقیه فرزانه و مجاهد ربانی به سال 1298 ه. ش در شیراز در خاندانی شیخ و متخلق به خلق اسلامی و اوصاف حمیده چشم به عالم گشودند. بابا بزرگوارشان حضرت آیت اله العظمی سید عبدالله شیرازی از عارفان نامی و روحانیون پررنگ شیراز جنت طراز و دانش پرور بود. آن فقیه بزرگوار و عارف به حق پیوسته بعداز علم آموزی علم ها حوزوی و تربیت نمودن شاگردان با کفایت و مستعد درحوزه علم ها متفاوت فقاهتی براق ترین سالهای قدمت شریف و حیات لبریز برکت خود را که قریب به 55 سال بود در سمت امام جماعت مقبره مطهرحضرت احمد بن موسی سلطان لامپ علیه السلام سپری نمود که خویش درخور حمد و قدر نهادن بسیار میباشد و درطول دوران این سرویس صادقانه و پر ارزش زائرین و مجاورین حرمین شریفین از برکات وجود مالامال برکت آن عزیز مهاجرت کرده به دیار باقی سود های فراوان بردند تا آنکه آخر و عاقبت روح پرفتوح آن آدم بزرگ رده به سوی ملکوت اعلا مالامال کشید و به سال 1388 ه. ش درسن 90 سالگی جان به جان آفرین تسلیم کردند. آن جنت جای خلد آشیان در رواق ضلع جنوب شرقی صحن آستان مقدس، ورودی مسجد جامع عتیق مدفون میباشند.
حضرت آیت الله روحانی عبدالحسین حائری شیرازی
آن فقید مجاهد به سال 1250 ه. ش در خانواده ای با اصالت و سرشار ازمعنویت و علاقه وعلاقه فراوان به قبیله طهارت علیهم السلام در شهرکربلای معلی متولد شد. بابا بزرگوار وی روضه خوان محمد طاهر حائری شیرازی و مامان گرامیشان بانویی مسلمان، با تقوا و آیین اطمینان بود که دردوران بازداشتن عفاف رضا خانی در حدود 25 سال به نماد اعتراض درخانه گرد هم آیی. مرحوم آیت الله روضه خوان عبدالحسین حائری در روزگار قدمت شریف خود همواره در درنگ تذهیب نفس بود. آن مرحوم بسیار خوشاخلاق، متین و متوازن بود و همواره حرمت قرآن را ملاحظه میکرد و شوق واشتیاق فراوانی به فرا گیری علم ها شرعی و عرفان داشت. مرشد وی در تذهیب و عرفان روحانی محمد بهاری همدانی بود که در کربلا وقتی که وی نوجوانی 14 ساله بود تعلیمات ارزنده خود را به او ارزانی داشت. وی همواره به اندیشه رفع اختلاف و مصلحت اندیشی در کارها عموم خطه عجم بودند. آن مرحوم شغل بسیار ارزنده ای را در احیاء جای های مذهبی شهر دانش و وقار شیراز اعمال بخشید. با این توضیح که مسجد امام خمینی مجاورت میدان شهدای فعلی را که به عبارتی مسجد سپهسالار دیرین میباشد بازسازی و نوسازی نمود.سرنوشت آن عارف ربانی و مجاهد نستوه بعد از سالها زهدو تقوا و عبادت و رواج معارف واحکام شریعت اسلام ناب محمدی صلی الله علیه و آله با برجای گذاشتن سنتهای حسنه واقدامات ارزنده قابل حمد به سال 1329 ه. ش دعوت حق را لبیک ذکر کرد وجان به جان آفرین تسلیم نمود. ودر صحن ضریح ملکوتی ملک نگهبان حرمین شریفین احمدی و محمدی علیهما السلام مشرف به حیاط آستان مقدس احمدی (علیه السلام) درضلع شمال غربی مدفون شوید.
از اوائل صدر اسلام ایرانیان اعتنا و عشق ای به اهل بیت داشته اند ، در طی قدمت آرزوی اکثر وی زیارت قبور ائمه اطهار بوده میباشد ، مراسم عزاداری وی در هیچ میهن اسلام بعظمت مجالس ایرانیان برپا نمی شوید حتی آرزوی وی این بود که بعداز مرگ جسد وی در کنار مرقد ائمه اطهار دفن گردد. خواجه نصیرالدین طوسی از اجله علمای شیعه میباشد وصیت میکند که جسد من را در پائین قبر امیرالمؤمنین دفن نمایند و روی سنگ قبرم بنویسند: «کلبهم باسط دراعیه بالوصیه» (کهف، 18) بخش اعظمی از ایرانیان وصیت داشتند که آرامگاه حضرات فرزندان حضرت موسی بن جعفر علیهما السلام در شیراز پیدا شد آن ها که وجهی برای حمل لاشه آن ها در دسترس عدم وجود پافشاری وی براین بود که درجوار مقبره این حضرات دفن شوند ، و اکثری از آنها با ارادتی که مریدانشان به ایـشان داشتند ، ایـن شغل را ذکر میکردند و مسلم قبور وی درین هزار سال پناهگاه اجسادی بزرگانی میباشد که بسیار از آن ناشناخته مانده اند. ما در اینجا بذکر یک سری بدن از بزرگانی که مدارکی برای دفن آنان در مجاورت این قبور داریم میپردازیم.
آیت الله شهید سید مخلوق الحسین دستغیب
وی دومین شهید محراب انقلاب اسلامی میباشد مرقد او در مقبره مطهر سید میرمحمد بن موسی بن الکاظم است که آیتم دقت و زیارتگاه عموم شیراز میباشد. او ازخاندان اصیل و روضه خوان هشتصد ساله شیراز است و با سی واسطه نسبت وی به حضرت سجاد علیه السلام میرسد.
تحصیلات مقدماتی را نزد اساتید پر اسم و رسم آنزمان همانند ملا احمد دارابی و آیت الله میرزا علی اکبر ارسنجانی بپایان آورد و نزد اساتید بلندمرتبه نجف اشرف مانند روضه خوان محمدکاظم شیرازی و ضیاء الدین عراقی و سید ابوالحسن اصفهانی بپایان آورد و به رتبه اجتهاد نائل شوید.
او مسجد جامع عتیق شیراز را که خرابه ای بیش عدم وجود نوسازی کرد و دراین فعالیت مأمونین را بخدمت و حتی خویش دراین سرویس ها کمپانی می کرد تا این سازه که سوابق هزارساله دارااست مجدد آباد شد و او تا مرز شهید شدن دراین مجلس خیر فقط نماز جماعت داشت بلکه درتمام شبها به وعظ و موعظه عموم می پرداخت حتی زمانیکه از منطقه طاغوت منبر رفتن وی ممنوع بود بعداز نماز عشا روی برطرف مامونین میکرد و مطالبی آموزنده میفرمود. او با تاسی انقلاب به امام آدینه شیراز منصوب شد وسپس به نمایندگی مجلس خبرگان ازطرف عموم شیراز منصوب شوید و در ثبت و تدوین ضابطه اسلامی جمهوری اسلامی و ثبت اصل ولایت فقید نقش بسزایی داشت.
اثر ها حوزوی این شهید بزرگوار عبارتند از گستردن و کناره برکفایه الاصول و مکاسب و وسائل روضه خوان انصاری و همینطور تقریرات درس مرحوم روحانی محمد کاظم شیرازی مجاورت صد کتاب در اصول و اخلاقیات و تفصیل درحال حاضر ائمه از وی باقیمانده که اکثر وقت ها بزبان فرنگی نیز ترجمه گردیده از کتاب ها پر اسم و رسم وی که چاپ های مکرری دارااست صلوه الخاشتعین و قلب سلیم – تعصب جاودان و استغاده میباشد ؛ در روز آدینه 20آذر ماه 1360 هنگام عزیمت برای اقامه نماز آدینه بهمراه نوه خویش شهید محمد تقی دستغیب و هشت نفر از یاران با وفا بشهادت رسید.
آیت الله روضه خوان جواد انصاری همدانی از اساتید عرفانی آن بزرگوار بوده که وی نیز از سود گیران انوار آیت الله حاکم بودند.
آقای مهربان محمود حقیقی و واقعی که از یاران و ارادتمندان آن بزرگوار بود اینگونه گوید : خرداد ماه سال 42 بود که آقای دستغیب سخنرانی های تند و شدید خویش را برای طرفداری از امام خمینی استارت کرده بودند و در یک شب دردناک قوای نظامی به خانه وی حمله کرد و شهید را باخود به طهران بردند. عبد آن شب خواب آرامی نداشتم و وحشتم از این بود که وی را اعدام نمایند در ساعتی که خواب چشمانم را فرا گرفت در یک رؤیا دیدم پشت در خانه وی منبری گذاشته وجمعیت متعددی آن ها مجتمع بودند و واعظی خوش آواز درگیر قرائت اشعاری بود که بیشتراز آن در خاطرم باقیمانده بود. زیرا وزن آن هم هم وزن اشعار مولوی بود آنرا در دیوان مثنوی یافتنم هنگامی آنرا تحقیق کردم. دیدم عنیا به عبارتی اشعار آن گوینده میباشد و نسبت به سالم وی امیدوار شدم و دیری نپائید که با طلوع خورشید انقلاب این وعده عملی شوید و شهید دستغیب به آرزوی خویش رسید این بود آن ابیات:
مصطفی را وعده اعطا کرد لطف ها حق
گر بمیری تو نمیرد این سبق
اینجانب کتاب و مفجرت را رافعم
بیش و نادر کن سر قرآن با نعم
کس شائد رخ و معدود کردن دراو
تو به از اینجانب حافظی دیگر مجو
رونقت را روز روز افزون کنم
اسم تو بر زر و بر سکه زنم
منبر و محراب سازم بهر تو
در محبت قهر اینجانب شد قهر تو
اینجانب مناره لبریز کنم آفاق را
کور گردان دو دیده عاق را
باری این شهید بزرگوار در کمال عزت و عفو وبخشش جسد یاره یاره که همانند جدش را در بقعه حضرت سید میر محمد دفن کردند و امروز زیارتگاه عموم ارادتمند و دلسوز انقلاب میباشد.
حضرت آیت الله نجابت
این بزرگوار که از یاران جمعی آیت الله دستغیب بود سرانجام چنان رقم زد که خوابگاه ابدی وی نیز در کنار هم باشد ، ولادت این بزرگوار در سال 1296 هجری خورشیدی در خانواده ای کریم ومهربان الاصل در شهر شیراز بود ، تحصیلات مقدماتی آن بزرگوار در مکتب خان تحت حیث آیت الله العظمی سید عبدالله شیرازی بود و بعد از آن برای ادامه تحصیلات به نجف اشرف مشرف شدند. بیشتراز یک دهه در نجف اشرف اقامت داشتند و به رتبه اجتهاد نائل گردیدند. وی فقیهی صاحب و مالک اسم هم در حوزه علمیه نجف و هم در شیراز مطرح بودند از اساتید حوزوی وی اقاضیاء عراقی ، سید عبدالهادی شیرازی ، سید ابوالحسن اصفهانی ، سید ابوالقاسم خوئی و آیت الله بروجردی بودند ، روزیکه مجوز اجتهاد بایشان دادند سن آن بزرگوار 28 سال بود. عرفان را در نجف پایین حیث حضرت آیت الله حاکم فایده ور گردیند. فرمودند که روزی از آیت الله حکم کننده پرسیدم بعداز شما ما دست بدامن چه کسی زنیم. وی فرمودند شخصی میباشد درهمدان که زمانی بزیارت نجف آمده بود خواست با اینجانب ملاقاتی داشته باشد کسی با وی همدم بود که اینجانب ملاقات اورا طالب نبودم باو گفتم که نیاید وی فردا به همدان رفت خیر اینجانب اورا چشم ام و خیر وی منرا. موقتاً هم اوست که میتواند دست ترا بگیرد. آیت الله نجابت میفرمود روز دوم رحلت حاکم اینجانب نجف ر ا سوراخ کردم و بهمدان رفتم و آیت الله روضه خوان جواد انصاری را پیدا کردم و وی تا مدتی اسکاف میکرد تا سرنوشت با پافشاری و دست بوسی اینجانب منرا بشاگردی عهده دار شد ، روز آن گاه فرمود اینجانب تعدادی سال گذشته بزیارت نجف آمده بودم خیلی تمایل داشتم بخدمت آیت الله حکم کننده برسم در روش که میرفتم صدائی از باطن قلبم برخاست که برگرد یکسری قدمی برگشتم مجدد عازم راه و روش شدم بازهم صدا را از داخل قلبم شنیدم و بازگشتم فردا هم زیرا عازم مسافرت بودم دیگر چیره بزیارت آن بزرگوار نشدم. آیت الله نجابت میفرمود حدود یکماه اینجانب در همدان درخدمت این بزرگوار بودم و بعداز یکماه فرمودند برو به صحیح ادامه بده.
این جانب کریم ومهربان محمود حقیقی وواقعی : از حضرت آیت الله انصاری پرسیدم از در میان شاگردان جنابعالی که از تمامی رفیعتر میباشد ، فرمودند اکانت شیح حسنعلی از اکانت کلیه جداست و آقای آیت الله حکم کننده پس از یک سری ماه که آقای نجابت بخدمتشان مشرف گردیده بودند در مجلس طلاب فرموده بود : شیح حسنعلی اعلی مقبره میباشد این بزرگوار خیر فقط یک مجتهد بود بلکه عارفی که توانست در قدمت با برکت خویش بخش اعظمی را تربیت نماید. فقیهی بود که طلاب متعددی از معارف وی فایده بردند ، پیکار می دانی بود که پس از انقلاب تمامی جا در سرویس فرمایشان امام خمینی بود ، طلاب وی نوعاً در روز ها پیکار در جناح بودند و اکثر زمان ها بدرجه رفیع شهید شدن نائل شدند و اینجانب گزاره فرزند ارشد وی بود ، مکتب علمیه وی که بنام همین شهید میباشد راءس درس دادن اصول فقه و مقدمات و درس بیرون و بویژه در روز ها محرم راءس سوگواری حضرت ابا عبدالله بوده و هنوز هم دایر میباشد همانطورکه یادآور شوید : آرامگاه وی در کنار آرامگاه آیت الله شهید دستغیب در مقبره مطهر حضرت سید میرمحمد(ع) جایدارد و زیارتگاه خاص و عام میباشد.
مجد الاشراف
متخلص به قدسی عارف و حکیم تبارک سده سیزده و چهارده او در سال 1243ه.ق در شیراز متولد شوید. پدرش عـــارف تبارک سده سیزدهم بود، مـــادرش نیز از ســـادات شریفی حسینـــی بود مرحوم احمد تبریزی « وحیدالاولیاء » در رساله اوصاف المقربین که در وضع مدرس خویش یعنی مجدالاشراف نوشتن نموده است اپلیکیشن هفتگی اورا در روز ها اقامت در مشهد مقدس از گویش وی نقل می نماید اینگونه می نگارد :
اشتغال وقت ها خویش را چنین نصیب کرده بود: روزها منعینه را بغیر از روزهای آدینه و دوشنبه به علم آموزی علم ها می پرداخت و آن دو روز را یاد دادن خویش به بعضا از بزرگان می نمود ، مدام با سوراخ حیوانی صائم الدهر بود و در هر اربعین یک روز افطار می نمود شبها در کنار پنجره مقبره مطهر رضوی به صلوات و بیان و اوراد و احیای لیالی می پرداخت.
از آثارش: «تحفه الوجود»، در حکمت و عرفان؛ «تام الحکمة» که سرآغازی «قوائم الانوار و طوالع الاسرار» پدرش، میرزا ابوالقاسم رمز شیرازی، میباشد؛ «خلاصة الذهب»، تمجید سلسلهی ذهبیه رضویه؛ «قنوتیه»، فارسی و عربی؛ «تاریخ حیات قطبالدین شیرازی»؛ «مجلل الانوار» یا این که «کشکول سلسلة الذهب»؛ «مرآت الکاملین»؛ «وصیت طومار»؛ «دیوان» شعر.
رحـــلت وی در سال 1331 قمری واقع شوید و مزار شــریفش در اطـــاقی ویـــژه در حــرم مطهراحمد بن موسی فرمانروا لامپ علیه السلام جای دارد.
بسمل شیرازی
یکیاز پژوهشگران تعالی شیراز بود. به گزارش تذکره دلگشا او بعداز فراگرفتن مقدمات در مکتب حکیم شیراز به علم ها معانی و ذکر و فلسفه و ادبیات دست یافت و مدتها به یادگرفتن اشارات بوعلی سینا و اشعار ملاصدرا پرداخت ، هدایت در کتاب ریاض العارفین درباره وی اینگونه مینگارد : همانا سالهاست که فاضلی باین جامعیت ظهور نکرده و گردون اینگونه نفس شریفی را پیدا نیاورده میباشد.
بسمل در سال 1236 هجری در شیراز وفات کرد و اورا در مقبره سید میرمحمد بن موسی الکاظم دفن کردند.
داوری شیرازی
نامش میرزا محمد و پسر سوم میرزا شفیع رسیدن میباشد. داوری در سال 1238 قمری در شیراز بدنیا آمد اما در علم ها ادبی و ریاضی و حکمت الهی و آداب سخنوری و خط و نگارگری سرآمد اقران بود. دکترحمیدی شیرازی در گفت و گو ادبیات زمان قاجار می نگارد ، داوری گل سرسبد خویشان رسیدن میباشد. با آنکه زود از جهان رفت یک جهان ذوق و سلیقه از خویش بیادگار نهاده ، مدل شعر وی مدل منوچهری میباشد.اثر ها:«دیوان» اشعار او را نزدیک به پانزده هزار بیت دانستهاند. در برخی منابع «رسالهای در عروض» و کتابی در «معانی و بدیع» و «فرهنگ و تمدن» بزرگی به گویش ترکی به او نسبت دادهاند. از اثرها رخ پردازی او: چهار قطعه تصاویر آبرنگی از قیافه رجال پررنگ عصر ناصری که در مرقعی با خطوط متنوع ترتیب یافته میباشد؛ تصویر محمد شفیع رسیدن که بر روی تشکی نشسته میباشد. از خطوط وی: یک ورژن شش محل کار «مثنوی» مولانا، به خودکار نگارش خفی بهتر، با رقم «...واناالعبد...محمد المتخلص بداوری ابنالمرحوم رسیدن...سنه 1267»؛ یک ورژن «لوایح» جامی، به مداد نگارش خفی خوش با رقم «....فی سنه 1276... و اناالعبد داوری بن رسیدن»؛ یک ورژن «چهار نوشتهعلمی» نظامی عروض، به مداد نگارش خوش، با رقم «....حرره داوری بن رسیدن غفرله، سنه 1279»؛ یک ورژن «سحر حلال»؛ به خودکار نگارش خوش با رقم: «....داوری بن رسیدن 1282»؛ چهار تاثیر دیگر او در «حال و روز و اثرها خوشنویسان» نام برده میباشد.
او در سال 1283 دار فانی را خداحافظ ذکر کرد و در بقاع حضرت پادشاه لامپ علیه السلام مدفون شوید.
فرهنگ وتمدن شیرازی
او از شعرا و خوش نویسان شیراز بود. مرحوم روضه خوان رسیدن اخوی زاده او در تفصیل اکنون وی می نویسد: فرهنگ وتمدن چهارمی فرزند میرزا شفیع رسیدن میباشد نامش ابوالقاسم و متخلص به فرهنگ وتمدن میباشد در سال 1242 در شیراز بدنیا آمد و ابتدا جوانی علم ها ادبی و فوت و فن ریاضی را فرا گرفت و حتی علم ها جفر و رمل را دست یافت او گویش فرانسوی را به تشویق حکیم قاآنی علم آموزی نمود و شاعری قدرتمند بود.
ازجمله تالیفات وی ترجمه کتاب بارع در دانش نجوم بالغ بر ده هزار بیت است. کتاب لغتی بنام: فرهنگ وتمدن فرهنگ وتمدن نیز نوشتن کرد. رساله طب الیله و کتاب اشعار از وی مانده میباشد. او در سال 1309 قمری خدانگهدار حیات اذعان کرد و درحرم مطهر سید میر محمد علیه السلام دفن شوید.
رسیدن شیرازی
اسم او شفیع و دارای اسم و رسم به میرزا خرد خان بود، خطی بسیار پسندیده داشت. مرید سرسخت میرزا ابوالقاسم شیرازی ملقب به بی صدا بود و در شعر و شاعری احاطه بی نقص داشت مدل وی مدل منوچهری میباشد قاآنی در حق وی می گوید.
بعداز رسیدن نیابی زیرا اینجانب
صدبار در شرایطی که بکاوی جمهوری اسلامی ایران را
او در طی معاش اثر ها زیبایی به یادگار گذاشت که عبارتنداز:
- دیوان شعر شامل پانزده هزار بیت
- مثنوی بزم رسیدن
- کامل شدن مثنوی نیمهتمام فرهاد و شیرین وحشی
- ترجمه اطواق الذهب زمخشری
- صبح رسیدن
از اثرها دیدنی وی فرهاد و شیرین میباشد و آنرا بزم رسیدن اسم گذاشته میباشد و مراثی سالار شهیدان فراوانی دارااست. فوت وی در سال 1262 بود و در مقبره سلطان لامپ مدفون شوید. دیوان وی بالغ بر سی هزار بیت است.
کتابی در حکمت و حرف به نظم آورده کتاب دیگری در گستردن گفتار فارابی درعلم موسیقی و شرحی درباره عروض و ضوابط رساله ای هم در گستردن روایات قدسیه دارااست.
در شیراز گورستان فراوان بوده میباشد. در کنار هم هر امام زاده گمنامی آرامستان بود که از کلیه مهمتر کنار آرامگاه فرمانروا داعی الله بود که هنوز هم برجاست، افراد سرشناس و دانا و عارف را معمولاً در حرم شریف فرمانروا لامپ علیه السلام دفن می کردند که متاسفانه ما از آن ها چندان خبری نداریم. براین اساس خیر فقط این جای از نگاه امام زاده های متشخص قداست دارااست، بلکه در حالتی که کناره کناره های آن مدفن بزرگانی میباشد که هر یک لامپ تابانی نور و روشنایی افزا برای بعد از ظهر خویش بود.
ای خاک در حالتی که سینه تو بشکافند
بس گوهر قیمتی که در سینه آزمایش
سید ماجد بحرانی
وی درسال 973 ه. ق به دنیا آمد. درسال 1007 ه. ق درحالی که ازسنین خردسالی و بعداز طی روند نوجوانی و جوانی با عرفان اسلامی آشنا شد و نیز به بینایی فقاهتی تر و تمیز شوید به شیراز سفر نمود. از شاگردان پر اسم و رسم وی که شهرت ای بس بلند درعلم حدیث و فقاهت داشت مولانا ملا محسن نتیجه کاشانی میباشد که در طول خویش علامه دهر شوید. این دانشمند بنام شیعی سرنوشت بعد از سالها مجاهدت و درس دادن در علم ها عقلی و نقلی آخر و عاقبت درشب بیست و یکم ماه رمضان سال 1028 ه. ق درسن 55 سالگی در شیراز وفات یافت و درحرم مطهر حضرت پاد شاه لامپ علیه السلام مدفون شوید.
علی بن احمد شیرازی معروف به سید علی خان
محل تولد وی درمدینه منوره بود و بعد از مسافرت و مهاجرت هند به شیراز جهت علم آموزی علم ها فقهی و ادبی پا گذاشت و بعد از فایده بردن از محضر علمای بنام آن زمانه با برجا گذاشتن شرحی پر ارزش از صحیفه سجادیه آخر و عاقبت به سال 1120 ه. ق در شیراز رحلت فرمود و در بقاع حضرت سلطان لامپ علیه السلام درجوار آرامگاه ابدی استادش سید ماجد بحرانی مدفون شوید.
حاج محمد حسین حسینی شیرازی
وی درسال 1175 ه. ق چشم به جهان گشود. او عارف نامی و از بزرگان دانش و متانت و عرفان شیراز، جنت طراز بود وی صاحب و مالک کتاب دارای اسم و رسم ریاض الشهاده میباشند و از سایر اثر ها پر اسم و رسم او شرحی بر سرآغاز مثنوی مولوی و کتاب مثنویات خمسه میباشد. این دانا بزرگوار بعداز سالها مجاهدت و سلوک الی الله و درپیش دریافت کردن شیوه معرفت سرنوشت به سال 1250 ه. ق درسن 75 سالگی خدانگهدار حیات ذکر کرد. و درحرم حضرت سلطان لامپ علیه السلام درجوار مرقد استادش ابوالقاسم بی صدا مدفون شوید.
راستگو خان زند
وی که یکیاز رجال اصلی زمانه حکومت زندیه و اخوی کریمخان زند معروف به نماینده قانونی الرعایا بود به سال 1142 ه. ق در شیراز چشم به جهان گشود و بعد از سالها سرویس به عموم شهر دانش و وقار شیراز تحت عنوان کمک صدیق درکمک به برادرش کریمخان زند که به واقع دوستدار سرویس صادقانه به همنوع خویش بود با کارنامه ای براق آخر و عاقبت درسال 1197 ه. ق درسن 55 سالگی به امر آقا محمدخان قاجار چشمشان را نابینا کردند و آنگاه به قتل رساندند و در حجره درون حیاط آستان مقدس احمدی و محمدی علیهما السلام که دفتر کار نذورات فعلی میباشد دردیوار شمالی به خاک سپردند و درحال حاضر سنگ بقعه آن مرحوم در ورودی موزه آستان مقدس حفظ میشود.
جعفر خان زند
این فرد شریف و بزرگوار سال 1163 ه. ق در شیراز چشم به جهان گشود. او فرزند درست گو خان و بابا لطفعلی خان زند بود که فرزند وی یعنی به عبارتی لطفعلی خان زند واپسین شخص رشید، اهل پیکار و جوانمرد مردمان زندیه بود. جعفر خان زند بعد از سالها خدمتگزاری به عموم شریف و محجوب شیراز و با داشتن همتی بلند در اضافه کردن افتخارات این کشور متانت پرور عاقبت درسال 1203 ه. ق درسن 40 سالگی به فرمان آقا محمدخان قاجار آغاز مسموم و بعد از آن به قتل رساندند، درحجره باطن تراس آستان مقدس احمدی و محمدی علیهما السلام در محل فعلی دفتر کار نذورات در دیوار جنوبی به خاک سپردند و اکنون سنگ بقاع وی در ورودی موزه آستان مقدس حفظ میگردد.
ادب شیرازی
اسم اساسی وی احمد و پسر ارشد رسیدن شیرازی بود. او درسال 1232 ه. ق در شیراز به دنیا آمد و درسنین جوانی به علم آموزی علم ها صرف و نحو، فقه و اصول، ادبیات و حکمت الهی پرداخت و درتمام این دانشها سرآمد بعد از ظهر خویش بود. او همچون پدرش درتمامی هفت خط خوشنویسی مدرس بود به ویژه درخط نسخه ها و ثلث و رقاع و شکسته را درنهایت مهارت می نوشت. عاقبت آن فقیه فرزانه بعداز سپری نمودن عمری پرخیر وبرکت درماه شوال سال 1298 ه. ق درسن 66 سالگی وفات نمود و درحرم حضرت پاد شاه لامپ علیه السلام در مجاورت بابا بزرگوارش به خاک ودیعت شد.
حکیم شیرازی
اسم اساسی وی محمود و دومی فرزند رسیدن بود. او درسال 1234 ه. ق در شیرازدیده به عالم گشود در بالا تخلص شعری خویش را طوبی تفاهم نامه. درسنین جوانی به علم آموزی علم ها، ادبیات و حکمت الهی پرداخت اما بعداً تخلص خویش را به انگیزه شوق و اشتیاق فراوان به دانش حکمت به حکیم تغییر و تحول بخشید. این دانشمند عالیقدر سرنوشت به سال 1274 ه. ق در سن 40 سالگی چشم از عالم فرو بست و درپایین بارگاه مطهر حضرت پاد شاه لامپ علیه السلام مدفون شوید.
ابوالقاسم شیرازی
وی چهارمین فرزند رسیدن متخلص به فرهنگ وتمدن بود. او درسال 1242 ه. ق در شیراز متولد شد و زیرا مرحوم پدرش درنوشتن هفت خط مدرس شوید ضمن دیوان شعر تالیفات و تصنیفات دیگری از او به یادگار باقی مانده میباشد تفصیل اوضاع و احوال و آثارش درکتب تذکره و در باغ رسیدن نوشته آمده میباشد. عاقبت او به سال 1309 ه. ق در سن 67 سالگی وفات نمود و درجوار تربت مقدس حضرت سید میرمحمد علیه السلام مدفون شوید.
توحید شیرازی
اسم اساسی وی اسماعیل پنجمین فرزند رسیدن شیرازی بود. او درسال 1245 ه. ق در شیراز چشم به جهان گشود و مانند بابا و برادرانش درگفتن اشکال شعر تبحر بسزایی داشت وی هفت خط خوشنویسی به ویژه نسخه ها را بسیار بهتر و پسندیده می نوشت عاقبت آن شعر سرا توانای میهن دیرین عجم به سال 1286 ه. ق درسن 41 سالگی دیده از دنیا فروبست و درحرم حضرت پادشاه لامپ علیه السلام مدفون شوید.
عبدالوهاب یزدانی
ششمی فرزند رسیدن شیرازی درسال 1252 ه. ق درشیراز متولد شد او همچون بابا و برادرانش خطوط متفاوت را استادانه می نگاشت وی دارنده دیوان شعر و تصانیف فراوانی بود تفصیل وضع و آثارش درکتب تذکره تصویب میباشد. عاقبت این شعر سرا شهرعلم و آرامش و معلم فرهیخته به سال 1328 ه. ق در سن 76 سالگی خدانگهدار حیات اذعان کرد و در بقاع حضرت سید میرمحمد علیه السلام درجوار آرامگاه برادرش تمدن به خاک امانت شد.
میرزا حبیب الله شریفی
وی درسال 825 ه. ق چشم به چهان گشود. او از واقفین معروف آستان مقدس احمدی و محمدی (علیهما السلام ) بودند و با تلاش بلندی که داشتند بخش اعظمی از رقبات شهرستان میمندرا که بوسیله بانو تاشی خاتون مامان فرمان روا ابو اسحاق اینجو وقف بر آستان خوش یمن حضرت پادشاه لامپ علیه السلام شده بود را پیگیری نموده و به اسم آستان مقدس به تصویب رساندند. او به سال 920 ه. ق درسن 95 سالگی وفات یافت. وی دربخش کفش کن آستان مقدس احمدی و محمدی علیهما السلام ذیل بارگاه بقاع مطهر رو به ضلع شرقی مدفون میباشند.
عسکرخان
وی که به سال 1255 ه. ق درشهرستان فیروز آباد به دنیا آمد، یکی مشهورترین مدفونین درحرم مطهرحضرت پادشاه لامپ علیه السلام از کلانتران بسیار دارای اسم و رسم و درعین اکنون شجاع و دین دار ایل عرب باصری بوده و درب پر اسم و رسم به عسکر خانی را که ازجنس نقره میباشد و درب جنوبی بقعه مطهر که از آن سمت به رواق جنوبی زیر پا وارد میگردند که محل دفن عسکر خان نیز دراین بخش جایدارد را در برابرمال الاجاره موقوفه میج که از رقبات وقف گردیده برآستان مقدس احمدی و محمدی علیهما السلام میباشد و در اجاره همین شخص بوده میباشد ساخته و نثار آستان مقدس حضرت پاد شاه لامپ علیه السلام کرده است. او به سال 1330 ه. ق درسن 75 سالگی خدانگهدار حیات اظهارکرد.
حضرت آیت الله سید محمد طاهری
آن فقیه فرزانه و مجاهد ربانی به سال 1298 ه. ش در شیراز در خاندانی شیخ و متخلق به خلق اسلامی و اوصاف حمیده چشم به عالم گشودند. بابا بزرگوارشان حضرت آیت اله العظمی سید عبدالله شیرازی از عارفان نامی و روحانیون پررنگ شیراز جنت طراز و دانش پرور بود. آن فقیه بزرگوار و عارف به حق پیوسته بعداز علم آموزی علم ها حوزوی و تربیت نمودن شاگردان با کفایت و مستعد درحوزه علم ها متفاوت فقاهتی براق ترین سالهای قدمت شریف و حیات لبریز برکت خود را که قریب به 55 سال بود در سمت امام جماعت مقبره مطهرحضرت احمد بن موسی سلطان لامپ علیه السلام سپری نمود که خویش درخور حمد و قدر نهادن بسیار میباشد و درطول دوران این سرویس صادقانه و پر ارزش زائرین و مجاورین حرمین شریفین از برکات وجود مالامال برکت آن عزیز مهاجرت کرده به دیار باقی سود های فراوان بردند تا آنکه آخر و عاقبت روح پرفتوح آن آدم بزرگ رده به سوی ملکوت اعلا مالامال کشید و به سال 1388 ه. ش درسن 90 سالگی جان به جان آفرین تسلیم کردند. آن جنت جای خلد آشیان در رواق ضلع جنوب شرقی صحن آستان مقدس، ورودی مسجد جامع عتیق مدفون میباشند.
حضرت آیت الله روحانی عبدالحسین حائری شیرازی
آن فقید مجاهد به سال 1250 ه. ش در خانواده ای با اصالت و سرشار ازمعنویت و علاقه وعلاقه فراوان به قبیله طهارت علیهم السلام در شهرکربلای معلی متولد شد. بابا بزرگوار وی روضه خوان محمد طاهر حائری شیرازی و مامان گرامیشان بانویی مسلمان، با تقوا و آیین اطمینان بود که دردوران بازداشتن عفاف رضا خانی در حدود 25 سال به نماد اعتراض درخانه گرد هم آیی. مرحوم آیت الله روضه خوان عبدالحسین حائری در روزگار قدمت شریف خود همواره در درنگ تذهیب نفس بود. آن مرحوم بسیار خوشاخلاق، متین و متوازن بود و همواره حرمت قرآن را ملاحظه میکرد و شوق واشتیاق فراوانی به فرا گیری علم ها شرعی و عرفان داشت. مرشد وی در تذهیب و عرفان روحانی محمد بهاری همدانی بود که در کربلا وقتی که وی نوجوانی 14 ساله بود تعلیمات ارزنده خود را به او ارزانی داشت. وی همواره به اندیشه رفع اختلاف و مصلحت اندیشی در کارها عموم خطه عجم بودند. آن مرحوم شغل بسیار ارزنده ای را در احیاء جای های مذهبی شهر دانش و وقار شیراز اعمال بخشید. با این توضیح که مسجد امام خمینی مجاورت میدان شهدای فعلی را که به عبارتی مسجد سپهسالار دیرین میباشد بازسازی و نوسازی نمود.سرنوشت آن عارف ربانی و مجاهد نستوه بعد از سالها زهدو تقوا و عبادت و رواج معارف واحکام شریعت اسلام ناب محمدی صلی الله علیه و آله با برجای گذاشتن سنتهای حسنه واقدامات ارزنده قابل حمد به سال 1329 ه. ش دعوت حق را لبیک ذکر کرد وجان به جان آفرین تسلیم نمود. ودر صحن ضریح ملکوتی ملک نگهبان حرمین شریفین احمدی و محمدی علیهما السلام مشرف به حیاط آستان مقدس احمدی (علیه السلام) درضلع شمال غربی مدفون شوید.
از اوائل صدر اسلام ایرانیان اعتنا و عشق ای به اهل بیت داشته اند ، در طی قدمت آرزوی اکثر وی زیارت قبور ائمه اطهار بوده میباشد ، مراسم عزاداری وی در هیچ میهن اسلام بعظمت مجالس ایرانیان برپا نمی شوید حتی آرزوی وی این بود که بعداز مرگ جسد وی در کنار مرقد ائمه اطهار دفن گردد. خواجه نصیرالدین طوسی از اجله علمای شیعه میباشد وصیت میکند که جسد من را در پائین قبر امیرالمؤمنین دفن نمایند و روی سنگ قبرم بنویسند: «کلبهم باسط دراعیه بالوصیه» (کهف، 18) بخش اعظمی از ایرانیان وصیت داشتند که آرامگاه حضرات فرزندان حضرت موسی بن جعفر علیهما السلام در شیراز پیدا شد آن ها که وجهی برای حمل لاشه آن ها در دسترس عدم وجود پافشاری وی براین بود که درجوار مقبره این حضرات دفن شوند ، و اکثری از آنها با ارادتی که مریدانشان به ایـشان داشتند ، ایـن شغل را ذکر میکردند و مسلم قبور وی درین هزار سال پناهگاه اجسادی بزرگانی میباشد که بسیار از آن ناشناخته مانده اند. ما در اینجا بذکر یک سری بدن از بزرگانی که مدارکی برای دفن آنان در مجاورت این قبور داریم میپردازیم.
آیت الله شهید سید مخلوق الحسین دستغیب
وی دومین شهید محراب انقلاب اسلامی میباشد مرقد او در مقبره مطهر سید میرمحمد بن موسی بن الکاظم است که آیتم دقت و زیارتگاه عموم شیراز میباشد. او ازخاندان اصیل و روضه خوان هشتصد ساله شیراز است و با سی واسطه نسبت وی به حضرت سجاد علیه السلام میرسد.
تحصیلات مقدماتی را نزد اساتید پر اسم و رسم آنزمان همانند ملا احمد دارابی و آیت الله میرزا علی اکبر ارسنجانی بپایان آورد و نزد اساتید بلندمرتبه نجف اشرف مانند روضه خوان محمدکاظم شیرازی و ضیاء الدین عراقی و سید ابوالحسن اصفهانی بپایان آورد و به رتبه اجتهاد نائل شوید.
او مسجد جامع عتیق شیراز را که خرابه ای بیش عدم وجود نوسازی کرد و دراین فعالیت مأمونین را بخدمت و حتی خویش دراین سرویس ها کمپانی می کرد تا این سازه که سوابق هزارساله دارااست مجدد آباد شد و او تا مرز شهید شدن دراین مجلس خیر فقط نماز جماعت داشت بلکه درتمام شبها به وعظ و موعظه عموم می پرداخت حتی زمانیکه از منطقه طاغوت منبر رفتن وی ممنوع بود بعداز نماز عشا روی برطرف مامونین میکرد و مطالبی آموزنده میفرمود. او با تاسی انقلاب به امام آدینه شیراز منصوب شد وسپس به نمایندگی مجلس خبرگان ازطرف عموم شیراز منصوب شوید و در ثبت و تدوین ضابطه اسلامی جمهوری اسلامی و ثبت اصل ولایت فقید نقش بسزایی داشت.
اثر ها حوزوی این شهید بزرگوار عبارتند از گستردن و کناره برکفایه الاصول و مکاسب و وسائل روضه خوان انصاری و همینطور تقریرات درس مرحوم روحانی محمد کاظم شیرازی مجاورت صد کتاب در اصول و اخلاقیات و تفصیل درحال حاضر ائمه از وی باقیمانده که اکثر وقت ها بزبان فرنگی نیز ترجمه گردیده از کتاب ها پر اسم و رسم وی که چاپ های مکرری دارااست صلوه الخاشتعین و قلب سلیم – تعصب جاودان و استغاده میباشد ؛ در روز آدینه 20آذر ماه 1360 هنگام عزیمت برای اقامه نماز آدینه بهمراه نوه خویش شهید محمد تقی دستغیب و هشت نفر از یاران با وفا بشهادت رسید.
آیت الله روضه خوان جواد انصاری همدانی از اساتید عرفانی آن بزرگوار بوده که وی نیز از سود گیران انوار آیت الله حاکم بودند.
آقای مهربان محمود حقیقی و واقعی که از یاران و ارادتمندان آن بزرگوار بود اینگونه گوید : خرداد ماه سال 42 بود که آقای دستغیب سخنرانی های تند و شدید خویش را برای طرفداری از امام خمینی استارت کرده بودند و در یک شب دردناک قوای نظامی به خانه وی حمله کرد و شهید را باخود به طهران بردند. عبد آن شب خواب آرامی نداشتم و وحشتم از این بود که وی را اعدام نمایند در ساعتی که خواب چشمانم را فرا گرفت در یک رؤیا دیدم پشت در خانه وی منبری گذاشته وجمعیت متعددی آن ها مجتمع بودند و واعظی خوش آواز درگیر قرائت اشعاری بود که بیشتراز آن در خاطرم باقیمانده بود. زیرا وزن آن هم هم وزن اشعار مولوی بود آنرا در دیوان مثنوی یافتنم هنگامی آنرا تحقیق کردم. دیدم عنیا به عبارتی اشعار آن گوینده میباشد و نسبت به سالم وی امیدوار شدم و دیری نپائید که با طلوع خورشید انقلاب این وعده عملی شوید و شهید دستغیب به آرزوی خویش رسید این بود آن ابیات:
مصطفی را وعده اعطا کرد لطف ها حق
گر بمیری تو نمیرد این سبق
اینجانب کتاب و مفجرت را رافعم
بیش و نادر کن سر قرآن با نعم
کس شائد رخ و معدود کردن دراو
تو به از اینجانب حافظی دیگر مجو
رونقت را روز روز افزون کنم
اسم تو بر زر و بر سکه زنم
منبر و محراب سازم بهر تو
در محبت قهر اینجانب شد قهر تو
اینجانب مناره لبریز کنم آفاق را
کور گردان دو دیده عاق را
باری این شهید بزرگوار در کمال عزت و عفو وبخشش جسد یاره یاره که همانند جدش را در بقعه حضرت سید میر محمد دفن کردند و امروز زیارتگاه عموم ارادتمند و دلسوز انقلاب میباشد.
حضرت آیت الله نجابت
این بزرگوار که از یاران جمعی آیت الله دستغیب بود سرانجام چنان رقم زد که خوابگاه ابدی وی نیز در کنار هم باشد ، ولادت این بزرگوار در سال 1296 هجری خورشیدی در خانواده ای کریم ومهربان الاصل در شهر شیراز بود ، تحصیلات مقدماتی آن بزرگوار در مکتب خان تحت حیث آیت الله العظمی سید عبدالله شیرازی بود و بعد از آن برای ادامه تحصیلات به نجف اشرف مشرف شدند. بیشتراز یک دهه در نجف اشرف اقامت داشتند و به رتبه اجتهاد نائل گردیدند. وی فقیهی صاحب و مالک اسم هم در حوزه علمیه نجف و هم در شیراز مطرح بودند از اساتید حوزوی وی اقاضیاء عراقی ، سید عبدالهادی شیرازی ، سید ابوالحسن اصفهانی ، سید ابوالقاسم خوئی و آیت الله بروجردی بودند ، روزیکه مجوز اجتهاد بایشان دادند سن آن بزرگوار 28 سال بود. عرفان را در نجف پایین حیث حضرت آیت الله حاکم فایده ور گردیند. فرمودند که روزی از آیت الله حکم کننده پرسیدم بعداز شما ما دست بدامن چه کسی زنیم. وی فرمودند شخصی میباشد درهمدان که زمانی بزیارت نجف آمده بود خواست با اینجانب ملاقاتی داشته باشد کسی با وی همدم بود که اینجانب ملاقات اورا طالب نبودم باو گفتم که نیاید وی فردا به همدان رفت خیر اینجانب اورا چشم ام و خیر وی منرا. موقتاً هم اوست که میتواند دست ترا بگیرد. آیت الله نجابت میفرمود روز دوم رحلت حاکم اینجانب نجف ر ا سوراخ کردم و بهمدان رفتم و آیت الله روضه خوان جواد انصاری را پیدا کردم و وی تا مدتی اسکاف میکرد تا سرنوشت با پافشاری و دست بوسی اینجانب منرا بشاگردی عهده دار شد ، روز آن گاه فرمود اینجانب تعدادی سال گذشته بزیارت نجف آمده بودم خیلی تمایل داشتم بخدمت آیت الله حکم کننده برسم در روش که میرفتم صدائی از باطن قلبم برخاست که برگرد یکسری قدمی برگشتم مجدد عازم راه و روش شدم بازهم صدا را از داخل قلبم شنیدم و بازگشتم فردا هم زیرا عازم مسافرت بودم دیگر چیره بزیارت آن بزرگوار نشدم. آیت الله نجابت میفرمود حدود یکماه اینجانب در همدان درخدمت این بزرگوار بودم و بعداز یکماه فرمودند برو به صحیح ادامه بده.
این جانب کریم ومهربان محمود حقیقی وواقعی : از حضرت آیت الله انصاری پرسیدم از در میان شاگردان جنابعالی که از تمامی رفیعتر میباشد ، فرمودند اکانت شیح حسنعلی از اکانت کلیه جداست و آقای آیت الله حکم کننده پس از یک سری ماه که آقای نجابت بخدمتشان مشرف گردیده بودند در مجلس طلاب فرموده بود : شیح حسنعلی اعلی مقبره میباشد این بزرگوار خیر فقط یک مجتهد بود بلکه عارفی که توانست در قدمت با برکت خویش بخش اعظمی را تربیت نماید. فقیهی بود که طلاب متعددی از معارف وی فایده بردند ، پیکار می دانی بود که پس از انقلاب تمامی جا در سرویس فرمایشان امام خمینی بود ، طلاب وی نوعاً در روز ها پیکار در جناح بودند و اکثر زمان ها بدرجه رفیع شهید شدن نائل شدند و اینجانب گزاره فرزند ارشد وی بود ، مکتب علمیه وی که بنام همین شهید میباشد راءس درس دادن اصول فقه و مقدمات و درس بیرون و بویژه در روز ها محرم راءس سوگواری حضرت ابا عبدالله بوده و هنوز هم دایر میباشد همانطورکه یادآور شوید : آرامگاه وی در کنار آرامگاه آیت الله شهید دستغیب در مقبره مطهر حضرت سید میرمحمد(ع) جایدارد و زیارتگاه خاص و عام میباشد.
مجد الاشراف
متخلص به قدسی عارف و حکیم تبارک سده سیزده و چهارده او در سال 1243ه.ق در شیراز متولد شوید. پدرش عـــارف تبارک سده سیزدهم بود، مـــادرش نیز از ســـادات شریفی حسینـــی بود مرحوم احمد تبریزی « وحیدالاولیاء » در رساله اوصاف المقربین که در وضع مدرس خویش یعنی مجدالاشراف نوشتن نموده است اپلیکیشن هفتگی اورا در روز ها اقامت در مشهد مقدس از گویش وی نقل می نماید اینگونه می نگارد :
اشتغال وقت ها خویش را چنین نصیب کرده بود: روزها منعینه را بغیر از روزهای آدینه و دوشنبه به علم آموزی علم ها می پرداخت و آن دو روز را یاد دادن خویش به بعضا از بزرگان می نمود ، مدام با سوراخ حیوانی صائم الدهر بود و در هر اربعین یک روز افطار می نمود شبها در کنار پنجره مقبره مطهر رضوی به صلوات و بیان و اوراد و احیای لیالی می پرداخت.
از آثارش: «تحفه الوجود»، در حکمت و عرفان؛ «تام الحکمة» که سرآغازی «قوائم الانوار و طوالع الاسرار» پدرش، میرزا ابوالقاسم رمز شیرازی، میباشد؛ «خلاصة الذهب»، تمجید سلسلهی ذهبیه رضویه؛ «قنوتیه»، فارسی و عربی؛ «تاریخ حیات قطبالدین شیرازی»؛ «مجلل الانوار» یا این که «کشکول سلسلة الذهب»؛ «مرآت الکاملین»؛ «وصیت طومار»؛ «دیوان» شعر.
رحـــلت وی در سال 1331 قمری واقع شوید و مزار شــریفش در اطـــاقی ویـــژه در حــرم مطهراحمد بن موسی فرمانروا لامپ علیه السلام جای دارد.
بسمل شیرازی
یکیاز پژوهشگران تعالی شیراز بود. به گزارش تذکره دلگشا او بعداز فراگرفتن مقدمات در مکتب حکیم شیراز به علم ها معانی و ذکر و فلسفه و ادبیات دست یافت و مدتها به یادگرفتن اشارات بوعلی سینا و اشعار ملاصدرا پرداخت ، هدایت در کتاب ریاض العارفین درباره وی اینگونه مینگارد : همانا سالهاست که فاضلی باین جامعیت ظهور نکرده و گردون اینگونه نفس شریفی را پیدا نیاورده میباشد.
بسمل در سال 1236 هجری در شیراز وفات کرد و اورا در مقبره سید میرمحمد بن موسی الکاظم دفن کردند.
داوری شیرازی
نامش میرزا محمد و پسر سوم میرزا شفیع رسیدن میباشد. داوری در سال 1238 قمری در شیراز بدنیا آمد اما در علم ها ادبی و ریاضی و حکمت الهی و آداب سخنوری و خط و نگارگری سرآمد اقران بود. دکترحمیدی شیرازی در گفت و گو ادبیات زمان قاجار می نگارد ، داوری گل سرسبد خویشان رسیدن میباشد. با آنکه زود از جهان رفت یک جهان ذوق و سلیقه از خویش بیادگار نهاده ، مدل شعر وی مدل منوچهری میباشد.اثر ها:«دیوان» اشعار او را نزدیک به پانزده هزار بیت دانستهاند. در برخی منابع «رسالهای در عروض» و کتابی در «معانی و بدیع» و «فرهنگ و تمدن» بزرگی به گویش ترکی به او نسبت دادهاند. از اثرها رخ پردازی او: چهار قطعه تصاویر آبرنگی از قیافه رجال پررنگ عصر ناصری که در مرقعی با خطوط متنوع ترتیب یافته میباشد؛ تصویر محمد شفیع رسیدن که بر روی تشکی نشسته میباشد. از خطوط وی: یک ورژن شش محل کار «مثنوی» مولانا، به خودکار نگارش خفی بهتر، با رقم «...واناالعبد...محمد المتخلص بداوری ابنالمرحوم رسیدن...سنه 1267»؛ یک ورژن «لوایح» جامی، به مداد نگارش خفی خوش با رقم «....فی سنه 1276... و اناالعبد داوری بن رسیدن»؛ یک ورژن «چهار نوشتهعلمی» نظامی عروض، به مداد نگارش خوش، با رقم «....حرره داوری بن رسیدن غفرله، سنه 1279»؛ یک ورژن «سحر حلال»؛ به خودکار نگارش خوش با رقم: «....داوری بن رسیدن 1282»؛ چهار تاثیر دیگر او در «حال و روز و اثرها خوشنویسان» نام برده میباشد.
او در سال 1283 دار فانی را خداحافظ ذکر کرد و در بقاع حضرت پادشاه لامپ علیه السلام مدفون شوید.
چکلیست کامل برگزاری مراسم ترحیم؛ از برنامهریزی تا پایان مراسم